Ραγδαίες Aνακατατάξεις από το Ρήγμα ΗΠΑ-ΕΕ με Φόντο την Γροιλανδία  

Ραγδαίες Aνακατατάξεις από το Ρήγμα ΗΠΑ-ΕΕ με Φόντο την Γροιλανδία
της Μύρνας Νικολαΐδου
Τετ, 21 Ιανουαρίου 2026 - 07:45

Την χειρότερη περίοδο στην μεταπολεμική τους ιστορία διανύουν οι σχέσεις ΗΠΑ-ΕΕ με αφορμή τον έλεγχο της Γροιλανδίας, ξεπερνώντας ακόμη και ιστορικές ρήξεις όπως για τον πόλεμο στο Ιράκ το 2003. Το ρήγμα στη συμμαχία ΗΠΑ-ΕΕ  έχει προκαλέσει σειρά αλυσιδωτών επιπτώσεων που αναδιαμορφώνουν την παγκόσμια τάξη πραγμάτων. Πρώτο και κυριότερο, η εν λόγω σύγκρουση αν οδηγηθεί στα άκρα μπορεί πράγματι να προκαλέσει την αποσταθεροποίηση του ΝΑΤΟ και αυτό γιατί η κρίση έχει κλονίσει την εμπιστοσύνη στο Άρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας. Ευρωπαίοι ηγέτες προειδοποιούν ότι

η συμμαχία των 76 ετών κινδυνεύει με κατάρρευση, καθώς η επιθετική στάση των ΗΠΑ έναντι της Δανίας υπονομεύει την αποτροπή απέναντι στη Ρωσία. Με λίγα λόγια, η Μόσχα τρίβει τα χέρια της από την ρήξη του δυτικού μετώπου, που είχε /ήδη διαφανεί από τις προσπάθειες των ΗΠΑ να προωθήσουν ένα ειρηνευτικό σχέδιο για την Ουκρανία, παρακάμπτοντας τους Ευρωπαίους.

Το Κρεμλίνο χρησιμοποιεί την αμερικανική πίεση για τη Γροιλανδία ως επιχείρημα για να δικαιολογήσει τις δικές του ενέργειες στην Ουκρανία και άλλες περιοχές (π.χ. αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ). Τα ύδατα γύρω από το Σβάλμπαρντ είναι ζωτικής σημασίας για τη Ρωσία, καθώς ο Βόρειος Στόλος (Northern Fleet), που εδρεύει στη χερσόνησο Κόλα και φέρει πυρηνικά υποβρύχια, πρέπει να περάσει από αυτήν την περιοχή για να φτάσει στον Ατλαντικό Ωκεανό. Ο Βόρειος Στόλος αποτελεί την ισχυρότερη ναυτική δύναμη της Ρωσίας, με έδρα το Σεβερομόρσκ στην περιοχή του Μούρμανσκ. Από το 2026, ο ρόλος του παραμένει στρατηγικός για την κυριαρχία στην Αρκτική. Ο πρωταρχικός στόχος της Μόσχας είναι να διασφαλίσει ότι το αρχιπέλαγος δεν θα χρησιμοποιηθεί από το ΝΑΤΟ, του οποίου μέλος είναι η  Νορβηγία, ως στρατιωτικό προγεφύρωμα ή κέντρο επιτήρησης, κάτι που θα απειλούσε τα συμφέροντά της. Εκμεταλλεύεται τις προβλέψεις της Συνθήκης του Σβάλμπαρντ του 1920, η οποία επιτρέπει σε όλα τα συμβαλλόμενα μέρη (συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας) ίσα δικαιώματα διαμονής και οικονομικής εκμετάλλευσης, υπό τον όρο ότι δεν θα υπάρξει στρατιωτική δραστηριότητα. Η Ρωσία χρησιμοποιεί την παρουσία της και την εκεί ρωσική κοινότητα στο Μπάρεντσμπουργκ για να προβάλλει επιρροή και, ενίοτε, για να ασκεί  πίεση στη Νορβηγία, κατηγορώντας την για παραβιάσεις της Συνθήκης (π.χ. στρατιωτικοποίηση) και δοκιμάζοντας τη συνοχή του ΝΑΤΟ.

Επιπρόσθετα, η διατλαντική ρήξη θα αφήσει ένα κενό, το οποίο  επιτρέπει στην Κίνα να προβάλλεται ως εναλλακτικός σταθερός εταίρος. Πρόσφατες διεθνείς έρευνες  δείχνουν ότι η πλειοψηφία των πολιτών παγκοσμίως αναμένει πλέον αύξηση της κινεζικής επιρροής εις βάρος της αμερικανικής. Παράλληλα, χώρες όπως η Ινδία στρέφονται ήδη προς την κινεζική αγορά λόγω των υψηλών αμερικανικών δασμών. Είναι ενδεικτικό ότι σε παγκόσμια έρευνα του ECFR τον Ιανουάριο του 2026 σε 21 χώρες, η πλειοψηφία των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η επιρροή της Κίνας θα αυξηθεί την επόμενη δεκαετία. Το ποσοστό αυτό φτάνει το 83% στη Νότια Αφρική, το 72% στη Βραζιλία και το 54% ακόμη και εντός των ΗΠΑ. Σύμφωνα με την Pew Research, η Κίνα θεωρείται ήδη η κορυφαία οικονομία του κόσμου σε 12 από τις 25 χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα, συμπεριλαμβανομένων της Γερμανίας, της Ιταλίας και της Ισπανίας. Εξάλλου το 2025, η Κίνα πέτυχε εμπορικό πλεόνασμα ρεκόρ 1,2 τρισ. δολαρίων, ενισχύοντας τις εξαγωγές της σε αγορές εκτός ΗΠΑ. Επιπλέον, η καθυστέρηση στην αξιοποίηση των κοιτασμάτων της Γροιλανδίας λόγω της πολιτικής αβεβαιότητας διατηρεί την παγκόσμια εξάρτηση από την Κίνα για υλικά κρίσιμα για την AI, τα ηλεκτρικά οχήματα και την πράσινη ενέργεια.

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr