Η Επιστημονική Πρωτιά της Γροιλανδίας (2015 & 2019)
Η κεντρική απόδειξη της υπεροχής της Γροιλανδίας ήρθε μέσα από δύο επιστημονικές εργασίες, οι οποίες εισήγαγαν νέα εργαλεία για την αξιολόγηση του γεωπολιτικού κινδύνου στην κατάταξη χωρών.
Ήδη από το 2015, η εργασία με τίτλο «A New Tool for the Geopolitical Assessment of REE projects» χρησιμοποίησε ένα καινοτόμο μοντέλο για να βαθμολογήσει τις χώρες που διαθέτουν κοιτάσματα σπανίων γαιών. Στην κατάταξη αυτή, η οποία συνοδευόταν και από σχετικό χάρτη γεωπολιτικού κινδύνου, η Γροιλανδία κατέλαβε την πρώτη θέση, ξεπερνώντας παραδοσιακές δυνάμεις και αναπτυσσόμενες οικονομίες, λόγω του μοναδικού συνδυασμού χαμηλού γεωπολιτικού ρίσκου και τεράστιων αποθεμάτων.
Φωτό 1. Η κατάταξη χωρών (2015)
Φωτό 2. Ο γεωπολιτικός χάρτης (2015)
Η κυριαρχία της Γροιλανδίας επιβεβαιώθηκε με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο τέσσερα χρόνια αργότερα. Στη μελέτη του 2019, «Geopolitical Risk Assessment of Countries with Rare Earth Element Deposits», η Γροιλανδία κατέλαβε ξανά την πρώτη θέση παγκοσμίως, επιβεβαιώνοντας τη σταθερότητά της ως ο πλέον ασφαλής και στρατηγικός προορισμός για την εξόρυξη των «πράσινων» ορυκτών.
Γιατί ο κ. Τραμπ ήθελε να «αγοράσει» την πρώτη χώρα της κατάταξης;
Το 2019 ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την επίσημη πρόθεση των ΗΠΑ να αγοράσουν τη Γροιλανδία.
Όπως επισημαίνεται σε παλαιότερο άρθρο του γράφοντα η κίνηση αυτή δεν ήταν μια παρορμητική ενέργεια, αλλά μια προσπάθεια των ΗΠΑ, ίσως, να θέσουν υπό τον έλεγχό τους την κορυφαία χώρα της λίστας, διασφαλίζοντας την ανεξαρτησία τους από την Κίνα (εδώ: https://www.defence-point.gr/quot-prasini-gi-quot-greenland-prasini-anaptyxi-spanies-gaies-tramp-amp-mitsotakis).
Η Στρατηγική Αξία της Ασφάλειας
Γιατί όμως η πρωτιά στην κατάταξη είναι τόσο σημαντική; Η απάντηση βρίσκεται στον κίνδυνο που συνοδεύει τις σπάνιες γαίες σε άλλες περιοχές. Όπως αναλύεται στο άρθρο «Πώς το κυνήγι για σπάνιες γαίες προκαλεί ένοπλες συγκρούσεις» (εδώ: https://slpress.gr/oikonomia/pos-to-kynigi-gia-spanies-gaies-prokalei-enoples-sygkroyseis/) σε πολλές χώρες η εξόρυξη συνδέεται με αιματηρές συρράξεις και αστάθεια. Η Γροιλανδία, όντας στην κορυφή της ασφάλειας σύμφωνα με τις μελέτες του 2015 και 2019, αποτελεί τη μοναδική «καθαρή» εναλλακτική. Από τη λίστα κατάταξης των χωρών του 2015 που διαθέτουν αποθέματα σπάνιων γαιών και κρίσιμων ορυκτών αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε πόλεμο/συγκρούσεις/κρίσεις οι κάτωθι χώρες με σειρά κατάταξης από τον μικρότερο γεωπολιτικό κίνδυνο προς τον μεγαλύτερο: Αρμενία, Μοζαμβίκη, Ουγκάντα, Κένυα, Μπαγκλαντές, Γουινέα, Ζιμπάμπουε, Καμερούν, Ταϊλάνδη, Τατζικιστάν, Νιγηρία, Μπουρούντι, Κογκό, Λιβύη, Αφγανιστάν, Μιανμάρ και Σομαλία. Πρόκειται ξεκάθαρα για πράσινους πόλεμους/συγκρούσεις…
Ωστόσο, η πρωτιά αυτή φέρνει και εσωτερικές πιέσεις. Το άρθρο «Οι "βρώμικες" σπάνιες γαίες προκαλούν και πολιτικό κόστος» (εδώ: https://slpress.gr/oikonomia/oi-vromikes-spanies-gaies-prokaloyn-kai-politiko-kostos/) υπενθυμίζει ότι ακόμα και στην κορυφαία χώρα του κόσμου, η διαχείριση αυτού του πλούτου απαιτεί λεπτούς χειρισμούς για να μην διαταραχθεί η κοινωνική συνοχή και το περιβάλλον.
Συμπέρασμα
Η Γροιλανδία δεν είναι απλώς ένας παίκτης στην αγορά των σπάνιων γαιών· είναι παγκόσμιος παίκτης βάσει των επιστημονικών αξιολογήσεων γεωπολιτικού κινδύνου του 2015 και του 2019. Η παραμονή της Γροιλανδίας στην πρώτη θέση της κατάταξης για μια ολόκληρη πενταετία εξηγεί ίσως την έντονη διπλωματική δραστηριότητα των ΗΠΑ και αποσαφηνίζει ίσως το γεγονός ότι όποιος ελέγχει ή συνεργάζεται με την «πρώτη χώρα», ελέγχει το μέλλον της παγκόσμιας τεχνολογίας.
*Ο Σωτήρης Καμενόπουλος είναι κάτοχος διδακτορικού τίτλου από τη Σχολή Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης. Οι τομείς του ερευνητικού του ενδιαφέροντος είναι η βιώσιμη αξιοποίηση των ορυκτών πόρων, η γεωπολιτική και η διαχείριση κινδύνων.