Πάντως, σήμερα, Πέμπτη, ο απεσταλμένος της ΕΕ για τις κυρώσεις δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να συντονίσει το σχέδιό της για την επιβολή πλήρους απαγόρευσης των θαλάσσιων εξαγωγών αργού πετρελαίου της Ρωσίας με άλλες χώρες της G7 προτού προχωρήσει στην υλοποίησή του.
Η στάση Ουγγαρίας και Σλοβακίας και τα ουκρανικά πλήγματα στον Druzhba
Η πρόταση της Κομισιόν για το νέο πακέτο προέβλεπε τον τερματισμό του συστήματος πλαφόν στις τιμές και την πλήρη απαγόρευση μεταφοράς ρωσικού πετρελαίου προς τρίτες χώρες, καθώς και την απαγόρευση παροχής βασικών ασφαλιστικών και ναυτιλιακών υπηρεσιών, ανεξαρτήτως τιμής. Ωστόσο, τη Δευτέρα, 23 Φεβρουαρίου, η Ουγγαρία άσκησε βέτο στην επιβολή των νέων κυρώσεων αλλά και στη χορήγηση ενός μεγάλου δανείου από την ΕΕ προς το Κίεβο. Λίγο νωρίτερα, είχε λάβει χώρα ένα νέο ουκρανικό πλήγμα σε ρωσικό σταθμό άντλησης πετρελαίου που εξυπηρετεί τον αγωγό Druzhba, που τροφοδοτεί την Ουγγαρία και τη Σλοβακία.
Η Βουδαπέστη κατηγορεί το Κίεβο ότι καθυστερεί να αποκαταστήσει την λειτουργία του αγωγού που έχει υποστεί ζημίες από ρωσική επίθεση με drone στην δυτική Ουκρανία τον Ιανουάριο. Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, μιλώντας στο Κοινοβούλιο της χώρας του, προειδοποίησε την Ουκρανία ότι η κυβέρνησή του «δεν θα υποκύψει σε κανέναν εκβιασμό». Επιπλέον, σε επιστολή προς τον Αντόνιο Κόστα, ο Ορμπαν δηλώνει ότι η διακοπή λειτουργίας του Druzhba αποτελεί «απρόκλητη εχθρική ενέργεια που υπονομεύει την ενεργειακή ασφάλεια της Ουγγαρίας», διαμηνύοντας ότι θα μπλοκάρει το ευρωπαϊκό δάνειο προς το Κίεβο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ αν δεν επιλυθεί το ζήτημα.
Από την πλευρά της Σλοβακίας, ο πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο ζήτησε τη Δευτέρα από τoν φορέα εκμετάλλευσης του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας να διακόψει την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ουκρανία, εφόσον δεν ξαναρχίσει η ροή πετρελαίου μέσω του αγωγού Druzhba.
«Από σήμερα, εάν η ουκρανική πλευρά στραφεί στη Σλοβακία ζητώντας βοήθεια για τη σταθεροποίηση του ουκρανικού ενεργειακού δικτύου, δεν θα λάβει τέτοια βοήθεια», ανέφερε στην ανακοίνωσή του, διευκρινίζοντας ότι το μέτρο θα ακυρωθεί αφού ξαναρχίσουν οι παραδόσεις πετρελαίου στη χώρα του.
Το πλαφόν
Όσον αφορά το πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου που μεταφέρεται διά θαλάσσης, σήμερα βρίσκεται κάτω από το όριο των 44,10 δολαρίων ανά βαρέλι. Με την προϋπόθεση αυτή, επιτρέπεται η μεταφορά του από ευρωπαϊκά πλοία προς χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία. Επιπλέον, το σχέδιο περιλάμβανε την επιβολή κυρώσεων σε ακόμη 43 πλοία, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στα 640, καθώς και μέτρα για την παρεμπόδιση της απόκτησης νέων δεξαμενόπλοιων από τη Μόσχα.
Κίνδυνος σοβαρής στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου
Ωστόσο, οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν τον κίνδυνο σοβαρής διατάραξης της παγκόσμιας προσφοράς καθώς και νέας ανόδου των τιμών της ενέργειας από την πλήρη αποκοπή του ρωσικού πετρελαίου, την οποία συνεπάγεται το προτεινόμενο πακέτο. Εκφράστηκαν επίσης ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και ναυτιλίας, ενώ επιφυλάξεις εξέφρασαν και χώρες με ναυτιλιακή δραστηριότητα, όπως η Ελλάδα, η Μάλτα και η Κύπρος. Αθήνα και Βαλέτα ζήτησαν περαιτέρω διευκρινίσεις σχετικά με τις κυρώσεις σε λιμάνια και τους αυστηρότερους ελέγχους στις πωλήσεις πλοίων.
Τονίστηκε, επίσης, ότι η υλοποίηση της απαγόρευσης ενέχει τον κίνδυνο το μεταφορικό κενό να καλυφθεί από τον «σκιώδη στόλο» που λειτουργεί για τη Ρωσία, με την Κίνα και την Ινδία να επωφελούνται εις βάρος της Ευρώπης.
Η ΕΕ επιδιώκει τον συντονισμό της G7
Η ΕΕ επιδιώκει τον συντονισμό της G7 σχετικά με την απαγόρευση των θαλάσσιων υπηρεσιών στο ρωσικό πετρέλαιο που μεταφέρεται μέσω θαλάσσης, όπως δήλωσε ο απεσταλμένος της ΕΕ για τις κυρώσεις, στον απόηχο του ναυαγίου της υιοθέτησης του 20ου πακέτου κυρώσεων.
«Νομίζω ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει καταστήσει σαφές ότι προς το παρόν εφαρμόζουμε το πλαφόν στις τιμές πετρελαίου, το οποίο μόλις πρόσφατα μειώθηκε στα 44 δολάρια το βαρέλι. Τα έσοδα της Ρωσίας από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο έχουν μειωθεί δραματικά τους τελευταίους μήνες και θα συνεχίσουμε αυτή την πολιτική», δήλωσε ο Ντέιβιντ Ο'Σάλιβαν σε συνέντευξη Τύπου στο Μπισκέκ.
Όπως είπε, η ΕΕ τάσσεται υπέρ της απαγόρευσης των ναυτιλιακών υπηρεσιών, αλλά πρέπει να συντονιστεί με τους συναδέλφους της G7 πριν ληφθεί απόφαση και οι συνομιλίες θα διεξαχθούν τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες. Μεταξύ των χωρών της G7, η ΕΕ ανησυχεί περισσότερο για την υποστήριξη των ΗΠΑ στο μέτρο, όπως δήλωσαν διπλωμάτες στο Reuters. Η Ρωσία εξάγει πάνω από το ένα τρίτο του πετρελαίου της me δυτικά δεξαμενόπλοια - κυρίως από την Ελλάδα, την Κύπρο και τη Μάλτα - με τη βοήθεια δυτικών ναυτιλιακών υπηρεσιών.
Η προτεινόμενη απαγόρευση θα τερματίσει αυτήν την πρακτική, μέσω της οποίας προμηθεύονται ρωσικό αργό κυρίως η Ινδία και η Κίνα, και θα καταστήσει παρωχημένο το ανώτατο όριο τιμών στις αγορές ρωσικού αργού πετρελαίου, το οποίο η G7 προσπάθησε να επιβάλει με μέτρια επιτυχία.
Η πρόταση της Κομισιόν, πάντως, δεν διευκρίνισε πώς θα εφαρμοζόταν σταδιακά η απαγόρευση ή αν αργότερα θα περιλάμβανε προϊόντα διύλισης - των οποίων το ανώτατο όριο τιμών είναι διαφορετικό - και άλλες εξαγωγές ενέργειας, όπως το υγροποιημένο φυσικό αέριο.
Υπενθυμίζεται ότι η G7 έθεσε για πρώτη φορά ανώτατο όριο τιμών για το ρωσικό αργό το 2022 και πέρυσι, η ΕΕ και ένας συνασπισμός που περιλαμβάνει τα μέλη της G7, τη Βρετανία και την Ιαπωνία, μείωσαν το ανώτατο όριο ώστε να αντανακλά τις μειώσεις των τιμών της αγοράς.
Τώρα, το πλαφόν για το ρωσικό αργό βρίσκεται στα 44,10 δολάρια το βαρέλι, τη στιγμή που σήμερα για η παρόμοια ποικιλία Basra Medium του Ιράκ τιμάται στα 64 δολάρια.
Οι ΗΠΑ δεν μετέχουν στη ρύθμιση, αν και πρόσθεσαν τις δύο κορυφαίες πετρελαϊκές εταιρείες της Ρωσίας, τη Rosneft και τη Lukoil, στον κατάλογο των οντοτήτων που έχουν υποστεί κυρώσεις και υπόκεινται σε πλήρες πάγωμα περιουσιακών στοιχείων, κάτι που η ΕΕ δεν έχει κάνει.