Πολλά είναι τα σύννεφα που μαζεύονται πάνω από τον Greek Stream, τον αγωγό αερίου που προωθεί ο υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Παναγιώτης Λαφαζάνης, ως προέκταση του ρωσικού «Turkish Stream». Και δεν είναι μόνον τα συνεχή μηνύματα από την Ουάσιγκτον που ζητά από την Αθήνα να εγκαταλείψει το πρότζεκτ, αλλά και τα σχέδια της Ευρώπης, η οποία δείχνει ότι, προς το παρόν τουλάχιστον, ευνοεί μία ανταγωνιστική διαδρομή για τη μεταφορά ρωσικού αερίου μέσω Βουλγαρίας, μία διαδρομή που δεν αποκλείει... ούτε η Μόσχα!
Η κυβέρνηση πάντως επιμένει στο ρωσικό «χαρτί», καθώς στην τηλεφωνική συνομιλία που είχε χθες ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας με τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν συζήτησε, μεταξύ άλλων, την επίσπευση των διαδικασιών για τον «Greek Stream».
Μία ημέρα νωρίτερα, η Ουάσιγκτον είχε διαμηνύσει ευθέως στην Αθήνα να εγκαταλείψει το σχέδιο. «Αντιμετωπίζουμε κρίση ενέργειας στην Ευρώπη. Αν η Ελλάδα συνεχίσει να προωθεί έναν αγωγό για την προμήθεια ρωσικού αερίου στην Ευρώπη τότε θα γίνει μέρος του προβλήματος και όχι μέρος της λύσης», δήλωσε ο υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Ντιπάρτμεντ οφ Στέιτ, Amos Hochstein, ο ειδικός απεσταλμένος και συντονιστής για τις Διεθνείς Ενεργειακές Υποθέσεις του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ. Πρόκειται για την παρέμβαση που προκάλεσε την έκρηξη του κ. Λαφαζάνη, ο οποίος απάντησε ότι «η Ελλάδα δεν είναι οικόπεδο και δεν εκβιάζεται, ούτε θεωρεί ότι με τις ενεργειακές επιλογές της γίνεται μέρος κανενός προβλήματος».
Δηλώσεις Hochstein
Την αντίθεση της Ουάσιγκτον στον συγκεκριμένο αγωγό ο κ. Hochstein την είχε διαμηνύσει και προσωπικά στον υπουργό στη συνάντηση που είχαν στην Αθήνα, στις 8 Μαΐου. Δεν είναι όμως μόνον οι Αμερικανοί. Ακόμα και η Μόσχα δείχνει να «φλερτάρει» με την ιδέα, την οποία τελευταία εμφανίζεται να εξετάζει η Ε.Ε., για τον αγωγό «Eastring» - Σλοβακίας - Ρουμανίας ? Ουγγαρίας - Βουλγαρίας.
Την ίδια στιγμή η πΓΔΜ και η Σερβία, δύο από τις πιο κρίσιμες χώρες στους κρίκους της ευρωπαϊκής αλυσίδας του «Turkish Stream», έχουν δηλώσει ότι δεν πρόκειται να ριψοκινδυνεύουν τις ενταξιακές τους διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε. για τον αγωγό και ότι θα περιμένουν να υπάρξει πρώτα συμφωνία Ε.Ε.- Μόσχας για το θέμα.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου είχαν συνδέσει ακόμα και τις πρόσφατες ταραχές στα Σκόπια με τις αντίδραση των ΗΠΑ στον αγωγό Τesla, όπως αποκαλείται η ευρωπαϊκή διαδρομή του «Turkish Stream», με τους «εθνικούς» αγωγούς σε Ελλάδα, πΓΔΜ, Σερβία και Ουγγαρία.
Η πρόταση της Σλοβακίας
Από την άλλη πλευρά, η Μόσχα κρατά ανοικτά όλα τα χαρτιά: Η Ρωσία περιμένει μία προσφορά συνεργασίας για τον Eastring, δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας της Ρωσίας Αλεξάντερ Νόβακ, στον απόηχο της πρόσφατης επίσκεψης στη Μόσχα του πρωθυπουργού της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίκο. Το τι διαμείφθηκε στις συναντήσεις που είχε ο κ. Φίκο στη Μόσχα, σίγουρα είχε την ευκαιρία να πληροφορηθεί άμεσα ο επίτροπος της Ε.Ε., αρμόδιος για την Ενεργειακή Ενωση, Μάρος Σέφτοβιτς, όταν επισκέφθηκε την Μπρατισλάβα τις αμέσως επόμενες ημέρες.
Οπως μετέδωσαν τα διεθνή πρακτορεία ο κ. Φίκο πρότεινε στη Ρωσία τη σύνδεση του «Eastring» με τον «Turkish Stream» στα σύνορα Τουρκίας - Βουλγαρίας. «Περιμένουμε προσφορές. Δεν έχουμε δεχθεί καμία επίσημη προσφορά μέχρι στιγμής για τη συμμετοχή μας στο πρότζεκτ», δήλωσε στο πρακτορείο Tass ο κ. Nόβακ, όταν ρωτήθηκε επί του θέματος.
Η Ε.Ε., η οποία με ποικίλους τρόπους έχει διαμηνύσει στην Αθήνα την αντίθεσή της στον «Greek Stream», για τον «Εastring» τηρεί εντελώς διαφορετική στάση. Ηταν στο περιθώριο της πρόσφατης Συνόδου Κορυφής της Ρίγας, που οι τέσσερις χώρες Βουλγαρία, Σλοβακία, Ρουμανία και Ουγγαρία υπέγραψαν την κοινή διακήρυξη πολιτικής στήριξης στον νέο αγωγό. Στο κείμενο της Ρίγας μπορεί να μην εμφανίζεται το όνομα «Eastring», όμως αποτελεί κοινή πεποίθηση ότι πρόκειται για το ίδιο πρότζεκτ που είχε ανακοινωθεί στα τέλη του 2014, λίγο πριν οι Ρώσοι ματαιώσουν τον αγωγό «South Stream» και αναγγείλουν τον διάδοχό του «Turkish Stream».
Η ΝΕΑ ΧΑΡΑΞΗ
«Εastring» ΟΠΩΣ «EUSTREAM»
O «Εastring» είναι η αναβαθμισμένη εκδοχή και η επέκταση των υφιστάμενων υποδομών του «Eustream» στη Σλοβακία, μία χώρα που χάνει μεγάλο μέρος των εσόδων της από την απόφαση των Ρώσων να κλείσουν τη στρόφιγγα του αερίου μέσω της Ουκρανίας. Στην υφιστάμενη διαδρομή η Σλοβακία είναι κέντρο διαμετακόμισης αερίου στην Ευρώπη, με τεράστιες υποδομές, οι οποίες ανακαινίστηκαν πλήρως το 2009 μετά την ρωσο-ουκρανική κρίση αερίου.
Ο Eastring θα συνδέσει το σλοβακικό δίκτυο με τα αντίστοιχα στην Ουγγαρία, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία σε μία διαδρομή συνολικού μήκους 1.274 χλμ. Θα έχει αμφίδρομη ροή και θα μπορεί να μεταφέρει ως 20 δισ. κυβικά μέτρα αερίου ετησίως σε πρώτη φάση και 40 δισ. κμ αερίου σε δεύτερο στάδιο, από διάφορες πηγές όπως το Αζερμπαϊτζάν, το Τουρκμενιστάν, το Ιράκ, η Κύπρος και η Ρωσία.
Σε αντίστροφη ροή θα μπορεί να διακινεί αέριο από τα διάφορα δυτικοευρωπαϊκά gas hub, λειτουργία που στηρίζει άμεσα η Ευρώπη, καθώς έτσι θα μπορεί να εφοδιάζεται με αέριο και η Ουκρανία.
Χθες, εξάλλου ανακοινώθηκε ότι η Ουγγαρία και η Ουκρανία υπέγραψαν συμφωνία για τη διασύνδεση των δικτύων αερίου των δύο χωρών. Ο πρώην πρωθυπουργός της Τσεχίας Μίρεκ Τοπολάνεκ, ο οποίος είναι ο επικεφαλής του πρότζεκτ, εμφανίζεται σίγουρος ότι ο «Eastring» θα μπορέσει να ενταχθεί στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος της Ε.Ε., παρότι όπως υποστηρίζει είναι ένα έργο απόλυτα χρηματοδοτήσιμο από τις τράπεζες. Εχει δε διατυπώσει την άποψη ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν πρόκειται να στηρίξει το ανταγωνιστικό πρότζεκτ μέσω Ελλάδας. Πάντως, ο υπουργός κ.Λαφαζάνης, όπως έχει ανακοινώσει, εργάζεται προκειμένου κατά την επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Αγία Πετρούπολη, 18-20 Ιουνίου, να μπορέσει να υπογραφεί ελληνο-ρωσικό μνημόνιο για την πολιτική στήριξη στον Greek Stream.
(από την εφημερίδα "ΗΜΕΡΗΣΙΑ", 06/06/2015)