Η CSDDD είχε αναδειχθεί σε μείζον ζήτημα, τόσο εντός της Ευρώπης, όσο και εκτός, με ΗΠΑ, Κατάρ, και ιδιωτικά συμφέροντα να απειλούν για τις συνέπειες της εφαρμογής της. Πλέον, οι υποστηρικτές των δράσεων ESG μετρούν ακόμα μία ήττα, ενώ οι επικριτές τους ετοιμάζονται για την επόμενη μάχη.
Τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ ενέκριναν νωρίτερα σήμερα την πρόταση της Κομισιόν για την απλοποίηση της Οδηγίας για την Εταιρική Δέουσα Επιμέλεια όσον αφορά τη Βιωσιμότητα (Corporate Sustainability Due Diligence Directive/ CSDDD). Ο διάλογος για τη συγκεκριμένη οδηγία, η οποία είχε θεωρηθεί ιστορικής σημασίας όταν ψηφίστηκε, είχε ξεκινήσει αρκετούς μήνες νωρίτερα, καθώς η δεύτερη Επιτροπή υπό την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε ανοίξει το Κουτί της Πανδώρας που ονομάζεται πακέτο απλοποίησης Omnibus. Το υφιστάμενο καθεστώς της CSDDD στοχεύει να εξυγιάνει τις εφοδιαστικές αλυσίδες της ΕΕ, απαιτώντας τόσο από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, όσο και τους αντίστοιχους εισαγωγείς να ελέγχουν πως οι προμηθευτές τους δεν βλάπτουν το περιβάλλον ή τα ανθρώπινα δικαιώματα. Σε διαφορετική περίπτωση, μπορεί να τιμωρηθούν με πρόστιμα που αγγίζουν το 5% των παγκόσμιων εσόδων τους από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Αναμενόμενα, αυτά τα κριτήρια προκάλεσαν αναστάτωση σε πολλούς εμπορικούς εταίρους της ΕΕ, αλλά και σε πολυεθνικούς κολοσσούς που δραστηριοποιούνται στην ευρωπαϊκή αγορά. Ως εκ τούτου, οι πιέσεις προς τις Βρυξέλλες είχαν ενταθεί. Σε εθνικό επίπεδο, ΗΠΑ και Κατάρ είχαν προειδοποιήσει την ΕΕ πως η εφαρμογή της CSDDD απειλεί την ενεργειακή ασφάλεια και τις εγχώριες επενδύσεις της. Σε επιχειρηματικό επίπεδο, ο πετρελαϊκός γίγαντας Exxon είχε πρωτοστατήσει στη δημόσια κριτική κατά της CSDDD, έχοντας μάλιστα θέσει το ζήτημα στον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ.
Οι προσπάθειες αυτές αποδείχθηκαν επιτυχημένες, καθώς η αλλαγή της CSDDD εισέρχεται στην τελική ευθεία. Σύμφωνα με το σχέδιο που εγκρίθηκε σήμερα, οι περισσότερες επιχειρήσεις— ευρωπαϊκές ή διεθνείς— εξαιρούνται από την Οδηγία, η οποία θα ισχύει μόνο για τις εταιρείες με περισσότερους από 5.000 εργαζομένους και 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ ετήσιο κύκλο εργασιών εντός της ΕΕ. Επίσης, η διορία για συμμόρφωση με την Οδηγία αναβάλλεται για τα μέσα του 2029 αντί του 2027, αφενός προσφέροντας αρκετό χρόνο για νέα άμβλυνση των κανόνων και αφετέρου τοποθετώντας την εφαρμογή της στο ίδιο χρονικό πλαίσιο με τις επόμενες εκλογές της ΕΕ. Σε περίπτωση που επιβεβαιωθεί παραβίαση των κριτηρίων, τα πρόστιμα θα αγγίζουν το 3% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών.
Η Μαριλένα Ραουνά, Yφυπουργός για Ευρωπαϊκά Θέματα της Κύπρου, η οποία ήταν η επικεφαλής του σημερινού Συμβουλίου, καλωσόρισε την απόφαση, αναφέροντας πως μειώνει τα βάρη προς τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Για τους υποστηρικτές της CSDDD, όμως, η χαλάρωση της Οδηγίας συνιστά μία ακόμα οπισθοχώρησης της ΕΕ τόσο από την κλιματική στρατηγική της, όσο και από την ουσιώδη προστασία για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Με τον CBAM να έχει ήδη αποδυναμωθεί, η εν πολλοίς ακύρωση της CSDDD σημαίνει πως οι ξένες επιχειρήσεις που αδιαφορούν για την προστασία του περιβάλλοντος και των εργαζομένων τους θα έχουν ακόμα ένα πλεονέκτημα έναντι των ευρωπαϊκών. Εξάλλου, τα προϊόντα που παράγονται εντός ΕΕ εμπίπτουν και στις εθνικές νομοθεσίες, οι οποίες απαγορεύουν πρακτικές όπως η σύγχρονη δουλεία, που δυστυχώς αποτελούν καθημερινό φαινόμενο σε αρκετές άλλες χώρες.