προχώρησε στην κατακύρωση πέντε από τα 20 προσφερόμενα οικόπεδα, σε χερσαίες και υπεράκτιες περιοχές της λεκάνης της Σύρτης και του Μουρζούκ. Η συμμετοχή ενεργειακών κολοσσών όπως η Chevron, η Eni, η QatarEnergy και η Repsol καταδεικνύει ότι, παρά το ρίσκο, η λιβυκή αγορά επανακάμπτει στον διεθνή ενεργειακό χάρτη.
Η Λιβύη στοχεύει σε παραγωγή 2 εκατ. βαρελιών ισοδύναμου πετρελαίου ημερησίως από 1,4 εκατ. βαρέλια σήμερα. Ωστόσο, η πολιτική αστάθεια είναι άγνωστο κατά πόσο μπορεί να επηρεάσει αυτό το στόχο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ενίσχυση της τουρκικής παρουσίας μέσω της κρατικής εταιρείας TPOC, η οποία συμμετέχει σε δύο άδειες.
Αν και τα συγκεκριμένα οικόπεδα εντοπίζονται κυρίως στη λεκάνη της Σύρτης, που καλύπτει την κεντρική και την ανατολική Λιβύη, η εδραίωση της παρουσίας της Τουρκίας στον ενεργειακό τομέα της χώρας ενισχύει τη διαπραγματευτική της θέση στη θαλάσσια ζώνη που ορίζει το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η Άγκυρα επιδιώκει να μετατρέψει τη συμφωνία από διπλωματικό κείμενο σε πεδίο πρακτικής εφαρμογής, μέσω ερευνών και πιθανών γεωτρήσεων.
Η Λιβύη διαθέτει ένα από τα πλέον σημαντικά αποθέματα υδρογονανθράκων παγκοσμίως, με περίπου 48,4 δισ. βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων πετρελαίου , ποσότητα που αποτελεί τη μεγαλύτερη καταγεγραμμένη βάση πετρελαϊκών πόρων στην αφρικανική ήπειρο. Τα δε αποθέματα φυσικού αερίου της χώρας εκτιμώνται μεταξύ 1,5 και 1,7 τρισ. κυβικών μέτρων.
Η ακτογραμμή της Λιβύης, πο εκτείνεται σε μήκος 1.600 χιλιομέτρων, στην Μεσόγειο, παρέχει ευκολίες κατασκευής υποδομών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για άμεση πρόσβαση στις ευρωπαϊκές αγορές. Οι θαλάσσιες αποστάσεις προς τα μεγάλα ευρωπαϊκά διυλιστήρια κυμαίνονται μεταξύ 3.000 και 4.500 ναυτικών μιλίων, και είναι σημαντικά μικρότερες σε σύγκριση με εναλλακτικούς προμηθευτές από την Αφρική. Η γεωγραφική αυτή θέση προσφέρει ανταγωνιστικό κόστος μεταφοράς και συντομότερους χρόνους παράδοσης για τους Ευρωπαίους πελάτες.
Για την ελληνική κυβέρνηση, από την άλλη, το κομβικό ζήτημα δεν είναι μόνο η λιβυκή παραγωγή υδρογονανθράκων, αλλά η πιθανή προέκταση των ερευνών σε θαλάσσιες περιοχές που επικαλύπτουν την ελληνική υφαλοκρηπίδα, νότια της Κρήτης. Η Ελλάδα έχει ήδη προχωρήσει σε παραχωρήσεις υπεράκτιων θαλασσοτεμαχίων στην ExxonMobil, σε περιοχές δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης, με απώτερο σκοπό να κατοχυρώσει στο πεδίο τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Εάν όμως η πλευρά της Λιβύης επιχειρήσει, επικουρούμενη από την Τουρκία, να προκηρύξει ή να ενεργοποιήσει οικόπεδα που βρίσκονται εντός της ζώνης του επίμαχου “μνημονίου”, θα πυροδοτήσει νέα ένταση στις σχέσεις με την χώρα μας.
Υπ’ αυτό το πρίσμα, η εμπλοκή κορυφαίων ενεργειακών εταιρειών στη Λιβύη αφενός σταθεροποιεί τον ενεργειακό τομέα της και ενισχύει τις σχέσεις της χώρας με την Ευρώπη και αφετέρου, η παρουσία της τουρκικής εταιρείας προσδίδει σαφή γεωπολιτική διάσταση στο όλο project, καθώς η Τουρκία επιχειρεί να συνδέσει ενεργειακά και στρατηγικά τη Λιβύη με τις δικές της θαλάσσιες διεκδικήσεις.
Σημειώνουμε επίσης, ότι η είσοδος της QatarEnergy στον υπεράκτιο τομέα της Λιβύης, από κοινού με την ιταλική Eni, υποδηλώνει ότι η Τρίπολη αποσκοπεί στην αύξηση των εξαγωγών φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, έως το 2030, κάτι που συμβάλει στην ευρωπαϊκή στρατηγική διαφοροποίησης των προμηθειών μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Για την Ελλάδα, η ανάδειξη της Ανατολικής Μεσογείου ως εναλλακτικού ενεργειακού διαδρόμου μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά ως προς τα εγχώρια κοιτάσματα και τις σημαντικές υποδομές αερίου που διαθέτει ή προτίθεται να αναπτύξει –όπως ο αγωγός EastMed .
Η αναζωογόνηση των δραστηριοτήτων στην έρευνα υδρογονανθράκων στην Λιβύη δεν είναι αποκομμένη από το ελληνοτουρκικό μπρα ντε φερ στην Ανατολική Μεσόγειο. Αντιθέτως, αποτελεί έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα της διμερούς αντιπαράθεσης που απειλεί να αποσταθεροποιήσει τα γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή.