Οι κατασκευαστές αεριοστροβίλων καταγράφουν ιστορικά υψηλά ανεκτέλεστα υπόλοιπα παραγγελιών, με χρόνους παράδοσης που μετριούνται πλέον σε αρκετά χρόνια αφότου πέσουν οι υπογραφές των συμβολαίων. Αναλυτές επισημαίνουν ότι τα εμπόδια στον εξοπλισμό ηλεκτροπαραγωγής καθυστερούν την εγκατάσταση μονάδων φυσικού αερίου που είναι απαραίτητες για την κάλυψη της ζήτησης.
Οι ΗΠΑ βιώνουν την πρώτη σοβαρή αύξηση κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από τη δεκαετία του 1990. Η μέση ετήσια αύξηση αναμένεται να φτάσει το 2% κατά την επόμενη δεκαετία, καθιστώντας αναγκαία την ταχεία προσθήκη νέας παραγωγικής ισχύος.
«Το φυσικό αέριο θα ωφεληθεί σημαντικά από την αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρισμού και την ανάγκη για αδιάλειπτη παροχή ενέργειας. Είναι η πιο ευέλικτη ενεργειακή πηγή και ο εγχώριος πόρος που βρίσκεται σε τεράστια αφθονία», αναφέρει η Goldman Sachs σε έκθεσή της. Η εικόνα αυτή ενισχύεται και από τις πολιτικές της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ, που ευνοούν τη χρήση φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή.
Ωστόσο, για να μπορέσει το φυσικό αέριο να αποκομίσει αυτά τα διαφαινόμενα κέρδη, οι μονάδες παραγωγής ηλεκτρισμού με χρήση του ορυκτού καυσίμου, πρέπει να τεθούν σε λειτουργία εγκαίρως. Και τούτο επειδή από τη στιγμή που παρατηρούνται ελλείψεις σε βασικά εξαρτήματα, όπως οι αεριοστρόβιλοι, οι βραχυπρόθεσμες ανάγκες θα καλύπτονται από άλλες πηγές ενέργειας.
Σύμφωνα με στοιχεία του BloombergNEF, ο χρόνος υλοποίησης νέων μονάδων συνδυασμένου κύκλου αυξήθηκε στα πέντε έτη το 2025, από 3,5 έτη το 2023, ενώ το κόστος έχει εκτοξευθεί κατά 49%.
Η Wood Mackenzie χαρακτηρίζει την κρίση στην παραγωγή αεριοστροβίλων ως ένα από τα πλέον σοβαρά εμπόδια για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των data centers. Όπως υποστηρίζει, η διαθέσιμη παραγωγή υπολείπεται σημαντικά των δεσμευμένων έργων 14 μεγάλων αμερικανικών εταιρειών ηλεκτρισμού.
Τα στοιχεία του Global Energy Monitor δείχνουν ότι, έως τον Ιανουάριο του 2026, η ισχύς των μονάδων φυσικού αερίου που βρίσκονται σε φάση κατασκευής, στις ΗΠΑ, ξεπέρασε τα 29 GW, ήτοι υπερδιπλασιάστηκε στη διάρκεια ενός ημερολογιακού έτους. Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στα έργα που βρίσκονται σε προ-κατασκευαστική φάση, των οποίων η ισχύς υπερβαίνει τα 159 GW, και είναι τετραπλάσια σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα.
Σημειώνουμε ότι πολλά από αυτά τα έργα δεν έχουν ολοκληρωθεί επειδή καθυστερεί η αδειοδότησή τους, αλλά επειδή υπάρχει έλλειψη αεριοστροβίλων. Σύμφωνα με στοιχεία του oilprice.com, αυτές οι συμβάσεις αυξήθηκαν από 46 GW στην αρχή του 2025, σε 83 GW στο τέλος του περασμένου έτους, και αναμένονται να προσεγγίσουν τα 100 GW εφέτος, ενώ οι παραδόσεις των περισσότερων νέων παραγγελιών αεριοστροβίλων έχουν μετατεθεί για το 2027 και εντεύθεν.
Το φυσικό αέριο αποτελεί τη μεγαλύτερη πηγή ευέλικτης ηλεκτροπαραγωγής στις ΗΠΑ που αντικαθιστά συχνά τις μονάδες άνθρακα, αφού κάλυπτε περίπου το 43% της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας το 2023, με συνολική παραγωγή 1.802 δισ. kWh.
Εν τω μεταξύ, η στροφή των μεγάλων κατασκευαστών προς την αμερικανική αγορά εντείνει τον κίνδυνο για ελλείψεις εξοπλισμού στην Ευρώπη και την Ασία. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε νέες καθυστερήσεις, ή ακόμη και σε ακυρώσεις νέων έργων σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με χρήση φυσικού αερίου, μια κατάσταση που μπορεί να εξωθήσει τους επενδυτές να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις.
Σε αντίθεση όμως με τις ΗΠΑ, η Ευρώπη και η Ελλάδα εξαρτώνται από το εισαγόμενο φυσικό αέριο, γεγονός που εντείνει την αβεβαιότητα για το ύψος των τιμών και την ενεργειακή ασφάλεια. Υπό το φως αυτής της παραδοχής, η έλλειψη αεριοστροβίλων λειτουργεί αποτρεπτικά για την εκτέλεση νέων επενδύσεων σε μονάδες αερίου, ενώ ενδέχεται να επιταχύνει το ρυθμό επέκτασης νέων έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, σε συνδυασμό με μονάδες αποθήκευσης και συστήματα διαχείρισης της ζήτησης.
Για την Ελλάδα, όπου το φυσικό αέριο παραμένει καύσιμο ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή μετάβαση και βασικός πυλώνας ευελιξίας του συστήματος, αυτές οι εξελίξεις που καταγράφονται στις ξένες αγορές κομίζουν αυξημένο κόστος, καθυστέρηση στην υλοποίηση των έργων και έκθεση της χώρας στον εντονότερο διεθνή ανταγωνισμό για την προμήθεια του απαραίτητου εξοπλισμού.
Πιο σημαντικό όμως, ενισχύει τις εκκλήσεις και τα σχέδια της κυβέρνησης για ταχύτερη διείσδυση των ΑΠΕ, της αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες και των έργων αντλησιοταμίευσης, ώστε να μετριαστεί η έκθεση της χώρας στους κινδύνους από τις διαταραχές στην παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου.