Εκ πρώτης όψεως η Ελλάδα δεν φαίνεται να επηρεάζεται άμεσα από τα πρόσφατα γεγονότα στον Καύκασο και την de facto κατάληψη της Αμπχαζίας και της Ν. Οσετίας και ορισμένων στρατηγικών σημείων εντός της Γεωργίας από τα Ρωσικά στρατεύματα. Τα τελευταία ως γνωστό εισέβαλαν στην Γεωργία μετά την επίθεση που εξαπέλυσε ο Γεωργιανός στρατός κατά της πρωτεύουσας της Ν. Οσετίας, Τσχινβάλι στις 7 Αυγούστου.

Εκ πρώτης όψεως η Ελλάδα δεν φαίνεται να επηρεάζεται άμεσα από τα πρόσφατα γεγονότα στον Καύκασο και την de facto κατάληψη της Αμπχαζίας και της Ν. Οσετίας και ορισμένων στρατηγικών σημείων εντός της Γεωργίας από τα Ρωσικά στρατεύματα. Τα τελευταία ως γνωστό εισέβαλαν στην Γεωργία μετά την επίθεση που εξαπέλυσε ο Γεωργιανός στρατός κατά της πρωτεύουσας της Ν. Οσετίας, Τσχινβάλι στις 7 Αυγούστου. Ο Αμερικανοτραφής πρόεδρος της Γεωργίας, Μιχαήλ Σαακατσβίλι, δρών αυτοβούλως ενθαρρυνθείς προφανώς από την μέχρι σήμερα ισχυρή οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη που τον παρείχαν οι ΗΠΑ και την προώθηση της χώρας του στην Βόρειο Ατλαντική Αμυντική Συμμαχία, εισέβαλε στην Ν. Οσετία αδυνατώντας να εκτιμήσει την αντίδραση της Ρωσίας και πιστεύοντας αφελώς ότι οι ΗΠΑ θα σπεύσουν να εμπλακούν σε στρατιωτική αναμέτρηση με τη Μόσχα. (Η δε χθεσινή ανεξαρτοποίηση της Ν. Οσετίας και Αμπχαζίας ουδόλως αλλάζει την κατάσταση, αφού μάλλον οξύνει τις σχέσεις ΗΠΑ/ΕΕ και Ρωσίας.)

Η αντίδραση της τελευταίας υπήρξε ακαριαία, μαζική και αποφασιστική επιθυμώντας όχι μόνο να δώσει ένα μάθημα στον τολμησία Σαακασβίλι αλλά να κάνει μία επίδειξη ισχύος προς τις μετακομμουνιστικές χώρες, πολλές από τις οποίες δεν χάνουν ευκαιρία να προκαλούν την Ρωσία συμμαχώντας με τις ΗΠΑ και γενικά προωθώντας τα συμφέροντα Δυτικών εταιρειών και οργανισμών σε περιοχές που άλλοτε ηλέγχοντο απόλυτα από την Ρωσία. Στην περίπτωση της Γεωργίας η επιρροή και διείσδυση της Δύσης υπήρξε κραυγαλέα με τους στίχους του Καβάφη: «Χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ μεγάλα και υψηλά τριγύρω μου έκτισα τείχη» να ταιριάζουν απόλυτα στην περίσταση.

Διότι όλα αυτά τα χρόνια οι Δυτικές εταιρείες εκμεταλλευόμενες πλήρως την διάλυση που επικρατούσε στη Ρωσία επί εποχής Γέλτσιν και υπό την προστασία των ΗΠΑ εισέβαλαν κυριολεκτικά στην περιοχή προσετερίζοντας τις διάφορες κυβερνήσεις (βλέπε Γεωργία, Καζακστάν, Αζερμπαϊτζάν) και κατασκεύασαν σειρά αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου που παρακάμπτουν τα Ρωσικά εδάφη και μέσω των οποίων ελέγχουν τις εξαγωγικές ενεργειακές ροές. Πιο συγκεκριμένα λειτουργούν σήμερα οι ακόλουθοι αγωγοί οι οποίοι ελέγχονται από ξένες κοινοπραξίες:

(α) Ο Αγωγός πετρελαίου Baku-Tsilbisi-Ceycan, γνωστός ως BTC, χωρητικότητας 1,0 εκατ. βαρέλια ανά ημέρα ο οποίος λειτουργεί από το 2006 και μεταφέρει κυρίως Αζέρικο πετρέλαιο στις διεθνείς αγορές μέσω Γεωργίας και Τουρκίας. Ανήκει σε διεθνή κοινοπραξία με κύριο μέτοχο και διαχειριστή την BP. Με συνολικό μήκος 1.770 χιλιόμετρα, διασχίζει 249 χιλιόμετρα σε εδάφη της Γεωργίας, και από αυτά τα 55 βρίσκονται στην περιοχή της Νότιας Οσετίας.
(β) Ο πετρελαιαγωγός Baku-Supsa μεταφορικής ικανότητας 150.000 βαρέλια αργού την ημέρα. Γνωστός ως Western Route Export Pipeline – WREP. Ανήκει σε κοινοπραξία υπό την διοίκηση της BP και λειτουργεί από το 1998.
(γ) Ο αγωγός αερίου Νότιου Καυκάσου ο οποίος μέσω Τυφλίδος καταλήγει στην Τουρκική πόλη Erzerum και ενώνεται με το Τουρκικό δίκτυο. Μέσω αυτού του δικτύου μία πολύ μικρή ποσότητα Αζέρικου αερίου διοχετεύεται στην Ελλάδα μέσω του Ελληνο-Τουρκικού αγωγού Κομοτηνής – Καρατσάμπει που άρχισε να λειτουργεί τον Νοέμβριο του 2007. Ο Αγωγός αυτός έχει μήκος 692 χλμ. και μεταφορική ικανότητα 20 δις. κυβικά μέτρα κατ’ έτος από την οποία μόνο ένα μικρό μέρος χρησιμοποιείται σήμερα.
(δ) Επιπλέον λειτουργεί σιδηροδρομική σύνδεση μεταξύ Baku και των λιμένων Poti, Batumi, και Kulevi στην Γεωργία, μεταφορικής ικανότητας 100.000 βαρελιών και πλέον ημερησίως η οποία χρησιμοποιείται για την διαμετακόμιση κυρίως πετρελαϊκών προϊόντων.

Η κατασκευή όλων αυτών των αγωγών την τελευταία δεκαετία επετεύχθη χάρις στην αμέριστη Αμερικανική υποστήριξη προς την Γεωργία και το Αζερμπαϊτζάν και προς μεγάλη δυσφορία της Μόσχας, η οποία ως τώρα δεν μπορούσε να επέμβει ανοικτά στην περιοχή. Κάτι που βέβαια έγινε τις τελευταίες ημέρες χάρις στο casus belli που τους προσέφερε απλόχερα ο αφελής Σαακασβίλι.

Μπορεί η Ελλάδα να μην εμπλέκεται άμεσα σε κάποιους από τους αγωγούς αυτούς όμως έχει προχωρήσει σε στρατηγική συμμαχία με τη Ρωσία, η οποία προσπαθώντας να παρακάμψει τα ενεργειακά «τείχη» που έχει υψώσει τριγύρω της η Δύση, αναπτύσσει δύο νέες ανεξάρτητες ενεργειακές οδούς με την ενεργό συμμετοχή και την υποστήριξη της Ελλάδος:

(i) Τον πετρελαιαγωγό Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολη, ο οποίος εάν και μικρός σε μήκος (μόνο 280 χλμ.) έχει τεράστια στρατηγική συμμαχία διότι παρακάμπτει τα στενά του Βοσπόρου και θα μεταφέρει Ρωσικό και Καζάκικο πετρέλαιο απευθείας στο Αιγαίο. Ουσιαστικά ο αγωγός αυτός ο οποίος ελέγχεται κατά 51% από Ρωσικές εταιρείες, εξασφαλίζει την πολυπόθητο διέξοδο στη Ρωσία στα θερμά νερά της Μεσογείου.

(ii) Τον αγωγό South Stream ο οποίος θα μεταφέρει μεγάλες ποσότητες (30 δις. κυβικά μέτρα) Ρωσικού φυσικού αερίου απευθείας από τη Ρωσία, διασχίζοντας υποθαλασσίως τη Μαύρη Θάλασσα, και μέσω Βουλγαρίας ένα σκέλος του θα καταλήγει στην Κεντρική Ευρώπη, και μέσω Ελλάδος το άλλο σκέλος του θα καταλήγει στην Νότιο Ιταλία.


Η λογική των ανωτέρω δύο βασικών ενεργειακών αρτηριών είναι ότι η διαδρομή τους παρακάμπτει διάφορες ενοχλητικές χώρες που θα μπορούσαν αύριο να δημιουργήσουν προβλήματα στην ομαλή ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου, (όπως λ.χ. η Ουκρανία) αφού σταθερός στόχος της Ρωσίας είναι να διαφυλάξει ως κόρη οφθαλμού την αξιοπιστία της ως μεγάλου ενεργειακού προμηθευτή της Ευρώπης. Εάν κάτι ακόμα επιθυμούσε ενδόμυχα η Ρωσία με την εισβολή της στην Γεωργία ήτο να τρωθεί η αξιοπιστία της ως βασικού ενεργειακού κόμβου. Κάτι που επετεύχθη αφού εδώ και δύο εβδομάδες σχεδόν σταμάτησε η ροή μέσα από τους ανωτέρω αγωγούς και είναι άγνωστο πότε θα αποκατασταθεί η πλήρης λειτουργία τους.

Μπορεί το Κρεμλίνο σε αυτό το στάδιο να μην επιδιώκει άμεσα τον έλεγχο των αγωγών που διέρχονται μέσω Γεωργίας, (εάν και αύριο θα μπορούσε κάλλιστα μέσω Gazprom να τους εξαγοράσει από την BP, αφού καταφέρει πρώτα να την εκδιώξει από την κοινοπραξία TNK-BP  στην Ρωσία - μία διαδικασία που έχει ήδη προχωρήσει ) όμως στην ουσία τους ελέγχει ήδη αφού αυτοί αδυνατούν να λειτουργήσουν ομαλά.

Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα από την παρούσα διένεξη στην Γεωργία αν και περιορισμένες δεν είναι αμελητέες αφού σε πρώτη φάση αναμένεται επιτάχυνση της κατασκευής των αγωγών Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη και South Stream και άρα εκτιμάται ότι θα υπάρξει ενδυνάμωση της στρατηγικής και εμπορικής σχέσης μεταξύ Ρωσίας – Ελλάδας. Σε κάθε περίπτωση η θέση της Ελλάδας είναι ιδιαίτερα λεπτή αφού πρέπει να κρατήσει μία δύσκολη ισορροπία μεταξύ των πολλών οικονομικών και εμπορικών συμφερόντων που έχει με την Ρωσία, και την θέση της στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε. όπου έχει συμπαραταχθεί με την μετριοπαθή, και πολιτικώς ωριμότερη, ομάδα κρατών της Κεντρικής και Νότιας Ευρώπης που δεν επιθυμούν μία βαθύτερη όξυνση στις σχέσεις της Ε.Ε. με την Ρωσία. Μέχρι σήμερα η κυβέρνηση κινήθηκε με σωφροσύνη σε αυτή την μείζονα κρίση που σε κάθε περίπτωση ξεπερνά την όποια παρεμβατική δυνατότητα της χώρας.  

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr