Στη σύνοδο κορυφής της Βόρειας Θάλασσας τη Δευτέρα, υπουργοί από τη Βρετανία, το Βέλγιο, τη Δανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ισλανδία, την Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο, την Ολλανδία και τη Νορβηγία υπέγραψαν συμφωνία για την ανάπτυξη 100 γιγαβάτ (GW) υπεράκτιας αιολικής ενέργειας σε κοινά οικονομικά ύδατα, ποσότητα αρκετή να τροφοδοτήσει περισσότερα από 50 εκατομμύρια νοικοκυριά. Η συμφωνία βασίζεται σε μια δέσμευση του 2023 για κατασκευή 300 GW υπεράκτιας αιολικής ενέργειας έως το 2050, η οποία συνήφθη μετά το ενεργειακό σοκ που προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Ενώ αυτή η ανακοίνωση προετοιμάζεται εδώ και χρόνια, ολοκληρώνεται σε μια λεπτή στιγμή για τη σχέση της Ευρώπης με τις ΗΠΑ, δεδομένης της πρόσφατης διαμάχης για τη Γροιλανδία. Η συναλλακτική διπλωματία του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και η επιδίωξή του για «ενεργειακή κυριαρχία» έχουν οξύνει τις ευρωπαϊκές ανησυχίες σχετικά με την έντονη εξάρτησή τους από το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Το αμερικανικό φυσικό αέριο αντιπροσώπευε το 57% όλων των εισαγωγών LNG στην Ε.Ε. και στη Βρετανία το 2025 και περίπου το ένα τέταρτο των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου της περιοχής. Η αιολική ενέργεια αποτελεί εδώ και καιρό τον ακρογωνιαίο λίθο της στρατηγικής της Βόρειας Ευρώπης για τη μείωση της εξάρτησής της από τα ορυκτά καύσιμα, με τη χερσαία και υπεράκτια αιολική ενέργεια να παράγει το 19% της ηλεκτρικής ενέργειας της Ε.Ε. το 2025.
Το νέο σχέδιο περιέχει αρκετά στοιχεία που θα μπορούσαν να μειώσουν το κόστος ανάπτυξης και τελικά τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για τους καταναλωτές. Η WindEurope αναφέρει ότι οι παράγοντες του κλάδου έχουν δεσμευθεί να μειώσουν το κόστος κατά 30% μεταξύ 2025 και 2040, προβλέποντας ότι το σχέδιο θα δημιουργήσει 91.000 θέσεις εργασίας και θα αποφέρει ένα τρισ. ευρώ. Βασικό χαρακτηριστικό της συμφωνίας είναι το σχέδιο για τη σύνδεση αιολικών πάρκων με πολλές χώρες μέσω ενός δικτύου αμφίδρομων καλωδίων και διασυνδέσεων. Αυτό θα επιτρέπει τη ροή ενέργειας εκεί όπου χρειάζεται περισσότερο, παρέχοντας στους φορείς εκμετάλλευσης ευελιξία να ανταποκρίνονται στα μεταβαλλόμενα πρότυπα προσφοράς και ζήτησης σε διάφορες αγορές. Επιπλέον, το πολυεθνικό σχέδιο θα καλύπτει πολλαπλές ζώνες ώρας, κάτι που σημαίνει ότι οι χώρες θα βρίσκονται σε κορύφωση σε διαφορετικές ώρες. Τέλος, η Ευρώπη μπορεί να επωφεληθεί από την αντιπάθεια του Τραμπ για την αιολική ενέργεια. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας μείωσε πέρυσι την πρόβλεψή του για την υπεράκτια αιολική ενέργεια στις ΗΠΑ για το 2030 κατά περισσότερο από 50%.
Η μειωμένη αμερικανική ζήτηση για πλοία, εξαρτήματα και μηχανικές υπηρεσίες θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές για τους ευρωπαϊκούς φορείς εκμετάλλευσης. Ωστόσο, η αξιοποίηση αυτών των κερδών αποδοτικότητας θα απαιτήσει από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να αναπτύξουν πολύπλοκους νέους κανονισμούς για την ευθυγράμμιση των διαφορετικών εθνικών καθεστώτων επιδοτήσεων και των κανόνων της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Αυτή η διαδικασία θα μπορούσε να διαρκέσει χρόνια και να αντιμετωπίσει πολιτική αντίσταση σε ορισμένες χώρες. Το κοινό σχέδιο υπεράκτιας αιολικής ενέργειας της Ευρώπης προσφέρει μια οδό για την ανάπτυξη περισσότερης εγχώριας παραγωγής ενέργειας και βιομηχανικής δυναμικότητας, μειώνοντας παράλληλα την εξάρτηση από ξένα ορυκτά καύσιμα. Ενώ αυτό είναι σημαντικό, η τελική επιτυχία του θα εξαρτηθεί από το εάν θα μειώσει το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για τους Ευρωπαίους καταναλωτές.
(από την εφημερίδα "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ")