Η ραγδαία εξάπλωση της ηλιακής ενέργειας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις του 21ου αιώνα. Αφού ξεπέρασε το όριο των 100 GW το 2012, ο κόσμος χρειάστηκε 10 χρόνια για να εγκαταστήσει 1 TW ηλιακής ενέργειας. 

Για την εγκατάσταση ενός επιπλέον 1 TW — ποσότητα επαρκής για την κάλυψη της συνολικής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας των ΗΠΑ κατά τις ώρες αιχμής— χρειάστηκαν λιγότερο από τρία χρόνια. Ούτε καν δύο χρόνια αργότερα, το 2026 —η ακριβής χρονική στιγμή αποτελεί αντικείμενο συζήτησης μεταξύ των αναλυτών— επιτεύχθηκε το όριο των 3 TW.

Κανείς δεν το πρόσεξε πραγματικά. Και αυτό είναι λογικό. Για τους περισσότερους ανθρώπους, η αυξημένη ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας δεν γίνεται αντιληπτή μέσω αριθμών, αλλά με άλλους τρόπους. «Αν πάρετε το τρένο οπουδήποτε, ας πούμε στο Ηνωμένο Βασίλειο, είναι πιθανό να δείτε ηλιακούς συλλέκτες», δήλωσε η Λάρα Χάιμ, επικεφαλής της έρευνας για την ηλιακή ενέργεια στη BloombergNEF.

Το οπτικό αυτό μήνυμα θα γίνεται όλο και πιο έντονο. Οι αναλυτές είναι τόσο αισιόδοξοι για την ηλιακή ενέργεια, ώστε, σε λίγα μόλις χρόνια, το ορόσημο των 3 TW θα φαίνεται σχεδόν ασήμαντο. Η BNEF αναμένει ότι παγκοσμίως θα εγκατασταθούν περισσότερα από 9 TW ηλιακής ενέργειας έως το 2036.

Αν όμως το εξετάσουμε λίγο πιο προσεκτικά, θα ανακαλύψουμε ενδιαφέρουσες ιστορίες. Το πρώτο TW προήλθε κυρίως από πλούσιες χώρες που επιδοτούσαν την εγκατάσταση ηλιακών συστημάτων, ενώ η Κίνα και οι φτωχές χώρες εξακολουθούσαν να θεωρούν τα φωτοβολταϊκά υπερβολικά ακριβά. Η κατάσταση άλλαξε κατά τη μετάβαση στο δεύτερο και τρίτο TW, με την Κίνα να αναλαμβάνει το προβάδισμα από τις πλούσιες χώρες.

Το αποτέλεσμα είναι ότι, παρόλο που ο κόσμος έχει προσθέσει ηλιακή ενέργεια με επιταχυνόμενο ρυθμό, το μερίδιο της εγκατάστασης που αφορά τις φτωχές χώρες έχει σε μεγάλο βαθμό σταματήσει να αυξάνεται από το 2020. Η Κίνα υπήρξε σαφώς ο κύριος μοχλός της παγκόσμιας εξέλιξης, δήλωσε η Χάιμ. Ωστόσο, αν αναλύσουμε τα στοιχεία, «μπορούμε πλέον να διαπιστώσουμε άνθηση της ηλιακής ενέργειας και σε άλλες χώρες».

Τα τελευταία χρόνια, χώρες όπως το Πακιστάν, η Νιγηρία, και οι Φιλιππίνες έχουν σημειώσει εξαιρετική αύξηση στην ποσότητα της ηλιακής ενέργειας που έχει εγκατασταθεί σε στέγες. Ορισμένες μικρότερες αγορές, όπως η Κούβα και ο Λίβανος, έχουν επίσης σημειώσει ραγδαία αύξηση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο αριθμός των χωρών με τουλάχιστον 1 GW εγκατεστημένης ηλιακής ενέργειας αυξήθηκε σε 74 πέρυσι, από 42 το 2020.

Η ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας στην Κίνα έχει προχωρήσει ταχύτερα από την κατασκευή της υποστηρικτικής υποδομής, όπως τα δίκτυα μεταφοράς και οι μπαταρίες. Αυτό οδηγεί σε μεγαλύτερο περιορισμό της παραγωγής ηλιακής ενέργειας κατά τις ώρες αιχμής και, κατά συνέπεια, σε σπατάλη πόρων. Ως εκ τούτου, οι αναλυτές αναμένουν επιβράδυνση της ανάπτυξης στην Κίνα. Στο τελευταίο πενταετές σχέδιό της, η χώρα ανακοίνωσε μια σειρά μέτρων για την αύξηση της κατανάλωσης ΑΠΕ, και όχι της παραγωγής, κατά περισσότερο από 50%.

Η BNEF αναμένει ότι το μερίδιο των φτωχών χωρών στην εγκατάσταση ηλιακής ενέργειας θα αρχίσει να αυξάνεται και πάλι από φέτος και μετά. Οι περισσότερες αναπτυσσόμενες χώρες ξεκινούν με πολύ χαμηλά επίπεδα διείσδυσης της ηλιακής ενέργειας στο δίκτυο και δεν θα φτάσουν στα όρια που αντιμετωπίζουν σήμερα η Κίνα και άλλοι μεγάλοι χρήστες. Μέχρι το 2036, περισσότερο από το ένα τέταρτο της συνολικής εγκατεστημένης ηλιακής ενέργειας θα βρίσκεται σε αναπτυσσόμενες χώρες, ενώ το μερίδιο των πλούσιων χωρών θα μειωθεί σε περίπου 20%.

Η άνθηση της ηλιακής ενέργειας έχει επέλθει καθώς οι χώρες έχουν ξεπεράσει τοπικά προβλήματα, από την έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού έως τις προκλήσεις της διαχείρισης ενός δικτύου με διαλείπουσες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ωστόσο, η Χάιμ αναφέρει ότι ο κύριος περιοριστικός παράγοντας για τις αναπτυσσόμενες χώρες εξακολουθεί να είναι η έλλειψη προσιτής χρηματοδότησης.

Υπάρχει, ωστόσο, ένα θεωρητικό ανώτατο όριο ως προς το πόση ηλιακή ενέργεια μπορεί να προστεθεί στο δίκτυο. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι, μόλις η ηλιακή ενέργεια καλύψει το σύνολο της ζήτησης κατά τη διάρκεια της ημέρας, η προσθήκη περισσότερης δεν έχει καμία αξία. Χώρες όπως η Αυστραλία και περιοχές όπως η Καλιφόρνια, οι οποίες έχουν από τα υψηλότερα ποσοστά διείσδυσης της ηλιακής ενέργειας, καθορίζουν τακτικά αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας κατά τη διάρκεια της ημέρας, σηματοδοτώντας ότι υπάρχει υπερβολική ποσότητα ηλιακής ενέργειας στο δίκτυο.

Οι μπαταρίες ιόντων λιθίου μπορούν να συμβάλουν στην παράταση της έκρηξης της ηλιακής ενέργειας για κάποιο χρονικό διάστημα, απορροφώντας την πλεονάζουσα ενέργεια κατά τη διάρκεια της ημέρας και απελευθερώνοντάς την αργότερα το βράδυ. Αυτό είναι που έχουν συμβάλει να ενθαρρύνουν οι Αυστραλοί υπεύθυνοι χάρη στις επιδοτήσεις για οικιακές μπαταρίες. Είναι επίσης αυτό που αρχίζει να συμβαίνει, ανεξάρτητα από την πολιτική υποστήριξη, σε αναπτυσσόμενες χώρες όπως το Πακιστάν και οι Φιλιππίνες, όπου η έκρηξη της αγοράς μπαταριών ακολουθεί την έκρηξη της ηλιακής ενέργειας.

Χωρίς την αποθήκευση ενέργειας σε μπαταρίες, η ηλιακή επανάσταση είναι απίθανο να συνεχιστεί. «Χωρίς επαρκή αποθήκευση ενέργειας, δεν μπορείς να αξιοποιήσεις στο έπακρο το δυναμικό της ηλιακής ενέργειας», δήλωσε η Χάιμ.

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο