Σε υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας κατά μία βαθμίδα, σε «Caa2» από «Caa1» προηγουμένως, προχώρησε την Τετάρτη η Moody's, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο περαιτέρω υποβάθμισης (αρνητικό outlook).
Η κίνηση αυτή αποδίδεται κατ' αρχάς στην υψηλή αβεβαιότητα για το εάν η ελληνική κυβέρνηση θα καταλήξει εγκαίρως σε συμφωνία με τους πιστωτές της, ώστε να καλυφθούν οι επερχόμενες πληρωμές ομολόγων.
Επίσης, όπως είπε υπάρχει ρίσκο για το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα χρηματοδότησης της Ελλάδας, ακόμη κι αν επιτευχθεί η συμφωνία, δεδομένης της αποδυναμωμένης οικονομίας και του εύθραυστου εγχώριου πολιτικού περιβάλλοντος.
Το αρνητικό outlook αντανακλά την άποψη του οίκου ότι το ισοζύγιο οικονομικών, χρηματοπιστωτικών και πολιτικών ρίσκων στην Ελλάδα, κλίνει προς την αρνητική πλευρά.
Παράλληλα, η Moody’s έχει υποβαθμίσει το bond ceiling σε εγχώριο και ξένο νόμισμα για την Ελλάδα, σε «Β3» από «Ba3», το οποίο αποτυπώνει την πιθανότητα η χώρα να βγει από την ευρωζώνη σε περίπτωση χρεοκοπίας.
Συνεχιζόμενη αβεβαιότητα
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ελλάδας και των διεθνών πιστωτών της έχουν σημειώσει πολύ μικρή πρόοδο τους δύο προηγούμενους μήνες, σημειώνει ο οίκος, προσθέτοντας πως διατηρείται το χάσμα μεταξύ Ελλάδας και δανειστών σε βασικούς τομείς χωρίς να διαφαίνεται μέχρι στιγμής η προοπτική συμφωνίας σε ένα νέα χρηματοδοτικό πακέτο. Και οι δύο πλευρές έχουν επανειλημμένως εκφράσει την επιθυμία τους για επίτευξη συμφωνίας και πλέον η ανάγκη για σύγκλιση των δύο πλευρών λαμβάνει μια νέα επιτακτική μορφή, μετά και τις αλλαγές στην ομάδα διαπραγμάτευσης από την ελληνική κυβέρνηση.
Σε κάθε περίπτωση, η Moody’s εκτιμά πως η τελική συμφωνία θα επιτευχθεί μέσω πολιτικών αποφάσεων τόσο σε επίπεδο Ευρώπης όσο και σε επίπεδο Ελλάδας. Ως εκ τούτου, σημειώνει ο οίκος, το αποτέλεσμα αυτών των συζητήσεων παραμένει αβέβαιο και η πιθανότητα ενός πολιτικού ατυχήματος που μπορεί να καταλήξει σε χρεοκοπία και αδυναμία αποπληρωμής χρεών της Ελλάδας, έχει αυξηθεί. Ο κίνδυνος χρεοκοπίας της Ελλάδας αντανακλάται στην πιστοληπτική βαθμίδα «Caa2».
Εν μέσω αυτών των αδιέξοδων διαπραγματεύσεων, η οικονομία συνεχίζει να αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα ρευστότητας, παρατηρεί ο οίκος. Η ικανότητα της Ελλάδας να χρηματοδοτεί τις δαπάνες του κράτους και να αποπληρώνει τους πιστωτές της έχει επιδεινωθεί αισθητά από τα τέλη του περασμένου έτους οπότε και το πρόγραμμα διάσωσης εκτροχιάστηκε. Η χαμηλή επενδυτική εμπιστοσύνη στην Ελλάδα έχει επιδράσει αρνητικά στις τραπεζικές καταθέσεις, οι οποίες σύμφωνα με τον οίκο έχουν μειωθεί κατά πολύ από τις αρχές του περασμένου Δεκεμβρίου.
Η εντεινόμενη στενότητα ρευστότητας και η απουσία πραγματικής προόδου στις διαπραγματεύσεις συνεπάγεται υψηλή αβεβαιότητα για την ικανότητα της ελληνικής κυβέρνησης να εκπληρώσει τις επικείμενες υποχρεώσεις της. Ο οίκος τοποθετεί τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις της Ελλάδας προς τους δανειστές της στα 3,6 δις. ευρώ το δίμηνο Μαΐου - Ιουνίου, εκ των οποίων 2,4 δις. ευρώ οφείλονται στο ΔΝΤ. Σύμφωνα με τη Moody’s, η μη αποπληρωμή δόσης προς το ΔΝΤ δεν συνεπάγεται απαραίτητα χρεοκοπία της χώρας.
Η Moody’s εκτιμά πως υπάρχουν υψηλοί κίνδυνοι εφαρμογής που συνδέονται με το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα χρηματοδότησης ακόμα και αν επιτευχθεί συμφωνία.
Όντας αποκλεισμένη από τις αγορές, η Ελλάδα πιθανότατα θα χρειαστεί να συμφωνήσει στην εφαρμογή ενός νέου προγράμματος προκειμένου να λάβει οικονομική στήριξη από τους πιστωτές της και θα χρειαστεί επίσης να πετύχει βιώσιμα πρωτογενή πλεονάσματα για πολλά χρόνια για να μειώσει το τεράστιο χρέος της.
Για να τα επιτύχει αυτά, η Ελλάδα χρειάζεται ταχύτερη μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη και πολιτική λύση. Τα πρόσφατα γεγονότα καθιστούν την επίτευξη των παραπάνω αμφίβολη, εγείροντας περαιτέρω ανησυχίες για το αν η Ελλάδα μπορεί να λάβει την οικονομική στήριξη των διεθνών πιστωτών της για τα επόμενα χρόνια.
Ο διεθνής οίκος κάνει λόγο για εύθραυστη ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας καθώς οι μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της χώρας εκτροχιάστηκαν. Προβλέπει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης θα διαμορφωθεί στο 0,5% φέτος, έναντι προηγούμενη εκτίμησης του οίκου για 1,5%.