Συμφωνία
με τους θεσμούς προβλέπει ο ΣΕΒ στο νέο Εβδομαδιαίο Δελτίο του, η οποία εκτιμά
ότι θα επιτευχθεί με την κυβέρνηση να υιοθετεί περιορισμένες διαρθρωτικές αλλαγές
στο συνταξιοδοτικό (κατάργηση εξόφθαλμων προνομίων και στρεβλώσεων) και κάποιες
από τις μεταφορές προϊόντων και υπηρεσιών στον ανώτατο συντελεστή ΦΠΑ, που
προτείνουν οι θεσμοί. Ωστόσο, αν και καλεί την κυβέρνηση σε «Συμφωνία τώρα!», θεωρεί
ότι σε κάθε περίπτωση, το πακέτο μέτρων θα έχει άκρως υφεσιακές επιπτώσεις στην
οικονομία, καθώς στηρίζεται υπέρμετρα σε
πρόσθετη φορολόγηση επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Όπως αναφέρει στο δελτίο ο
ΣΕΒ από την επισκόπηση των μέτρων, προκύπτουν τα εξής συμπεράσματα:
1)
η πλειοψηφία των προτεινόμενων μέτρων είναι
έκτακτου χαρακτήρα και δεν οδηγούν σε μόνιμο δημοσιονομικό όφελος ή επηρεάζουν
αρνητικά την οικονομική δραστηριότητα, αποδυναμώνοντας, σε τελική ανάλυση, την
απόδοσή τους.
2)
σχεδόν όλα τα μέτρα αφορούν στο σκέλος των
φορολογικών εσόδων, που αποτυπώνουν την φιλοσοφία της ελληνικής κυβέρνησης για
εξεύρεση πόρων προς χρηματοδότηση κοινωνικών και επενδυτικών δαπανών, στερώντας
πόρους από την ιδιωτική οικονομία και μεγαλώνοντας το κράτος, μειώνοντας
ταυτόχρονα την αποτελεσματικότητα της χρήσης των πόρων.
3)
από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής προβλέπεται η
είσπραξη €1,5 δισ. το 2016 (λαθρεμπόριο καυσίμων, φοροκλοπή ΦΠΑ, αξιοποίηση
καταθετικών λογαριασμών για τον καταλογισμό φόρου εισοδήματος) ενώ επιδιώκεται
ταυτόχρονα η είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών ύψους €500 εκατ. ετησίως.
4)
η έμφαση στην αύξηση των συντελεστών του ΦΠΑ
αναμένεται να οδηγήσει σε διόγκωση της φοροδιαφυγής και κάνει, πλέον, τελείως
απαραίτητη την αντιμετώπισή της μέσω καινοτομικών διαδικασιών, όπως και
προτείνεται από την ελληνική κυβέρνηση.
5)
η πρόταση των θεσμών για την περικοπή δαπανών €1,8 δισ. ετησίως στο
ασφαλιστικό σύστημα της χώρας, αν και άκαιρη, είναι προς την σωστή κατεύθυνση.
Αργά ή γρήγορα δε θα εφαρμοσθεί, στο βαθμό που δεν υπάρχει διαθέσιμη
συνταξιοδοτική αποταμίευση, αλλά ούτε και περιουσιακά στοιχεία για την στήριξη
των συντάξεων. Σημειώνεται ότι το 2014, οι ασφαλιστικές εισφορές ανήλθαν σε €19
δισ., ενώ οι κοινωνικές παροχές σε €40 δισ. (εκ των οποίων οι συντάξεις σε €32
δισ.). Το έλλειμμα αυτό (€21 δισ.) απορροφά το ήμισυ περίπου των φορολογικών
εσόδων της χώρας που ανήλθαν σε €44 δισ., καθιστώντας ευάλωτη την χρηματοδότηση
των κοινωνικών παροχών καθώς τα φορολογικά έσοδα υπόκεινται στις διακυμάνσεις
του οικονομικού κύκλου (Πίνακας 2). Μία εξυγίανση του ασφαλιστικού συστήματος,
με κατάργηση των εξόφθαλμων προνομίων, μπορεί
pari
passu
να αποτελέσει το εφαλτήριο για μία μείωση των φόρων ώστε να τονωθεί η ιδιωτική
οικονομική δραστηριότητα, η απασχόληση, τα εισοδήματα των εργαζομένων και, σε
τελευταία ανάλυση, οι ασφαλιστικές εισφορές.
Σύμφωνα με τον ΣΕΒ, καθώς η τάση υποχώρησης της ανεργίας έχει ανακοπεί, η
πραγματική οικονομία συνεχίζει να εκπέμπει μηνύματα που κινούνται τόσο προς την
κατεύθυνση της ανάκαμψης όσο και της εκ νέου υποτροπής σε ύφεση. Ο κύκλος
εργασιών σε χερσαίες μεταφορές και στην αποθήκευση δίνουν, ο πρώτος, σημάδια
υποχώρησης και, ο δεύτερος, ενίσχυσης. Εντυπωσιακή είναι, επίσης, η αύξηση στον
κύκλο εργασιών στις υπηρεσίες και ειδικά στις υπηρεσίες προς επιχειρήσεις. Με
τη σειρά τους, η οικοδομική δραστηριότητα, οι αεροπορικές μεταφορές και η αύξηση των πωλήσεων αυτοκινήτων
φαίνεται να ενισχύονται λόγω του τουρισμού, μέσω των ανακαινίσεων τουριστικών
μονάδων για τις κατασκευές και την αύξηση των στόλων ενοικιαζόμενων αυτοκινήτων
για τις πωλήσεις αυτοκινήτων. Τέλος, η αύξηση της απασχόλησης στο λιανικό
εμπόριο υποστηρίζεται και αυτή, τουλάχιστον εν μέρει, από την ενίσχυση του
τουρισμού.
Εκθέσεις του Διεθνούς
Οργανισμού Εργασίας (ILO) καταγράφουν α) πως η αύξηση της μισθωτής εργασίας
είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ικανότητα της χώρας να αντιμετωπίσει τις
σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις και β) πως η άρση των θεσμικών
αδυναμιών στις αγορές προϊόντων και το επιχειρηματικό περιβάλλον είναι
προϋπόθεση για την ανάπτυξη της μισθωτής εργασίας στον ιδιωτικό τομέα.
Επιπλέον, η εκτενής παράθεση παραδειγμάτων από άλλες χώρες δείχνει ότι η
υιοθέτηση ενεργών πολιτικών για την απασχόληση μπορεί να οδηγήσει σε επιθυμητά
αποτελέσματα εφόσον υπάρχει προσεκτικός σχεδιασμός και συνεχής προσαρμογή ώστε
να αντιμετωπίζονται οι όποιες παρενέργειες.