Είχε προηγηθεί, πριν τρεις εβδομάδες, η επιστολή του προς την Κομισιόν, με την οποία ζητούσε μορατόριουμ 4 με 5 ετών στην εφαρμογή του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων της ΕΕ (ETS)
Ειδικότερα, το ζήτημα των υψηλών τιμών ενέργειας, οι οποίες απειλούν την ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέπει να αντιμετωπιστεί ριζικά και η Σλοβακία προτείνει, ως μία από τις επιλογές, την κήρυξη ενός τετραετούς ή πενταετούς μορατόριουμ στην εφαρμογή του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS), όπως έγραψε ο πρωθυπουργός της χώρας Ρόμπερτ Φίτσο σε επιστολή του προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, την οποία δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 20 Ιανουαρίου.
Ο Φίτσο επεσήμανε ότι η ΕΚ έχει κληθεί σε αρκετές συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις για τη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας για στρατηγικούς τομείς της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. «Με όλο τον σεβασμό στο έργο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πρέπει να πω ότι δεν έχω δει κανένα συγκεκριμένο πρόγραμμα. Είμαι πεπεισμένος ότι πρέπει να υιοθετήσουμε μια ριζοσπαστική προσέγγιση σε αυτό το ζήτημα», τόνισε ο Σλοβάκος πρωθυπουργός. «Μία επιλογή που προτείνω για τη Σλοβακική Δημοκρατία είναι να κηρύξει ένα 4-5ετές μορατόριουμ στην εφαρμογή του μηχανισμού εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών. Μια τέτοια απόφαση θα οδηγούσε σε σημαντική αναζωογόνηση και ώθηση στους στρατηγικούς βιομηχανικούς τομείς», έγραψε ο πρωθυπουργός, προσθέτοντας ότι αναμένει ότι θα προκύψουν και άλλες εναλλακτικές λύσεις για τη μείωση των εξαιρετικά υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με τον Φίτσο, ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν την ικανότητα της ΕΕ να ασκεί επαρκή επιρροή στον κόσμο είναι η ανταγωνιστικότητά της, την οποία χαρακτήρισε «ανησυχητική». «Το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αν επιμένουμε δογματικά σε αρκετά κακοσχεδιασμένους φιλόδοξους κλιματικούς στόχους που καταστρέφουν τη στρατηγική ευρωπαϊκή βιομηχανία ή αν έχουμε τη δύναμη και το θάρρος να κάνουμε ουσιαστικές μειώσεις», τόνισε.
Ο Φίτσο επεσήμανε το αρνητικό παράδειγμα μιας εταιρείας που ονομάζεται Slovalco, η οποία αναγκάστηκε να σταματήσει την παραγωγή πρωτογενούς αλουμινίου στη Σλοβακία το 2023 λόγω των «παράλογα υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας», όπως σημειώνει χαρακτηριστικά στην ανάρτησή του. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, αυτή ήταν μια από τις πιο σύγχρονες και φιλικές προς το περιβάλλον εταιρείες σε αυτόν τον τομέα, παράγοντας το 10% της συνολικής παραγωγής πρωτογενούς αλουμινίου στην ΕΕ. «Η κατάσταση στους στρατηγικούς βιομηχανικούς τομείς είναι πιο κρίσιμη σε κάθε-κράτος μέλος από ό,τι μπορεί να φαίνεται στις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα δαπανήσει περισσότερα από 380 δισεκατομμύρια ευρώ για να υποστηρίξει την Ουκρανία στη σύγκρουσή της με τη Ρωσική Ομοσπονδία, η οποία δεν έχει στρατιωτική λύση, και η σύγκρουση κυριαρχεί κυριολεκτικά στην ατζέντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Είναι φυσικό οι πολίτες των κρατών μελών της ΕΕ να αναμένουν ότι το μέλλον της ΕΕ, το οποίο είναι ευάλωτο χωρίς ισχυρή οικονομία, αξίζει την ίδια προσοχή και τους ίδιους πόρους», πρόσθεσε ο Φίκο.
Ανάλογες θέσεις εξέφρασε και στην πρόσφατη τοποθέτησή του στην βουλή της χώρας του, τονίζοντας ότι χώρες όπως η Σλοβακία έχουν επανειλημμένα εκφράσει ανησυχίες, αμφισβητώντας γιατί ένα κράτος που παράγει το μεγαλύτερο μέρος της ηλεκτρικής του ενέργειας από πυρηνική και υδροηλεκτρική ενέργεια πρέπει να πληρώνει υψηλές τιμές αγοράς.
Ο Φίτσο υποστήριξε εκ νέου ότι το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ αποτελεί βασικό παράγοντα για το υψηλό κόστος ενέργειας και ζήτησε ριζικές αλλαγές, όπως προσωρινή αναστολή ή ανώτατο όριο στις τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών. Πρόσθεσε ότι η Σλοβακία και άλλες χώρες σχεδιάζουν να συντονίσουν τις πιέσεις ενόψει μιας επίσημης Συνόδου Κορυφής της ΕΕ τον Μάρτιο, με στόχο την εξασφάλιση συγκεκριμένων μέτρων για τη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.