στη Μέση Ανατολή και τις ευρύτερες επιπτώσεις τους κατά τη διάρκεια συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες.
«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο απευθύνει έκκληση για αποκλιμάκωση και μέγιστη αυτοσυγκράτηση, προστασία των αμάχων και των μη στρατιωτικών υποδομών, και πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου από όλα τα μέρη», αναφέρουν οι ευρωπαίοι ηγέτες στο κείμενο συμπερασμάτων. «Σε αυτό το πλαίσιο, ζητά μορατόριουμ στα πλήγματα εναντίον εγκαταστάσεων ενέργειας και ύδρευσης», υπογραμμίζουν.
Μέτρα στήριξης εξήγγειλε η φον ντερ Λάιεν
Νωρίτερα σε συνέντευξη Τύπου η Πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, λίγο μετά την ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τόνισε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, με αιχμή τις αυξήσεις τιμών και αφού τόνισε ότι ο ενεργειακός εφοδιασμός της ΕΕ είναι διασφαλισμένος, επισήμανε ότι η Ευρώπη «δεν είναι άτρωτη στις παγκόσμιες αυξήσεις τιμών». Ανέφερε ότι μόνο σήμερα - μετά τις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στο Κατάρ - οι τιμές φυσικού αερίου αυξήθηκαν κατά 30%. Η ίδια καταδίκασε τις επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και σε εμπορικά πλοία, κάνοντας λόγο για ενέργειες που «αυξάνουν το κόστος και εντείνουν τους κινδύνους για τον μελλοντικό εφοδιασμό».
Για τον περιορισμό των επιπτώσεων, η Πρόεδρος της Επιτροπής είπε ότι πρέπει να αναληφθεί δράση με «άμεσα μέτρα ανακούφισης όπου είναι δυνατόν και διαρθρωτικές αλλαγές όπου είναι αναγκαίο», εστιάζοντας στις τέσσερις συνιστώσες που καθορίζουν τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας.
Η Φον Ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η πρώτη συνιστώσα είναι το κόστος ενέργειας, το οποίο αποτελεί το μεγαλύτερο μερίδιο, κυρίως το ήμισυ της τιμής, 56% κατά μέσο όρο στην ΕΕ. Όπως είπε, τα κράτη μέλη μπορούν ήδη να χρησιμοποιήσουν μέτρα κρατικής βοήθειας για να αντισταθμίσουν τις αυξήσεις του κόστους της πηγής ενέργειας. Πρόσθεσε, ότι «θα ενισχύσουμε περαιτέρω την ευελιξία των κρατικών ενισχύσεων για τον σκοπό αυτό».
Το δεύτερο στοιχείο είναι οι χρεώσεις δικτύου (18%), με την Επιτροπή να προωθεί νομοθετικές παρεμβάσεις για τη μείωσή τους, ιδίως για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες. Οι φόροι και οι επιβαρύνσεις, που αντιστοιχούν κατά μέσο όρο στο 15%, αναμένεται να αναθεωρηθούν, είπε η Φον ντερ Λάιεν, με στόχο η ηλεκτρική ενέργεια να φορολογείται λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα. Τέλος, όσον αφορά την ανθρακική τιμολόγηση μέσω του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών Ρύπων (ETS), προωθούνται μεταρρυθμίσεις για μεγαλύτερη ευελιξία και περιορισμό της μεταβλητότητας των τιμών.
Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ έχει ήδη συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα και στην ενίσχυση επενδύσεων σε καθαρές μορφές ενέργειας. Παράλληλα, ανακοίνωσε νέο χρηματοδοτικό εργαλείο, το «ETS Investment Booster», ύψους 30 δισ. ευρώ, για έργα απανθρακοποίησης, με έμφαση στην «ταχύτητα και την αλληλεγγύη».
Τέλος, σημείωσε ότι η ενέργεια αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, προαναγγέλλοντας πρωτοβουλίες για απλούστευση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.