Το Ιράν ανακοίνωσε ότι κατέληξε σε συμφωνία με το Ομάν σχετικά με τις λεπτομέρειες μιας θαλάσσιας διαδρομής μέσω των Στενών του Ορμούζ, σε ένα σαφέστερο μέχρι στιγμής μήνυμα από την Τεχεράνη ότι η διπλωματική προσπάθεια για την επαναλειτουργία της ζωτικής αυτής θαλάσσιας οδού βρίσκεται στα τελικά της στάδια.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Ισμαήλ Μπαγαΐ, δήλωσε ότι η Τεχεράνη και το Μουσκάτ συμφώνησαν σχετικά με τις γεωγραφικές συντεταγμένες ενός πλωτού καναλιού, προσθέτοντας ότι μια κοινή δήλωση για μια προσωρινή ρύθμιση βρίσκεται «στα τελικά στάδια». Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι οποιαδήποτε νέα συμφωνία δεν θα εξασφάλιζε από μόνη της την ασφαλή διέλευση των πλοίων μέσω του στενού, όσο οι ΗΠΑ διατηρούν ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.

Η επαναλειτουργία του πορθμού έχει καταστεί πρωταρχικός στόχος του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ μετά από περισσότερους από πέντε μήνες «πολέμου» με το Ιράν, καθώς επιδιώκει να μειώσει τις υψηλές τιμές των καυσίμων εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Ο Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι «έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος» και ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί συμφωνία την Τετάρτη ή την Πέμπτη. 

Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπάντι, δήλωσε στα κρατικά μέσα ενημέρωσης ότι η επαναλειτουργία του στενού θα έχει «δικές της προϋποθέσεις», προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη δεν θα δεχτεί «ξένη παρέμβαση» στη θαλάσσια οδό. Ωστόσο, ανέφερε ότι, εάν εφαρμοστεί η συμφωνία με το Ομάν, η νέα θαλάσσια διαδρομή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για δύο έως τέσσερις μήνες.

Οι διπλωμάτες ελπίζουν ότι μια συμφωνία μεταξύ του Ιράν και του Ομάν θα συμβάλει στην αναβίωση ενός μνημονίου κατανόησης της 17ης Ιουνίου, το οποίο υπογράφηκε από την Τεχεράνη και την κυβέρνηση Τραμπ με σκοπό την παράταση μιας προηγούμενης εκεχειρίας και τη σταδιακή επαναφορά της ναυτιλίας μέσω του στενού στα προπολεμικά επίπεδα χωρίς την καταβολή τελών. Το μνημόνιο κατανόησης επρόκειτο επίσης να θέσει τα θεμέλια για συνομιλίες σχετικά με μια τελική διευθέτηση για τον τερματισμό του πολέμου, συμπεριλαμβανομένης μιας συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά κατέρρευσε καθώς οι ΗΠΑ και το Ιράν διαμάχησαν για τον έλεγχο του στενού. 

Ο Γκαριμπαμπάντι δήλωσε ότι η Τεχεράνη δεν διεξάγει επί του παρόντος άμεσες διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, αλλά έχει λάβει μηνύματα από την Ουάσιγκτον που υποδηλώνουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ είναι έτοιμη να «επιστρέψει στις δεσμεύσεις της». Πρόσθεσε ότι το Ιράν δεν έχει ακόμη λάβει απόφαση σχετικά με την είσοδο σε μια «δεύτερη φάση», μια προφανής αναφορά στην επιστροφή στο μνημόνιο κατανόησης του Ιουνίου. 

Η Τεχεράνη έχει αρχίσει να θεωρεί τα Στενά ως την κύρια πηγή πίεσης που ασκεί στις ΗΠΑ. Το Ιράν έκλεισε τη θαλάσσια οδό, μέσω της οποίας διέρχεται κανονικά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, αφότου οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμό τους στα τέλη Φεβρουαρίου. 

Οι διαμάχες σχετικά με τις διαδρομές που πρέπει να χρησιμοποιούν τα πλοία για τη διέλευσή τους από τη στενή θαλάσσια οδό πυροδότησαν μια σπείρα ανταποδοτικών επιθέσεων μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, προκαλώντας την κατάρρευση του Μνημονίου Συνεργασίας του Ιουνίου. Από τότε, η Τεχεράνη και η Μουσκάτ διεξάγουν συνομιλίες προκειμένου να συμφωνήσουν σε ένα κανάλι εντός της θαλάσσιας οδού που θα είναι αποδεκτό από όλες τις πλευρές. 

Σε ένδειξη της επιθυμίας του Ιράν να διατηρήσει τον έλεγχο του στενού, ο Γκαριμπαμπάντι δήλωσε ότι, σύμφωνα με τη συμφωνία με το Ομάν, τα εμπορικά πλοία που εισέρχονται στο στενό θα διέρχονται από τα ιρανικά ύδατα, ενώ τα πλοία που εξέρχονται «θα διασχίζουν επίσης τα ιρανικά ύδατα κατά μήκος ορισμένων τμημάτων της διαδρομής». 

«Προκειμένου να ασκήσουμε αποτελεσματική κυριαρχία στα Στενά του Ορμούζ, το οποίο αποτελεί πλέον πραγματικά στρατηγικό ζήτημα για εμάς, δεν χρειάζεται απαραίτητα να δηλώσουμε ότι τα πλοία πρέπει να διέρχονται εξ ολοκλήρου από τα ιρανικά χωρικά ύδατα», ανέφερε. Δύο άτομα που έχουν ενημερωθεί για τις συνομιλίες είχαν δηλώσει ότι τα πλοία θα εισέρχονταν στο στενό μέσω των ιρανικών υδάτων και θα εξέρχονταν κυρίως μέσω των υδάτων του Ομάν. 

Αρχικά, το Ιράν θα στείλει πλοία, συμπεριλαμβανομένων πετρελαιοφόρων, μέσω της θαλάσσιας οδού για να διασφαλίσει ότι είναι απαλλαγμένη από νάρκες πριν ανοίξει για άλλα πλοία, ανέφερε ένα από τα άτομα. Τα πλοία δεν θα επιβαρύνονται με τέλη κατά τη διάρκεια της προσωρινής ρύθμισης, πρόσθεσαν τα άτομα. 

Ο Γκαριμπαμπάντι δήλωσε ότι το ζήτημα της μη είσπραξης τελών από το Ιράν κατά τη διάρκεια της προσωρινής συμφωνίας εξαρτάται από την απόφαση των αρχών της χώρας «να εισέλθουν στη δεύτερη φάση». Εάν η συμφωνία ισχύσει και το στενό ανοίξει εκ νέου, οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων και θα επαναφέρουν την απαλλαγή που επιτρέπει στο Ιράν να πωλεί πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου, ανέφερε μία από τις πηγές που ενημερώθηκε για τις συνομιλίες. 

Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ των αντιπάλων θα είναι επισφαλής, δεδομένης της δυσπιστίας μεταξύ των μερών, της προκλητικής στάσης του ισλαμικού καθεστώτος, το οποίο πιστεύει ότι έχει το πάνω χέρι, και της απρόβλεπτης συμπεριφοράς του Τραμπ. Οι μεσολαβητές είχαν εκφράσει στο παρελθόν την ελπίδα ότι οι διαπραγματεύσεις επρόκειτο να σημειώσουν σημαντική πρόοδο, αλλά η διαδικασία υπέστη τελικά οπισθοδρόμηση. 

Το στενό αποτέλεσε τον κύριο παράγοντα που πυροδότησε τις πρόσφατες εχθροπραξίες, καθώς το Ιράν επιτέθηκε σε πλοία που διέρχονταν από το στενό κατά μήκος των ακτών του Ομάν. Η Τεχεράνη δήλωσε ότι τα πλοία χρησιμοποιούσαν «μη εξουσιοδοτημένη» διαδρομή. Οι ΗΠΑ αντέδρασαν επιτιθέμενες στο Ιράν, γεγονός που ώθησε τις ιρανικές δυνάμεις να ανταποδώσουν πυρά εκτοξεύοντας πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον βάσεων σε ολόκληρη την περιοχή που χρησιμοποιούνται από τις αμερικανικές δυνάμεις. 

Οι εχθροπραξίες πυροδότησαν τον πιο έντονο κύκλο επιθέσεων από την υπογραφή της εκεχειρίας τον Απρίλιο, πυροδοτώντας φόβους για επιστροφή σε πλήρη πόλεμο. Το κλείσιμο του πορθμού από το Ιράν έχει θέσει σε ακινησία τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από την περιοχή, καθώς και άλλων εμπορευμάτων, όπως πρώτων υλών για λιπάσματα, ηλίου και πετροχημικών. 

Πηγές που έχουν ενημερωθεί για τις διαπραγματεύσεις ανέφεραν την Τρίτη ότι η ανώτατη ηγεσία του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δεν έχει ακόμη εγκρίνει τη συμφωνία. 

Ως εκ τούτου, οι αγορές πετρελαίου αναμένουν την απόφαση του ανώτατου ηγέτη του Ιράν. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε σε συνέντευξη που μετέδωσε σήμερα η κρατική τηλεόραση ότι η επικοινωνία με τον ανώτατο ηγέτη της χώρας είναι «τώρα πολύ δύσκολη». Ο Χαμενεΐ δεν έχει κάνει καμιά δημόσια εμφάνιση από τότε που έγινε ανώτατος ηγέτης, αντικαθιστώντας τον πατέρα του, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε σε μια από τις πρώτες αεροπορικές επιδρομές που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν. 

Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν αρχικά πτώση λόγω των προσδοκιών ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να αποκαταστήσει τις εξαγωγές από τον Κόλπο, προτού το αργό Brent ανακάμψει στα 80 δολάρια περίπου ανά βαρέλι, καθώς συνεχίζονταν οι επιθέσεις κατά της ναυτιλίας στην περιοχή. Οι Χούθι δήλωσαν χθες ότι εκτόξευσαν βαλλιστικούς πυραύλους κατά του σαουδικού δεξαμενόπλοιου «Wafa» κοντά στο λιμάνι Γιανμπού της Ερυθράς Θάλασσας. Ένα άλλο πλοίο υπό ινδική σημαία βυθίστηκε ανοικτά της Υεμένης την Τρίτη, αφού χτυπήθηκε από σκάφος φορτωμένο με εκρηκτικά, ενώ ένα άλλο φορτηγό πλοίο ανέφερε ότι χτυπήθηκε κοντά στο λιμάνι Αλ-Κασάμπ του Ομάν, στα Στενά του Ορμούζ.

Νωρίς το πρωί, ο πλοίαρχος πετρελαιοφόρου δεξαμενόπλοιου ενημέρωσε ότι ακούστηκαν δυο εκρήξεις καθώς το σκάφος του διέσχιζε τα Στενά του Ορμούζ, κοντά στα παράλια του σουλτανάτου, ανακοίνωσε η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας. Το συμβάν καταγράφτηκε 9 ναυτικά μίλια (16 χιλιόμετρα) νοτιοανατολικά από την Κούμζαρ του Ομάν.

Ο πλοίαρχος ενημέρωσε ότι ακούστηκαν δυο εκρήξεις καθώς το σκάφος του διέσχιζε τα Στενά του Ορμούζ, κοντά στα παράλια του σουλτανάτου του Ομάν, ανακοίνωσε σήμερα η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO. «Ο καπετάνιος τάνκερ ανέφερε πως άκουσε δυο εκρήξεις καθώς διέπλεε το στενό του Ορμούζ», ανέφερε το UKMTO μέσω X, διευκρινίζοντας ότι το συμβάν καταγράφτηκε 9 ναυτικά μίλια (16 χιλιόμετρα) νοτιοανατολικά από την Κούμζαρ του Ομάν. Κατά την αναφορά, «το πλήρωμα και το πλοίο είναι ασφαλή» και «δεν αναφέρθηκε καμιά ζημιά στο περιβάλλον», πρόσθεσε η ίδια πηγή. 

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο