Στο ίδιο έργο θεατές βρίσκονται για πολλοστή φορά οι Ευρωπαίοι, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση απειλείται από έναν από τους μεγαλύτερους ενεργειακούς προμηθευτές της. Όμως, αυτή τη φορά δεν πρόκειται για τη Ρωσία, αλλά για την πάλαι ποτέ σύμμαχο και εγγυήτρια ασφαλείας ΗΠΑ. Με τον Ντόναλντ Τραμπ να απαιτεί την προσάρτηση της Γροιλανδίας στην αμερικανική κυριαρχία, οι Ευρωπαίοι 

αξιωματούχοι καλούνται να αποφασίσουν αν θα εγκλωβιστούν στην ίδια παγίδα με το 2022.

Το ενεργειακό σοκ που βίωσε η Ευρώπη τη διετία 2022-2023 παραμένει νωπό στο μυαλό αναλυτών και αξιωματούχων, όμως η ΕΕ φαίνεται να έρχεται αντιμέτωπη με ένα παρόμοιο δίλημμα λίγα χρόνια αργότερα. Καθώς η Ουάσιγκτον θέτει όλο και πιο έντονα το ζήτημα του ελέγχου της Γροιλανδίας, οι ευρωπαϊκές ηγεσίες αντιλαμβάνονται πως η ενεργειακή εξάρτηση από τις ΗΠΑ συνιστά μία εντεινόμενη απειλή. Οι ΗΠΑ αποτελούν ήδη τον μεγαλύτερο προμηθευτή LNG της ΕΕ με ποσοστό 57% για το 2025 έναντι 45% το 2024. 

Το ποσοστό αυτό αναμένεται να εκτοξευθεί μεσοπρόθεσμα, καθώς η διμερής εμπορική συμφωνία που υπεγράφη τον περασμένο Αύγουστο προβλέπει την αγορά 250 δισεκατομμυρίων δολαρίων ενεργειακών εξαγωγών από τις ΗΠΑ προς την ΕΕ ανά έτος. Ως εκ τούτου, το μερίδιο του αμερικανικού LNG στην ευρωπαϊκή αγορά θα μπορούσε να αγγίξει και το 80% μέχρι το 2030, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Institute for Energy Economics and Financial Analysis. Η ΕΕ θα μπορούσε να στραφεί προς άλλους προμηθευτές όπως το Κατάρ και τα ΗΑΕ, όμως οι εξαγωγικές ικανότητές τους θα ενισχυθούν από την επόμενη δεκαετία, ενώ υπάρχει και ο ανταγωνισμός με τις μεγάλες ασιατικές αγορές όπως η Κίνα, η Ιαπωνία, και η Νότια Κορέα.

 

 

Οι εισαγωγές αμερικανικού LNG στην ΕΕ θα εκτιναχθούν μέχρι το 2030. Πηγή: IEEFA.

 

Ευρύτερα, οι εισαγωγές από τις ΗΠΑ θα αποτελούν σχεδόν το 40% του φυσικού αερίου που θα χρησιμοποιεί η ΕΕ μέχρι το 2030, εφόσον οι εισαγωγές ρωσικών καυσίμων θα μηδενιστούν μετά την ολική απαγόρευσή τους που σχεδιάζεται να ισχύσει από το 2028. Αυτό θα αφήσει τη Νορβηγία ως τη μεγαλύτερη προμηθεύτρια φυσικού αερίου της ΕΕ, μία εμπορική σχέση που φαίνεται ακλόνητη επί του παρόντος. Αξίζει, όμως, να σημειωθεί πως η παραγωγή ορυκτών καυσίμων της Νορβηγίας βαίνει μειούμενη, ενώ οι οποιεσδήποτε δυσλειτουργίες στις ροές μέσω αγωγών προκαλούν δραματικά σκαμπανεβάσματα στις ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας. 

Για ορισμένους, η πιο λογική λύση σε αυτό το δίλημμα ασφαλείας είναι η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης στην ΕΕ, κάτι που θα ενίσχυε την ενεργειακή αυτονομία της. Εξάλλου, μία από τις βασικές προτεραιότητες του Τραμπ είναι να φρενάρει την ανάπτυξη των ΑΠΕ εντός και εκτός ΗΠΑ ώστε να βοηθήσει την αμερικανική βιομηχανία ορυκτών καυσίμων— μεταξύ αυτών και πολλοί μεγάλοι δωρητές του— να επιβιώσουν για τις επόμενες δεκαετίες. Αυτή η στρατηγική, όμως, έχει ήδη προκαλέσει προβλήματα εγχώρια, καθώς η ζήτηση ενέργειας λόγω της Τεχνητής Νοημοσύνης αυξάνεται ταχύτερα από την ανάπτυξη των συμβατικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, και πλέον δεν υπάρχουν οι ΑΠΕ για να καλύψουν το κενό που δημιουργείται.

Για την ΕΕ, το ζήτημα είναι και οικονομικό. Όσο το ενεργειακό κόστος επί ευρωπαϊκού εδάφους είναι πολύ υψηλότερο από την αμερικανική αγορά, η ΕΕ θα παραμείνει λιγότερο ανταγωνιστική από τις ΗΠΑ. Σε συνδυασμό με την ανησυχία για μία ενδεχόμενη διακοπή των ροών LNG σε περίπτωση κρίσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών, οι επενδύσεις στην Ευρώπη δύσκολα θα ανακάμψουν. Από την άλλη πλευρά, το κόστος των πράσινων τεχνολογιών παραμένει πολύ φθηνότερο, κάτι που έχει οδηγήσει ακόμα και τα κράτη της Μέσης Ανατολής να επενδύσουν στον συνδυασμό ΑΠΕ και αποθήκευσης. 

Στην πραγματικότητα, η άτακτη οπισθοχώρηση της ΕΕ από την πράσινη μετάβαση είναι αποτέλεσμα των πιέσεων της κυβέρνησης Τραμπ και των Ευρωπαίων μιμητών της. Μολονότι ο ευρωπαϊκός σχεδιασμός για την απανθρακοποίηση ήταν κάθε άλλο παρά ιδανικός, η ΕΕ έχει ήδη πετύχει σημαντικά βήματα προς την απεξάρτηση από τους υδρογονάνθρακες, ένα διακύβευμα που αναδείχθηκε σε κρίσιμη προτεραιότητα μετά το 2022. Ο Τραμπ προσπαθεί να αναγκάσει την ΕΕ να πέσει στην ίδια παγίδα με εκείνη που είχε ετοιμάσει ο Πρόεδρος Πούτιν, κάτι που πλέον είναι εμφανές ακόμα και στους πιο καλόπιστους υποστηρικτές της Ευρω-Ατλαντικής φιλίας. Ως εκ τούτου, η ΕΕ οφείλει να διασφαλίσει πως θα μειώσει ουσιαστικά κάθε εξάρτηση από τις ΗΠΑ, ακόμα και αν χρειαστεί να στραφεί προς άλλους “άσπονδους φίλους” όπως η Κίνα.

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο