δεδομένων των γεωγραφικών περιορισμών, η τύχη αυτών των τάνκερ δεν μπορεί να θεωρείται βέβαιη σε περίπτωση κλιμάκωσης.
Πυρετός επικρατεί στο νησί Χαργκ, το μεγαλύτερο εξαγωγικό κόμβο πετρελαίου του Ιράν. Το νησί, το οποίο βρίσκεται στα βορειοανατολικά του Περσικού Κόλπου, διαχειρίζεται περίπου το 90% των εξαγωγών ιρανικού αργού, διαθέτοντας δέκα θέσεις ελλιμενισμού, δεξαμενές αποθήκευσης, και διασυνδέσεις με μία σειρά αγωγών από τα χερσαία και υπεράκτια ιρανικά κοιτάσματα. Συνολικά, η οι υποδομές του μπορούν να αποθηκεύσουν περίπου 34 εκατομμύρια βαρέλια αργού. Ως εκ τούτου, το Χαργκ συνιστά μία κομβική υποδομή για το Ιράν, η οικονομία του οποίου επιβιώνει μετά βίας χάρη στις εξαγωγές πετρελαίου.
Το νησί Χαργκ διαχειρίζεται το 90% των ιρανικών εξαγωγών αργού. Πηγή: Reuters.
Με την απειλή μίας αμερικανικής επίθεσης να εμφανίζεται όλο και πιο κοντά, οι Ιρανοί εξαγωγείς έχουν “πατήσει γκάζι” στις φορτώσεις αργού προκειμένου να διασφαλίσουν μία ελάχιστη πηγή εσόδων προς τα κρατικά ταμεία σε περίπτωση που η κατάσταση κλιμακωθεί. Μεταξύ 15 και 20 Φεβρουαρίου, περισσότερα από 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου εξήχθησαν από το Χαργκ, καταλήγοντας σε τάνκερ που πλέουν γύρω από το νησί και στον ευρύτερο Περσικό Κόλπο. Με βάση τους υπολογισμούς, το Ιράν φόρτωσε περίπου 3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα εκείνη την περίοδο, ποσότητες τριπλάσιες σε σχέση με τον Ιανουάριο και πολύ πάνω από τα συνηθισμένα.
Πριν από έναν μήνα, στις 26 Ιανουαρίου, οι δεξαμενές στο Χαργκ ήταν σχεδόν 88% γεμάτες ή περίπου 30 εκατομμύρια βαρέλια, σύμφωνα με τους αναλυτές. Το ποσοστό αυτό έπεσε στο 68% στις 21 Φεβρουαρίου, σηματοδοτώντας πως το Ιράν διαθέτει ακόμα μεγάλες ποσότητες προς εξαγωγή. Βέβαια, αν καταφέρουν να βρουν αγοραστές, οι όγκοι αυτοί θα πουληθούν με μεγάλες εκπτώσεις ώστε να καταστούν ελκυστικοί παρά τις αμερικανικές κυρώσεις. Προς το παρόν, αρκετά τάνκερ παραμένουν γύρω από το Χαργκ, με τον αριθμό να έχει υπερδιπλασιαστεί από 8 σε 18 μεταξύ 15-20 Φεβρουαρίου, ενώ στις 22 Φεβρουαρίου 9 τάνκερ βρίσκονταν ακόμα στην περιοχή.
Ωστόσο, πριν φτάσουν σε κάποιο ξένο τερματικό για να εκφορτωθούν, τα βαρέλια αυτά θα πρέπει να επιβιώσουν το θαλάσσιο ταξίδι. Αρχικά, τα τάνκερ θα πρέπει να διασχίσουν σχεδόν ολόκληρο τον Περσικό Κόλπο μέχρι να φτάσουν στα Στενά του Ορμούζ. Αυτό τα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτα σε επιθέσεις, είτε μέσω αέρα, είτε μέσω θαλάσσης. Όταν φτάσουν στο Ορμούζ, θα χρειαστούν να βρουν τόσο τα Στενά ανοιχτά— κάτι που εξαρτάται εν πολλοίς από το ίδιο το Ιράν— όσο και μία ασφαλή διάβαση από τον Κόλπο του Ομάν και τη Θάλασσα της Αραβίας— κάτι εξαιρετικά δύσκολο μιας και οι ΗΠΑ έχουν ήδη αναπτύξει σημαντικές ναυτικές δυνάμεις εκεί. Αν τελικά καταφέρουν να βγουν στον Ινδικό Ωκεανό, θα χρειαστεί να αποφύγουν τα ραντάρ των άλλων πλοίων και τη δορυφορική παρακολούθηση και να βρουν αγοραστές διατεθειμένους να αψηφήσουν την Ουάσιγκτον σε μία τόσο τεταμένη περίοδο.
Μολονότι η Τεχεράνη έχει συχνά εργαλειοποιήσει τα Στενά του Ορμούζ κατά τη διάρκεια γεωπολιτικών κρίσεων, οι εξαγωγές καυσίμων της είναι εξίσου “παγιδευμένες” εντός του Περσικού Κόλπου όπως και των περισσότερων γειτόνων της. Για να παρακάμψει αυτό τον γεωγραφικό περιορισμό, το Ιράν επένδυσε μεγάλα κεφάλαια ώστε να κατασκευάσει ένα νέο εξαγωγικό τερματικό στο Τζασκ, που βρίσκεται στις νότιες ακτές της χώρας, πέρα από τα Στενά. Όμως, παρόλο που ο νέος κόμβος λειτουργεί επισήμως από το 2024, οι ποσότητες που διαχειρίζεται διατηρούνται σε χαμηλά επίπεδα, ενώ και το ίδιο βρίσκεται πολύ κοντά στη ζώνη υψηλού ναυτικού κινδύνου.
Οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει ισχυρές ναυτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή. Πηγή: NYT.
Στην πραγματικότητα, το Ιράν θα χρειαζόταν να κατασκευάσει ένα ακόμα τερματικό πιο ανατολικά των νότιων ακτών, στην περιοχή που συνορεύει με το Πακιστάν. Εντούτοις, είναι γνωστό πως η επαρχία Σιστάν και Βαλουχιστάν αποτελεί μία από τις πιο επικίνδυνες της χώρας, φιλοξενώντας μία σειρά αποσχιστικών και εγκληματικών οργανώσεων, ενώ έχει βρεθεί και στο επίκεντρο παλαιότερων συγκρούσεων με το Πακιστάν.