Το πλάνο εμπορικής εκμετάλλευσης του κοιτάσματος «Αφροδίτη» από το τεμάχιο 12 της κυπριακής ΑΟΖ, που ετοίμασε η εταιρεία Noble και θα παραδοθεί στον Κύπριο υπουργό Ενέργειας, Γιώργο Λακκοτρύπη, αποκαλύπτει στη σημερινή έκδοσή της η «Καθημερινή» Κύπρου.
Το Σχέδιο, που ουσιαστικά αποτελεί τη «Βίβλο», στην οποία περιγράφονται με πάσα λεπτομέρεια όλα εκείνα τα στοιχεία που έχουν προκύψει μετά από μελέτες και τα βήματα που θα οδηγήσουν το ΦΑ του τεμαχίου 12 στις αγορές. Η Noble, η οποία είχε δεσμευθεί να εκπονήσει το Σχέδιο Ανάπτυξης μετά την πρώτη ανακοίνωση ότι το κοίτασμα Αφροδίτη είναι εμπορεύσιμο, ταυτόχρονα με την παράδοση του εμπορικού πλάνου στην Λευκωσία, θα το γνωστοποιήσει επίσημα και στο Χρηματιστήριο του Τελ Αβίβ.
Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, το Σ.Α.Π. αποτελείται από 250 σελίδες και σε αυτό περιγράφονται αναλυτικά, το έργο που επιτελέσθηκε από τις πρώτες έρευνες μέχρι και τις προτάσεις που έχουν εκπονηθεί, για το πώς θα προχωρήσει η εμπορική εκμετάλλευση του ΦΑ.
Σε ό,τι αφορά το μέγα ζητούμενο, που είναι ο τρόπος μεταφοράς, αλλά και οι αγορές, οι οποίες θα απορροφήσουν το ΦΑ του «Αφροδίτη», σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες της εφημερίδας, οι τεχνοκράτες της Noble επικεντρώνονται σε τρεις περιφερειακές αγορές, αφήνοντας πίσω τις αγορές της Ευρώπης και της Ασίας, οι οποίες, με βάση τις μελέτες που έγιναν, κατέδειξαν ότι δεν υπήρχε βιώσιμος τρόπος μεταφοράς του υγροποιημένου ΦΑ.
Οι τρεις πελάτες του «Αφροδίτη»
Στο Σ.Α.Π. γίνεται σαφέστατη αναφορά για τον προσανατολισμό της Noble στο κομμάτι πώλησης του ΦΑ. Στο Σχέδιο που θα κατατεθεί στο Υπουργείο Ενέργειας, οι πρώτες αγορές στις οποίες θα διοχετευθεί το ΦΑ είναι η Αίγυπτος, η Ιορδανία, αλλά και η Κύπρος. Η Noble, με τις άλλες δυο εταιρείες, που έχουν δικαιώματα στο κοίτασμα «Αφροδίτη» (Delek, Avner), καθώς και με την Εταιρεία Υδρογονανθράκων Κύπρου (Ε.Υ.Κ), ενώ έχουν ήδη ξεκινήσει διαπραγματεύσεις τόσο με την ΔΕΦΑ για προμήθεια με ΦΑ της εσωτερικής αγοράς της Κύπρου, όσο και με την Αίγυπτο.
Με βάση την επιλογή των αγορών, στο Σ.Α.Π. ξεκαθαρίζει και ο τρόπος μεταφοράς του ΦΑ. Οι τεχνοκράτες έχουν καταλήξει ότι η πιο συμφέρουσα επιλογή είναι η δημιουργία ενός περιφερειακού δικτύου υποθαλάσσιων αγωγών, το οποίο θα έχει ως σημείο αναφοράς το κοίτασμα «Αφροδίτη» και θα επεκτείνεται νότια προς την Αίγυπτο, βορειανατολικά προς την Ιορδανία και νοτιοδυτικά προς την Κύπρο. Η επιλογή του δικτύου των υποθαλάσσιων αγωγών οριστικοποιήθηκε στη βάση τεσσάρων προϋποθέσεων, που είχαν τεθεί, όταν το κοίτασμα «Αφροδίτη» είχε κηρυχτεί εμπορεύσιμο.
Η περίπτωση του υγροποιημένου ΦΑ (LNG) και κατά συνέπεια των αγορών σε Ευρώπη και Ασία απορρίφθηκε, επειδή δεν πληρούσε την τέταρτη προϋπόθεση, αυτή της βιώσιμης μεταφοράς του υγροποιημένου ΦΑ. Παράλληλα, η επιλογή του δικτύου υποθαλάσσιων αγωγών κρίθηκε ότι ενισχύει σε μεγάλο βαθμό τις γεωπολιτικές φιλοδοξίες της Λευκωσίας και το ρόλο που θέλει να διαδραματίσει στην περιοχή στον τομέα της ενέργειας.
Τα επόμενα καθοριστικά βήματα
Στο Σ.Α.Π. κλειδώνει και το δεύτερο μέγα και ουσιαστικό υπό τις περιστάσεις ζήτημα, που είναι ο χρόνος παραγωγής και πώλησης των πρώτων ποσοτήτων από το κοίτασμα «Αφροδίτη». Με βάση τις μελέτες της Noble, η Λευκωσία θα κάνει πράξη τους σχεδιασμούς της να καταστεί παραγωγός χώρα ΦΑ το 2019 - 2020. Την χρονιά εκείνη εκτιμάται ότι θα παραδοθούν τα πρώτα φορτία ΦΑ στις τρεις εν δυνάμει αγορές, έτσι όπως περιγράφονται στο Σ.Α.Π.
Τα βήματα που θα πρέπει να γίνουν μέχρι τότε έχουν κωδικοποιηθεί από την Noble ως εξής: Μετά την κατάθεση του Σχεδίου, ο Υπουργός Ενέργειας Γιώργος Λακκοτρύπης, μέσα σε διάστημα 90 ημερών, θα πρέπει να υποβάλει σχόλια επί εμπορικού πλάνου. Αμέσως μετά, θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις των δυο πλευρών και εφόσον υπάρξει κατάληξη, το τελικό Σχέδιο Ανάπτυξης και Παραγωγής του κοιτάσματος "Αφροδίτη" θα πάει στο Υπουργικό Συμβούλιο προς έγκριση. Εάν και εφόσον εγκριθεί, σε αυτή την περίπτωση τερματίζεται η άδεια ερευνών και δίδεται άδεια εκμετάλλευσης του κοιτάσματος στην Noble. Μετά την απόφαση, το όλο θέμα εισέρχεται στην τελική ευθεία, που είναι η σύναψη εμπορικών συμβολαίων πώλησης ΦΑ και η λήψη τελικής επενδυτικής απόφασης από τις εταιρείες που κατέχουν τα δικαιώματα του τεμαχίου 12.
Παράλληλα στο Σ.Α.Π. γίνεται σαφής αναφορά σε ειδικό κεφάλαιο για επιπλέον γεωτρήσεις ανάπτυξης επί του τεμαχίου 12, καθώς και επιβεβαιωτικών γεωτρήσεων με στόχο τον εντοπισμό νέων κοιτασμάτων. Το Σχέδιο της Noble περιλαμβάνει ιστορική αναδρομή των προσπαθειών εντοπισμού υδρογονανθράκων στο τεμάχιο 12 με περίληψη του έργου που επιτελέσθηκε, των ευρημάτων, καθώς και περιγραφή του κοιτάσματος και των χαρακτηριστικών του.
Εκτός από τις νέες γεωτρήσεις περιλαμβάνεται η λειτουργία του κοιτάσματος, θέματα που αφορούν το περιβάλλον, την υγεία, αλλά και την ασφάλεια, τα χρονοδιαγράμματα που έχουν τεθεί, το οικονομικό σκέλος, καθώς και το εμπορικό.