τις εγκαταστάσεις του, ενώ οδήγησε και στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, τα οποία παίζουν κορυφαίο ρόλο στο παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων. Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι πιθανή παρατεταμένη διακοπή της παραγωγής του Κατάρ μπορεί να προκαλέσει κρίση μεγαλύτερη και αυτή από τη διακοπή της ροής φ. αερίου από τη Ρωσία το 2022.
Ειδικότερα, τη Δευτέρα, ο δείκτης αναφοράς τιμών φυσικού αερίου TTF στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 50% κατά τη διάρκεια της ενδοημερήσιας διαπραγμάτευσης, πριν κλείσει με άνοδο 39% σε σχέση με το κλείσιμο της Παρασκευής, στα 44,52 € ανά μεγαβατώρα, τη μεγαλύτερη ημερήσια ποσοστιαία μεταβολή εδώ και πάνω από τέσσερα χρόνια. Αλλά και εχθές, Τρίτη, καθώς οι εχθροπραξίες στον Περσικό Κόλπο συνεχίστηκαν αμείωτες, οι τιμές φυσικού αερίου στο TTF κινήθηκαν ακόμη υψηλότερα, φτάνοντας στα 55,85 €/MWh, έχοντας σημειώσει αθροιστικά άνοδο 74,4% σε μόλις δύο ημέρες. Αντίθετα, οι τιμές του φυσικού αερίου στις ΗΠΑ αυξήθηκαν τη Δευτέρα μόλις κατά 3,5%, φτάνοντας στα 2,96 δολάρια ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες.
Υπενθυμίζεται ότι τη Δευτέρα, η Qatar Energy, η κρατική εταιρεία ενέργειας του Κατάρ, ανακοίνωσε ότι διακόπτει την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου μετά τις ιρανικές επιθέσεις σε δύο από τις κύριες εγκαταστάσεις επεξεργασίας φυσικού αερίου της, που βρίσκονται στις βιομηχανικές ζώνες Ρας Λάφφαν και Μεσαγιέντ. Επίσης, αποφασίστηκε μερική αναστολή της παραγωγής πετρελαίου στο ιρακινό Κουρδιστάν και σε πολλά μεγάλα ισραηλινά κοιτάσματα φυσικού αερίου
Ευκαιρία για τις αμερικανικές εταιρείες LNG
Στον απόηχο αυτών των εξελίξεων, η Venture Global και η Cheniere Energy, δύο από τους μεγαλύτερους παραγωγούς των ΗΠΑ, επιδιώκουν να εξασφαλίσουν επιπλέον όγκους LNG από εγκαταστάσεις στο Τέξας και τη Λουιζιάνα και να φέρουν περισσότερες ποσότητες στην αγορά, καθώς οι καταναλωτές από το Ηνωμένο Βασίλειο έως την Ιαπωνία προετοιμάζονται για ελλείψεις στον εφοδιασμό.
Οι traders και λοιποί αγοραστές LNG των ΗΠΑ ανακατευθύνουν επίσης τα φορτία τους για να επωφεληθούν από την εκτόξευση των τιμών καθώς οι πελάτες διαγκωνίζονται για εξασφαλίσουν προμήθειες.
«Έχοντας τη μεγαλύτερη διαρκώς αυξανόμενη διαθέσιμη δυναμικότητα LNG στον κόσμο, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο κατά τη διάρκεια αυτής της ιστορικής αναστάτωσης στην αγορά. Η Venture Global είναι έτοιμη να συμβάλει στη διατήρηση της σταθερότητας και του εφοδιασμού των αγορών», δήλωσε στους επενδυτές τη Δευτέρα ο Mike Sabel, διευθύνων σύμβουλος της Venture Global.
«Αναντικατάστατο» το LNG του Κατάρ – Πιθανό μεγαλύτερο σοκ και από αυτό του 2022
Οι αναλυτές έχουν προειδοποιήσει ότι η απώλεια του LNG από το Κατάρ θα μπορούσε να προκαλέσει μια σοβαρή νέα ενεργειακή κρίση, μόλις τέσσερα χρόνια αφότου η απώλεια των ρωσικών προμηθειών φυσικού αερίου εκτόξευσε τις ευρωπαϊκές τιμές, προκαλώντας πλήγμα στην οικονομία της Γηραιάς Ηπείρου μέχρι να αρχίσει να φτάνει το αμερικανικό φυσικό αέριο.
Οι μετοχές της Venture Global έκλεισαν με άνοδο σχεδόν 20% τη Δευτέρα, ενώ η Cheniere έκλεισε με άνοδο 5,6%, καθώς οι επενδυτές στοιχηματίζουν ότι οι δύο κολοσσιαίοι εξαγωγείς LNG θα επωφεληθούν από την αύξηση των τιμών spot.
Το Center for LNG, μια ομάδα λόμπι του κλάδου, δήλωσε ότι οι Αμερικανοί προμηθευτές προχώρησαν σε σύναψη συμβάσεων σε βάση «free-on-board», πράγμα που σημαίνει ότι οι traders είναι σε θέση να ανακατευθύνουν τα αμερικανικά φορτία LNG αφού τα αγοράσουν ώστε να παρέχουν πολύ μεγαλύτερη ευελιξία σε περίπτωση κρίσης.
«Τίποτα δεν μπορεί να αντισταθμίσει την απώλεια του LNG του Κατάρ», επισημαίνει, πάντως, μιλώντας στους Financial Times, ο Saul Kavonic, επικεφαλής ενεργειακών ερευνών στην επενδυτική τράπεζα MST Marquee.
«Εάν η διακοπή λειτουργίας παραταθεί ή, χειρότερα, υποστούν ζημιές οι υποδομές LNG, αυτό προμηνύει ένα μεγαλύτερο σοκ στην αγορά φυσικού αερίου από ό,τι το 2022, όταν η Ρωσία διέκοψε την παροχή φυσικού αερίου μέσω αγωγών προς την Ευρώπη. Οι τιμές του φυσικού αερίου θα μπορούσαν να επανέλθουν στα ιστορικά υψηλά τους που σημειώθηκαν το 2022», προσθέτει ο Kavonic.
Από την πλευρά του, ο Scott Shelton, ειδικός ενέργειας στην TP ICAP, μια εταιρεία διαμεσολάβησης, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν επαρκή πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα για να συγκρατήσουν μια πιθανή απότομη αύξηση των τιμών. Η Venture Global πουλάει λίγο πάνω από το 30% των φορτίων LNG που διακινεί σε τιμές spot, σε σύγκριση με λιγότερο από 10% για την Cheniere, γεγονός που εξηγεί τη μεγαλύτερη άνοδο της τιμής της μετοχής της τη Δευτέρα.
Ωστόσο, οι traders με φορτία «free-on-board» που θα μπορούσαν να πουλήσουν στις αγορές θα αποκόμιζαν επίσης «μια περιουσία», όπως ανέφεραν χαρακτηριστικά οι αναλυτές.
«Οι traders εμπορευμάτων που προμηθεύονται ποσότητες από τις ΗΠΑ, οι εμπορικοί βραχίονες της Cheniere και της Venture Global αλλά και όποιος έχει αγοράσει LNG από τις ΗΠΑ και μπορεί να εμπορεύεται αυτά τα φορτία στις διεθνείς αγορές θα ωφεληθούν», δήλωσε στους Financial Times ο Alex Munton, αναλυτής της Rapidan Energy Group, προσθέτοντας, μάλιστα, ότι «μπορούν πλέον να πουλήσουν αυτά τα φορτία σε τιμές κατά 50% υψηλότερες».
ΕΕ: Πιέσεις και από φιλοουκρανικές κυβερνήσεις προς το Κίεβο για τον Druzhba
Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία δέχεται πιέσεις να επιτρέψει στην ΕΕ να επιθεωρήσει τον αγωγό Druzhba, που μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο στην Ουγγαρία και τη Σλοβακία, και ο οποίος έχει καταστραφεί μετά από ρωσική επίθεση, καθώς οι δύο χώρες που τάσσονται υπέρ του Κρεμλίνου κατηγορούν το Κίεβο ότι υπερεκτιμά τον αντίκτυπο μιας επίθεσης της Μόσχας - παρά τα όσα παρουσιάζουν οι Ουκρανοί αξιωματούχοι ως στοιχεία εκτεταμένης καταστροφής. Μάλιστα, η διαμάχη έχει ενταθεί καθώς οι τιμές της ενέργειας εκτοξεύτηκαν μετά την στρατιωτική δράση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν που διέκοψε τον παγκόσμιο εφοδιασμό με πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Και η ένταση αυξάνεται όσο το Κίεβο συνεχίζει να αρνείται την πρόσβαση σε Ευρωπαίους επιθεωρητές.
Μάλιστα, τώρα ακόμη και κάποιες φιλοουκρανικές κυβερνήσεις της ΕΕ αλλά και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητούν από το Κίεβο να επιτρέψει την επίσκεψη ώστε να αποδείξει ότι καταβάλλει προσπάθειες να αποκαταστήσει τις ροές πετρελαίου, σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες και αξιωματούχους της ΕΕ, που μίλησαν για το θέμα στους Financial Times.
Δύο από αυτούς δήλωσαν ότι η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Αντόνιο Κόστα, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ζήτησαν συγκεκριμένα από την ηγεσία της Ουκρανίας κατά την επίσκεψή τους στο Κίεβο, κατά την τέταρτη επέτειο της εισβολής της Ρωσίας, πρόσβαση στον αγωγό, προκειμένου να αξιολογήσουν ανεξάρτητα τις ζημιές, αλλά η αίτησή τους απορρίφθηκε. Η επιτροπή δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό.
Επιπλέον, ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν ισχυρίστηκε τη Δευτέρα ότι διαθέτει δορυφορικά στοιχεία που δείχνουν ότι ο Druzhba δεν έχει υποστεί αρκετές ζημιές ώστε να έχει καταστεί μη λειτουργικός και δήλωσε ότι θα διατηρήσει τα «αντίμετρα» μέχρι η Ουκρανία να ξαναρχίσει τη ροή πετρελαίου.
Οι δορυφορικές εικόνες που είδαν οι FT έδειξαν ότι υπάρχουν σαφώς ζημιές στην τοποθεσία του αγωγού από τη ρωσική αεροπορική επιδρομή, ωστόσο η έκταση της καταστροφής δεν μπορούσε να εκτιμηθεί μόνο από τις εικόνες.
Ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο, από την πλευρά του, δήλωσε ότι η προσφορά του ίδιου και του Όρμπαν για μια «αποστολή διερεύνησης γεγονότων» ώστε να διαπιστωθεί η έκταση της ζημιάς απορρίφθηκε. Ωστόσο, η ουκρανική πλευρά επιμένει ότι ο Ζελένσκι είχε προσκαλέσει τον Φίτσο να συζητήσουν το θέμα απευθείας στο Κίεβο, αλλά η πρόσκληση απορρίφθηκε.