Rystad: Τα Τέσσερα Σενάρια για την Αγορά Πετρελαίου Μετά την Επανέναρξη των Εχθροπραξιών στον Κόλπο

Rystad: Τα Τέσσερα Σενάρια για την Αγορά Πετρελαίου Μετά την Επανέναρξη των Εχθροπραξιών στον Κόλπο
energia.gr
Δευ, 20 Ιουλίου 2026 - 14:35

Αναθεωρεί το πλαίσιο σεναρίων σχετικά με τον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν «μετά από τη νέα επιδείνωση των συνθηκών ασφαλείας γύρω από τα Στενά του Ορμούζ» η νορβηγική εταιρεία ενεργειακών αναλύσεων Rystad Energy

Ειδικότερα, σε ενημερωτικό της σημείωμα, την περασμένη Πέμπτη, προς το ειδικό ενεργειακό site Rigzone σχετικά με την κατάσταση της αγοράς, η Rystad, αφού επεσήμανε ότι το αργό πετρέλαιο Brent είχε ανέβει «απότομα» πάνω από τα 85 δολάρια ανά βαρέλι, από 72 δολάρια στις αρχές του μήνα, καθώς οι θαλάσσιες επιθέσεις συνεχίστηκαν και η Ουάσινγκτον επέβαλε εκ νέου ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, περιέγραψε τέσσερα σενάρια σχετικά με τη σύρραξη ΗΠΑ-Ιράν. Ωστόσο, ανέφερε ότι η «στενού εύρους ευπρόσωπη συμφωνία» (“narrow, face-saving agreement”) παραμένει το βασικό της σενάριο.

Η εταιρεία συνέχισε προειδοποιώντας, ωστόσο, ότι η αθροιστική πιθανότητα που η Rystad δίνει τώρα στη μη επίτευξη ουσιαστικής συμφωνίας έχει αυξηθεί στο 55% και δήλωσε ότι η λήξη του 60ήμερου «παραθύρου διαπραγμάτευσης» επί του Μνημονίου Κατανόησης στις 16 Αυγούστου «αποτελεί τώρα την κρίσιμη βραχυπρόθεσμη ημερομηνία για τις αγορές πετρελαίου».

Στην ενημέρωσή της, η Rystad επεσήμανε ότι τα τέσσερα πιθανά σενάρια ΗΠΑ-Ιράν περιλαμβάνουν μια «πλήρη επίλυση», στην οποία αποδίδει πιθανότητα 5%, μια «περιορισμένη συμφωνία», την οποία αποδίδει στο 40%, ένα «αδιέξοδο», το οποίο η Rystad πιθανολογεί στο 35%, και μια επανέναρξη των εχθροπραξιών, την οποία η Rystad πιθανολογεί στο 20%. Η εταιρεία σημείωσε ότι αυτά τα τέσσερα σενάρια συνεπάγονται ένα ευρύ φάσμα γεωπολιτικών ασφαλίστρων κινδύνου στην τιμή του πετρελαίου.

«Μια πλήρης επίλυση, στην οποία αποδίδεται πιθανότητα μόνο πέντε τοις εκατό, θα εξαλείψει σε μεγάλο βαθμό το οξύ γεωπολιτικό ασφάλιστρο, αφήνοντας μόνο ένα υπόλοιπο από 0 έως 2 δολάρια ανά βαρέλι», σημείωσε η Rystad στην ενημέρωσή της. «Μια περιορισμένη συμφωνία θα διατηρούσε ένα ασφάλιστρο 5 έως 10 δολαρίων ανά βαρέλι, αντανακλώντας την αναβολή της συζήτησης επί του πυρηνικού ζητήματος και τη διατηρούμενη μόχλευση του Ιράν. Σε περίπτωση αδιεξόδου, θα υπάρξει ένα premium στα 10 έως 15 δολάρια το βαρέλι, ενώ η εκ νέου σύγκρουση θα είχε ως συνέπεια 15 έως 20 δολάρια ανά βαρέλι», πρόσθεσε. «Με τη συμφωνία με οριακό ποσοστό στο 40% και το αδιέξοδο συν τις μάχες να αντιπροσωπεύουν το 55% της συνολικής κατανομής πιθανοτήτων, το σταθμισμένο ως προς τις πιθανότητες ασφάλιστρο κινδύνου στις τιμές του πετρελαίου είναι σημαντικά υψηλότερο σήμερα από ό,τι ήταν στα μέσα Ιουνίου, όταν το Μνημόνιο Κατανόησης φαινόταν να ισχύει», προειδοποίησε ο Rystad.

«Το πλαίσιο που χρησιμοποιεί η Rystad για την αξιολόγηση αυτών των σεναρίων αλλάζει γύρω στις 16 Αυγούστου, όταν λήγει το χρονικό «παράθυρο» του 60ήμερου Μνημονίου. Πριν από αυτήν την ημερομηνία, οι βασικές μεταβλητές είναι η ένταση των στρατιωτικών και ναυτικών επιθέσεων, ο βαθμός στον οποίο επιβάλλεται ο αποκλεισμός των ΗΠΑ, οι όγκοι εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου και ο ρυθμός οποιασδήποτε αρχικής ανάκαμψης της εμπορικής κυκλοφορίας μέσω των Στενών», σημειώνει η Rystad, προσθέτοντας ότι «μετά τις 16 Αυγούστου, η εστίαση μετατοπίζεται στο κατά πόσον ισχύει οποιαδήποτε πολιτική συμφωνία και σε ποιο βαθμό η ναυτιλιακή αγορά μπορεί να προσαρμοστεί σε ένα περιβάλλον συνεχιζόμενων απειλών».

Το βασικό σενάριο

Η Rystad τόνισε στην ενημέρωσή της ότι το βασικό της σενάριο είναι μια «στενού εύρους» συμφωνία και ένα «Ορμούζ υπό διαχείριση», σημειώνοντας ότι μια περιορισμένη συμφωνία παραμένει η πιο πολιτικά εφικτή «ζώνη προσγείωσης» και για τις δύο πλευρές.

«Οι ΗΠΑ έχουν ισχυρά κίνητρα για να αποκαταστήσουν την κυκλοφορία στα Στενά, να περιορίσουν την άμεση στρατιωτική έκθεση και να επιδείξουν αποτελέσματα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου», δήλωσε η Rystad. «Το Ιράν διαθέτει ένα σημαντικό οικονομικό πακέτο στο πλαίσιο του 14 σημείων του Μνημονίου Κατανόησης, συμπεριλαμβανομένης της σταδιακής πρόσβασης σε παγωμένα περιουσιακά στοιχεία, των απαλλαγών από τις εξαγωγές πετρελαίου και μιας πορείας προς μια ευρύτερη άρση των κυρώσεων», πρόσθεσε.

«Κρίσιμο είναι ότι μια ‘στενή’ συμφωνία επιτρέπει στο Ιράν να αποκομίσει ουσιαστικά οικονομικά οφέλη χωρίς πρώτα να διευθετήσει το πυρηνικό ζήτημα ή να παραιτηθεί από την επιρροή του στα Στενά», συνέχισε.

Η Rystad προέβλεψε στην ενημέρωσή της ότι, βάσει αυτού του σεναρίου, η ένταση των επιθέσεων θα μειωθεί τις επόμενες ημέρες και ότι θα επιτευχθεί μια ενδιάμεση συμφωνία έως τις 16 Αυγούστου ή γύρω στις 16 Αυγούστου. Ο αποκλεισμός των ΗΠΑ θα χαλαρώσει επίσης σταδιακά αντί να εφαρμοστεί αυστηρά, σύμφωνα με την εταιρεία, που προέβλεψε ότι η κυκλοφορία στα Στενά θα φτάσει περίπου τα 10 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα μέχρι τα μέσα Αυγούστου και περίπου τα 14 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα μέχρι τον Οκτώβριο, όπου και θα σταθεροποιηθεί.

«Το Ιράν διατηρεί σημαντική αλλά περιορισμένη μόχλευση στην εμπορική διέλευση ενώ παραμένει ένα γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου περίπου 5 έως 10 δολαρίων ανά βαρέλι, αντανακλώντας την απουσία οποιασδήποτε τελικής πυρηνικής συμφωνίας», προέβλεψε η Rystad βάσει αυτού του σεναρίου.

Σενάριο αδιεξόδου

Η Rystad επεσήμανε στην ενημέρωσή της ότι ένα αδιέξοδο είναι πλέον το δεύτερο πιο πιθανό αποτέλεσμα. «Σε αυτό το σενάριο, οι διαπραγματεύσεις παραμένουν ανοιχτές, αλλά δεν καταφέρνουν να καταλήξουν σε μια ουσιαστική συμφωνία, καθώς καμία πλευρά δεν κάνει τις βασικές παραχωρήσεις που απαιτούνται σχετικά με τους πυρηνικούς περιορισμούς, την άρση των κυρώσεων ή την πίεση στις θαλάσσιες μεταφορές», προειδοποίησε η Rystad.

Στο σενάριο αυτό, «και οι δύο πλευρές ασκούν σταθμισμένη στρατιωτική πίεση, αποφεύγοντας παράλληλα τις πιο κλιμακούμενες επιθέσεις. Οι εύθραυστες εκεχειρίες παρατείνονται επανειλημμένα και τα περιοδικά περιστατικά συνεχίζονται, δημιουργώντας ένα μοτίβο περιορισμένης αλλά ανεπίλυτης έντασης», πρόσθεσε.

Η Rystad προέβλεψε στην ενημέρωσή της ότι ένα αδιέξοδο δεν σημαίνει μηδενική κυκλοφορία μέσω του στενού επ' αόριστον, αλλά ότι, με την πάροδο του χρόνου, οι πλοιοκτήτες, οι ασφαλιστές, οι κυβερνήσεις και οι traders «θα μάθουν να λειτουργούν παρακάμπτοντας τον κίνδυνο μέσω επιλεκτικής επιβολής των ΗΠΑ, διμερών διαβεβαιώσεων και προσεκτικά χρονομετρημένων νηοπομπών». «Η Rystad εκτιμά ότι η κυκλοφορία στα Στενά θα αυξηθεί από περίπου 2,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Αύγουστο σε περίπου οκτώ εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα μέχρι τον Νοέμβριο πριν σταθεροποιηθεί», πρόσθεσε.

Γενικότερα στους εισηγητές του Συνεδρίου περιλαμβάνονταν κορυφαία στελέχη από τον τομέα της ενέργειας, πανεπιστημιακοί καταρτισμένοι στο διεθνές δίκαιο, τη γεωπολιτική και τις υποδομές ενέργειας καθώς και άνθρωποι της αγοράς. Η ενεργός συμμετοχή του ΙΕΝΕ στην διοργάνωση και πραγματοποίηση αυτού του εξαιρετικά σημαντικού Συνεδρίου, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, το οποίο εξελίσσεται σε ένα από τα πιο δυναμικώς αναπτυσσόμενα ιδιωτικά πανεπιστήμια στην Ελλάδα, αποτελεί ένδειξη της γενικής αναγνώρισης του εκπαιδευτικού αλλά και συμβουλευτικού ρόλου του Ινστιτούτου στα ενεργειακά πράγματα της χώρας.

«Περίπου επτά εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα συνεχίζουν να χρησιμοποιούν παρακαμπτήριες οδούς. Οι κυρώσεις παραμένουν σε ισχύ μόνο με ad hoc απαλλαγές. Σε αυτό το σενάριο η υπόθεση είναι ένα επίμονο ασφάλιστρο γεωπολιτικού κινδύνου 10 έως 15 δολαρίων ανά βαρέλι», συνέχισε.

Σενάριο επανέναρξης των μαχών

Το σενάριο επανέναρξης των μαχών αντιπροσωπεύει μια διαρκή κλιμάκωση και όχι μια ακόμη μεμονωμένη ανταλλαγή πυρών, σημείωσε η Rystad στην ενημέρωσή του. Στο πλαίσιο αυτό, ο οίκος ενεργειακών αναλύσεων προειδοποιεί ότι «οι διαπραγματεύσεις καταρρέουν, η άμεση στρατιωτική δραστηριότητα ΗΠΑ-Ιράν συνεχίζεται και διευρύνεται, και οι περιφερειακοί κίνδυνοι διάχυσης στις ενεργειακές υποδομές του Κόλπου αυξάνονται». Και προσθέτει ότι «το Ιράν ασκεί ενεργά την ικανότητά του να περιορίζει την εμπορική διέλευση, ενώ οι ΗΠΑ διατηρούν τη μέγιστη επιβολή κυρώσεων και τον πλήρη ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων».

Όπως επισημαίνει, ωστόσο, ακόμη και σε αυτό το σενάριο, η κυκλοφορία στα Στενά δεν είναι εντελώς στάσιμη. «Οι κινήσεις του ‘σκοτεινού στόλου’, η επιλεκτική διέλευση για πλοία που συνδέονται με φιλικά κράτη και οι προσωρινές περίοδοι χαμηλότερης στρατιωτικής έντασης θα μπορούσαν να προκαλέσουν μέτριες αυξήσεις, με την κυκλοφορία να αγγίζει τα 3,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα μέχρι τον Νοέμβριο», προέβλεψε η Rystad. «Αυτό το σενάριο συνεπάγεται ένα γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου 15 έως 20 δολαρίων ανά βαρέλι. Η πιθανότητά του έχει αυξηθεί στο 20%, επειδή τα πρόσφατα γεγονότα δείχνουν πόσο γρήγορα μπορεί να διαλυθεί ένα εύθραυστο διπλωματικό πλαίσιο λόγω λανθασμένων υπολογισμών ή επιθέσεων σε εμπορική ναυτιλία».

Σημαντικά λιγότερο ομαλό βασικό σενάριο

Στην ενημέρωση, ο Jorge Leon, ανώτερος αντιπρόεδρος και επικεφαλής γεωπολιτικής ανάλυσης στην Rystad, δήλωσε: «η περιορισμένου εύρους συμφωνία εξακολουθεί να είναι η βασική μας υπόθεση, αλλά έχει γίνει πολύ λιγότερο εύκολη». «Και οι δύο πλευρές έχουν ισχυρά οικονομικά κίνητρα για να αποφύγουν μια πλήρη κατάρρευση, και αυτό είναι που κρατά τη ‘στενή’ συμφωνία ζωντανή στο 40%», πρόσθεσε. «Η Ουάσινγκτον θέλει να μειωθούν οι τιμές του πετρελαίου και ένα διπλωματικό αποτέλεσμα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Η Τεχεράνη έχει ένα ουσιαστικό οικονομικό πακέτο στο τραπέζι, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε παγωμένα περιουσιακά στοιχεία και των απαλλαγών από τις εξαγωγές, από το οποίο δεν θέλει να αποχωρήσει οριστικά», συνέχισε.

«Το πρόβλημα είναι ότι το Μνημόνιο Κατανόησης δεν έχει αγγίξει τα πιο δύσκολα στοιχεία του: τα όρια του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης και το ποιος ελέγχει την εμπορική διέλευση μέσω του Ορμούζ», προειδοποιεί το κορυφαίο στέλεχος της Rystad, προσθέτοντας ότι «μετά τις 16 Αυγούστου, το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσον η ναυτιλιακή αγορά μπορεί να προσαρμοστεί σε μια συνεχιζόμενη απειλή και όχι κατά πόσον η διπλωματία μπορεί να την επιλύσει».

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο