Τα στοιχεία του παγκόσμιου βιβλίου παραγγελιών πλοίων (orderbook) δείχνουν ότι τα ορυκτά καύσιμα εξακολουθούν να κυριαρχούν στη ναυτιλία, καθώς περίπου 14 στα 15 υπό ναυπήγηση πλοία θα χρησιμοποιούν για την πρόωσή τους πετρέλαιο ή LNG. Αντίθετα, μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό των νέων ναυπηγήσεων στρέφεται σε «πράσινα» καύσιμα, όπου κυριαρχεί η μεθανόλη και ακολουθούν άλλες λύσεις.
Ειδικότερα, με βάση στοιχεία της Ship & Bunker για τη μελλοντική ενεργειακή ζήτηση των νέων πλοίων, περίπου το 93-97% των καυσίμων που θα καταναλώνονται αφορά ορυκτά καύσιμα -κυρίως πετρέλαιο (83-85%) και σε μικρότερο βαθμό LNG (10-13%)-, ενώ μόλις το 3%-7% αφορά μεθανόλη, αμμωνία, υδρογόνο κ.λπ.
Η εικόνα αυτή, σύμφωνα με τη σχετική ανάλυση, αντικατοπτρίζει όχι μόνο τις τεχνολογικές επιλογές των πλοιοκτητών, αλλά και τη συνεχιζόμενη απουσία ώριμων εναλλακτικών καυσίμων σε εμπορική κλίμακα, καθώς και την περιορισμένη ανάπτυξη παγκόσμιων δικτύων ανεφοδιασμού. Παρά την αυξανόμενη προσοχή που δίνεται σε καύσιμα όπως το LNG και η μεθανόλη, η διαθεσιμότητα, το κόστος και η αβεβαιότητα για τις μελλοντικές τεχνολογίες οδηγούν μεγάλο μέρος της ναυτιλιακής βιομηχανίας σε πιο συντηρητικές επιλογές.
Αύξηση 9 εκατ. MToE
Σύμφωνα με την ανάλυση, το παγκόσμιο orderbook αυξάνει σημαντικά τη μελλοντική ζήτηση ναυτιλιακών καυσίμων, με το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης να αφορά συμβατικά πετρελαϊκά προϊόντα. Συγκεκριμένα, η συνολική προβλεπόμενη ζήτηση καυσίμων από τα υπό ναυπήγηση πλοία αυξήθηκε κατά 9 εκατομμύρια τόνους ισοδύναμου πετρελαίου (MToE) μέσα σε διάστημα περίπου οκτώ μηνών, από τον Απρίλιο του 2025 έως τον Ιανουάριο του 2026.
Η αύξηση αυτή δεν αφορά άμεση κατανάλωση καυσίμων, αλλά τη μελλοντική ετήσια ζήτηση που θα δημιουργηθεί όταν τα νέα πλοία ενταχθούν στον παγκόσμιο στόλο. Συνολικά, το orderbook στις αρχές του 2026 περιλαμβάνει περίπου 5.700 πλοία, τα οποία αντιστοιχούν σε συνολική μελλοντική ζήτηση περίπου 49,5 MToE ετησίως.
Για λόγους σύγκρισης, η σημερινή παγκόσμια κατανάλωση ναυτιλιακών καυσίμων εκτιμάται περίπου σε 150-200 MToE ετησίως, γεγονός που σημαίνει ότι τα υπό ναυπήγηση πλοία αντιπροσωπεύουν σημαντικό μερίδιο της μελλοντικής ενεργειακής ζήτησης της ναυτιλίας.
Συμβατικά καύσιμα
Από την πρόσθετη ζήτηση των 9 MToE, περίπου 7,5 MToE -δηλαδή πάνω από το 80%- αφορούν συμβατικά πετρελαϊκά καύσιμα, επιβεβαιώνοντας ότι το πετρέλαιο παραμένει η βασική ενεργειακή επιλογή της ναυτιλίας.
Αντίθετα, μόνο περίπου 1,5 MToE αφορά εναλλακτικά καύσιμα, καθώς περίπου 1,2 MToE αντιστοιχεί σε πλοία που θα χρησιμοποιούν LNG και περίπου 0,3-0,4 MToE σε πλοία που θα χρησιμοποιούν μεθανόλη. Ουσιαστικά, περίπου το 83%-85% αφορά συμβατικά καύσιμα πετρελαίου, το 10%-13% LNG, ενώ στο υπόλοιπο ποσοστό κυριαρχεί η μεθανόλη και έπονται οι άλλες λύσεις.
Η ανάλυση επισημαίνει επίσης ότι η ενεργειακή ζήτηση δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των πλοίων, αλλά και από το μέγεθός τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο αριθμός των πλοίων που χρησιμοποιούν LNG ή μεθανόλη μειώθηκε ελαφρά, όμως η συνολική ενεργειακή ζήτηση αυξήθηκε επειδή τα νέα πλοία είναι μεγαλύτερα και καταναλώνουν περισσότερα καύσιμα. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συμβολή των νέων containerships, τα οποία αποτελούν βασικό παράγοντα αύξησης της ζήτησης πετρελαϊκών καυσίμων, λόγω των υψηλών ενεργειακών τους απαιτήσεων.
Σε πρώιμο στάδιο ακόμη η ενεργειακή μετάβαση
Τα στοιχεία του orderbook δείχνουν ότι η ενεργειακή μετάβαση της ναυτιλίας βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Παρά τις διεθνείς πολιτικές για τη μείωση των εκπομπών, οι πλοιοκτήτες εξακολουθούν να επιλέγουν σε μεγάλο βαθμό δοκιμασμένες τεχνολογίες και καύσιμα με χαμηλότερο επιχειρηματικό ρίσκο.
Η δυσκολία ανάπτυξης εναλλακτικών καυσίμων αποτυπώνεται και στις αποφάσεις της ίδιας της αγοράς. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Bunker Holding, του μεγαλύτερου προμηθευτή ναυτιλιακών καυσίμων παγκοσμίως, η οποία αποφάσισε πρόσφατα να αναστείλει τα σχέδιά της για φυσική προμήθεια LNG ως ναυτιλιακού καυσίμου, επικαλούμενη μη ευνοϊκές συνθήκες αγοράς. Η απόφαση αυτή δείχνει ότι ακόμη και μεγάλοι προμηθευτές αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην ανάπτυξη υποδομών ανεφοδιασμού, γεγονός που περιορίζει την εξάπλωση των εναλλακτικών καυσίμων.
Όπως επισημαίνει η Ship & Bunker, η περιορισμένη διαθεσιμότητα εναλλακτικών καυσίμων, η έλλειψη υποδομών ανεφοδιασμού και η αβεβαιότητα για τα μελλοντικά κανονιστικά πλαίσια αποτελούν βασικούς παράγοντες που επιβραδύνουν την ενεργειακή μετάβαση. Μάλιστα, βάσει των αναλυτών, η εικόνα που προκύπτει είναι σαφής: παρά τη δυναμική ανάπτυξη της ναυτιλίας και την αύξηση της μελλοντικής ζήτησης καυσίμων, το πετρέλαιο αναμένεται να παραμείνει το κυρίαρχο καύσιμο του κλάδου για αρκετά ακόμη χρόνια.
(από την εφημερίδα "ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ")