Εντός αυτού του πλαισίου, ο Μπιρόλ και ο ΙΕΑ έχουν μία δύσκολη αποστολή, καθώς οι θέσεις του οργανισμού έχουν πολιτικοποιηθεί από τους επικριτές του.
Ξεκίνησε σήμερα στο Παρίσι η διετής υπουργική συνάντηση των μελών του ΙΕΑ, με τον οργανισμό να βρίσκεται μπροστά σε ένα πρωτοφανές ιστορικό δίλημμα. Πιο συγκεκριμένα, το ιδρυτικό και ισχυρότερο μέλος του ΙΕΑ, οι ΗΠΑ, έχει εξαπολύσει μία σειρά επιθέσεων εναντίον της ηγεσίας του οργανισμού με αφορμή τη στάση του στο ζήτημα της κλιματικής αλλαγής. Καθώς η κυβέρνηση Τραμπ αγνοεί τη διεθνή επιστημονική συναίνεση και αρνείται την ύπαρξη της υπερθέρμανσης του πλανήτη, προσπαθεί να πιέσει και άλλους σημαντικούς δρώντες ώστε να την ακολουθήσουν.
Έχοντας ήδη αποχωρήσει από τη Συμφωνία των Παρισίων για το Κλίμα και τη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή, η Ουάσιγκτον απειλεί τον ΙΕΑ πως θα αποσυρθεί και από εκεί, απαιτώντας ο οργανισμός να σταματήσει να ασχολείται με την κλιματική δράση και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Μάλιστα, ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, ανανέωσε αυτήν την απειλή σε χθεσινή ομιλία του, ψέγοντας τον ΙΕΑ για το γεγονός ότι δεν επικεντρώνεται αποκλειστικά στο ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας όπως οφείλει.
Παρά τον ρητορικό μαξιμαλισμό τους, οι ΗΠΑ δεν είναι η μόνη χώρα που δυσανασχετεί με τη συνεχιζόμενη προσήλωση του ΙΕΑ στο θέμα της κλιματικής αλλαγής. Η πλειοψηφία των άλλων κρατών-μελών είναι ταυτόχρονα και μέλη της ΕΕ, με την πολιτική μεταστροφή από την κλιματική ατζέντα να είναι ιδιαίτερα αισθητή. Αν και πιο διακριτικά σε σχέση με την Ουάσιγκτον, οι Βρυξέλλες έχουν ήδη προχωρήσει σε μία σειρά μεταρρυθμίσεων που ουσιαστικά υπονομεύουν την κλιματική δράση που προωθούνταν τα προηγούμενα χρόνια.
Η βασική δικαιολογία για αυτή την αλλαγή πορείας είναι η ανταγωνιστικότητα, με αρκετούς Ευρωπαίους αξιωματούχους να μιλούν πλέον για μία «ρεαλιστική προσέγγιση» στην ενεργειακή πολιτική. Βέβαια, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν έχουν ακόμα απαντήσει στο πιο κρίσιμο ερώτημα και την πηγή του προβλήματος της μειωμένης ανταγωνιστικότητας, δηλαδή το υψηλό κόστος ενέργειας.
Από την πλευρά του, ο ΙΕΑ αναγνωρίζει τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται, καθώς πρόκειται για διακυβερνητικό οργανισμό. Ο Μπιρόλ δηλώνει μεν ανήσυχος, αλλά έχει ήδη αναγκαστεί να υποκύψει σε πιέσεις. Για παράδειγμα, ο οργανισμός πρόσφατα άλλαξε τις προβλέψεις του για τη ζήτηση ορυκτών καυσίμων μέχρι το 2050, λαμβάνοντας υπόψη τις νέες κυβερνητικές πολιτικές των ΗΠΑ και άλλων μελών του. Όμως, αυτό δεν θεωρείται αρκετό για τους επικριτές του.
Στην πραγματικότητα, η παρατήρηση του Μπιρόλ είναι εμφανής για όσους παρακολουθούν τη διεθνή ενεργειακή αγορά. ΗΠΑ και ΕΕ επιστρέφουν στις συμβατικές και ρυπογόνες μορφές ενέργειας αφήνοντας στη μέση την ενεργειακή μετάβαση, και —πιο κρίσιμα— επιτρέποντας στην Κίνα να διατηρήσει την ηγεμονία στην φθηνή και καθαρή ενέργεια. Ο αγώνας για την πράσινη μετάβαση έχει στην πραγματικότητα κριθεί, με το Πεκίνο να έχει κερδίσει στα σημεία. Αναπόφευκτα, η κυριαρχία αυτή δεν περιορίζεται επί κινεζικού εδάφους, αλλά επεκτείνεται σε όλες τις χώρες που αντιλαμβάνονται πως η πράσινη ενέργεια είναι πρωτίστως οικονομικά ωφέλιμη.
Αποφεύγοντας το “ναρκοπέδιο” της κλιματικής αλλαγής, ο Μπιρόλ στρέφεται σε ένα άλλο μέτωπο όπου τα μέλη του ΙΕΑ μπορούν να συνεργαστούν έναντι της κινεζικής επιρροής. Αυτό είναι οι κρίσιμες πρώτες ύλες, η σημασία των οποίων έχει ενισχυθεί ακριβώς εξαιτίας του ρόλου τους στην ενεργειακή μετάβαση. Ως γνωστό, η Κίνα έχει επενδύσει δεκαετίες και δισεκατομμύρια ώστε να ελέγξει την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα για αυτές τις πρώτες ύλες, παίζοντας ρόλο-κλειδί στην παραγωγή και την επεξεργασία τους. Οι ΗΠΑ, η ΕΕ, και οι λοιποί σύμμαχοί τους προσπαθούν να απαγκιστρωθούν από τις κινεζικές εξαγωγές, μία διαδικασία που απαιτεί τεράστιες επενδύσεις και πολυμερή συνεργασία για να πετύχει.