Όπως ανέφερε, πρόκειται για την Πρώτη επίσημη επίσκεψή της στην Τουρκία από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά της, ωστόσο έχει διατηρήσει στενή επικοινωνία με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, ήδη από την πρώτη ημέρα της θητείας της. Τόνισε επίσης ότι η νέα αυτή προσέγγιση ευθυγραμμίζεται με τη γραμμή της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στις επαφές της με τον πρόεδρο Ερντογάν. Η Κος επεσήμανε ότι ο κόσμος αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς, με την Κίνα, τη Ρωσία και τις ΗΠΑ να διευρύνουν επιθετικά τις σφαίρες επιρροής τους, γεγονός που καθιστά κρίσιμο τον προσδιορισμό της θέσης Ευρώπης και Τουρκίας σε αυτό το νέο περιβάλλον. Κατά την ίδια, τα στοιχεία που ενώνουν την ΕΕ και την Τουρκία υπερτερούν σαφώς όσων τις χωρίζουν. Αναφερόμενη στην οικονομική αλληλεξάρτηση, στη μεταναστευτική διάσταση που επηρεάζει και τις δύο πλευρές, καθώς και στον ρόλο της Τουρκίας στη Μαύρη Θάλασσα, η Κος σημείωσε ότι μια πιθανή ειρηνευτική διευθέτηση στην Ουκρανία θα μπορούσε να ανατρέψει ριζικά τις περιφερειακές ισορροπίες, με την Τουρκία να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο. Τόνισε ότι ΕΕ και Τουρκία οφείλουν να δουν τι μπορούν να επιτύχουν μαζί, επισημαίνοντας πως αυτό προϋποθέτει υπομονή και οικοδόμηση εμπιστοσύνης. Όπως είπε, οι μεγάλες αλλαγές δεν γίνονται από τη μια μέρα στην άλλη, προσθέτοντας ότι βασική της προτεραιότητα κατά την επίσκεψή της στην Άγκυρα θα είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Η Κος υπογράμμισε επίσης ότι η ΕΕ επιθυμεί να δει ισχυρότερους δημοκρατικούς θεσμούς στην Τουρκία, εκτιμώντας ότι πρόοδος σε αυτό το πεδίο θα μπορούσε να δώσει νέα ώθηση στις διμερείς σχέσεις.
Χωρίς την Τουρκία δεν υπάρχει Μεσαίος Διάδρομος
Η Κος σημείωσε ότι η Τουρκία βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής διασυνδεσιμότητας της ΕΕ, που περιλαμβάνει τις μεταφορές, την ενέργεια, τον ψηφιακό τομέα και τις ανθρώπινες διασυνδέσεις. Τόνισε ότι ο Μεσαίος Διάδρομος, που συνδέει την Ευρώπη με την Κεντρική Ασία, δεν μπορεί να ενισχυθεί χωρίς την Τουρκία.
Υπογράμμισε ότι υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες συνεργασίας στις διαδρομές που εκτείνονται από τον Καύκασο έως την Κεντρική Ασία, προσθέτοντας ότι πρόκειται όχι μόνο για οικονομική αλλά και για γεωπολιτική επιλογή.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων επιστρέφει στην Τουρκία!
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η ανακοίνωση της Κος ότι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων επανεκκινεί τη δραστηριότητά της στην Τουρκία. Όπως είπε, κατά την επίσκεψή της στην Άγκυρα θα υπογραφούν δύο έργα, ύψους 100 εκατ. ευρώ το καθένα, γεγονός που σηματοδοτεί την εκ νέου ενεργοποίηση της τράπεζας στη χώρα. Υπενθύμισε ότι για αρκετά χρόνια τέτοιες χρηματοδοτήσεις δεν ήταν δυνατές, προσθέτοντας ότι ο επιχειρηματικός κόσμος ζητούσε επίμονα αυτή την επανεκκίνηση. Ανέφερε επίσης ότι, πέρα από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, στο εγχείρημα θα συμμετάσχουν και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης καθώς και η Παγκόσμια Τράπεζα, με έμφαση κυρίως στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Τελωνειακή Ένωση
Η Κος αναφέρθηκε στις επιπτώσεις που έχουν για την Τουρκία οι συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου της ΕΕ με το MERCOSUR και την Ινδία, σημειώνοντας ότι το εμπόριο ΕΕ–Τουρκίας είναι σαφώς μεγαλύτερο.Υπογράμμισε ότι το γεγονός πως η Τελωνειακή Ένωση δεν έχει επικαιροποιηθεί εδώ και 30 χρόνια δεν είναι πλέον βιώσιμο. Τόνισε ότι η συνεργασία με αξιόπιστους εταίρους αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία και ότι οι υφιστάμενες εμπορικές σχέσεις θα μπορούσαν να αποδώσουν πολύ περισσότερα. Αναφέρθηκε επίσης στην επιστολή επιχειρηματικών κύκλων που δημοσιεύθηκε στους Financial Times, χαρακτηρίζοντάς τη ισχυρό μήνυμα προς αυτή την κατεύθυνση. Σε ό,τι αφορά την πρωτοβουλία «Made in Europe», η Κος σημείωσε ότι η κατεύθυνση δημόσιων πόρων προς αξιόπιστους εταίρους έχει καταστεί ζήτημα ασφάλειας. Τόνισε, ωστόσο, ότι η Τουρκία δεν μπορεί να αποκλειστεί από αυτό το πλαίσιο όταν συνυπολογίζονται οικονομικοί και γεωπολιτικοί παράγοντες, προσθέτοντας ότι η ενισχυμένη συμμετοχή της προϋποθέτει την εκπλήρωση ορισμένων όρων.
Η Τουρκία παραμένει υποψήφια χώρα
Η Κος αναγνώρισε ότι από το 2018 η ενταξιακή διαδικασία βρίσκεται σε de facto στασιμότητα, ωστόσο τόνισε ότι η Τουρκία εξακολουθεί να θεωρείται υποψήφια χώρα. Αναφέρθηκε στη μακρά δημοκρατική παράδοση και στη δυναμική κοινωνία των πολιτών της Τουρκίας, εκτιμώντας ότι πρόοδος σε αυτούς τους τομείς θα ενίσχυε την εμπιστοσύνη.
Επισήμανε επίσης ότι το Κυπριακό παραμένει καθοριστικός παράγοντας τόσο για την ενταξιακή πορεία όσο και για τη συνεργασία στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας.
Έξι κριτήρια για τη βίζα
Αναφερόμενη στη βίζα, η Κος σημείωσε ότι το σταδιακό σύστημα που τέθηκε σε εφαρμογή πέρυσι έχει ήδη αποδώσει αποτελέσματα. Τόνισε ότι η ΕΕ δεν έχει εγκαταλείψει τον στόχο της ελεύθερης μετακίνησης χωρίς βίζα, υπενθυμίζοντας ότι παραμένουν σε ισχύ έξι κριτήρια που πρέπει να εκπληρωθούν.
Φυσικός εταίρος στην ασφάλεια
Η Κος χαρακτήρισε την Τουρκία αξιόπιστο σύμμαχο, επισημαίνοντας ότι διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ. Αναφέρθηκε στον ρόλο της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας στον πόλεμο της Ουκρανίας, τονίζοντας ότι η Τουρκία αποτελεί φυσικό εταίρο της Ευρώπης στον τομέα της ασφάλειας και ότι η ενίσχυση της συνεργασίας θα είναι αμοιβαία επωφελής.
Ισχυρή περιφερειακή επιρροή
Κλείνοντας, η Κος υπογράμμισε ότι η Τουρκία ασκεί ισχυρή επιρροή τόσο στο παρελθόν όσο και σήμερα σε περιφερειακό επίπεδο. Δήλωσε ότι κατά την επίσκεψή της θα δώσει έμφαση όχι μόνο στις επίσημες επαφές αλλά και στην αλληλεπίδραση με την κοινωνία, χαρακτηρίζοντας την Τουρκία παράγοντα που δεν μπορεί να αγνοηθεί στο μέλλον της Ευρώπης.