Ωστόσο οι εξελίξεις δεν εκδηλώνονται άμεσα, αλλά «ζυμώνονται» σε βάθος χρόνου μέσα από διαρκείς διπλωματικές επαφές (και παρασκηνιακές διαβουλεύσεις) όπως για παράδειγμα το πολυμερές σχήμα 5X5 με τα παράκτια κράτη της Ανατολικής Μεσογείου.
Σε μία θαλάσσια περιοχή στην οποία συναντώνται και συχνά συγκρούονται τα συμφέροντα και οι διεκδικήσεις πολλών κρατών, αξιωματούχοι θέτουν επί τάπητος θέματα κοινού ενδιαφέροντος –θαλάσσιες ζώνες, άμυνα, ενέργεια, μεταναστευτικό, πολιτική προστασία- ενισχύοντας τις (για την ώρα) συμμαχίες.
Την ίδια στιγμή υπάρχουν και αυτοί που κοιτάζουν από την κλειδαρότρυπα και αναμένουν την κατάλληλη στιγμή να… «χτυπήσουν».
Διπλωματική συνάντηση Ελλάδας-Κύπρου-Αιγύπτου
Αμέσως μετά την τριμερή Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ στην Ιερουσαλήμ τη «σκυτάλη» παίρνει η συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας- Κύπρου- Αιγύπτου στο Κάιρο.
Ήδη οι ΥΠΕΞ Μπαντρ Αμπντελατί, Γιώργος Γεραπετρίτης και Κωνσταντίνος Κόμπος είχαν μια πρώτη τηλεφωνική επικοινωνία σε διμερές επίπεδο, όπου συμφώνησαν να συναντηθούν στην Αίγυπτο το επόμενο διάστημα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι επικεφαλής της αιγυπτιακής, κυπριακής και ελληνικής διπλωματίας συζήτησαν το σχέδιο τριμερούς συνεργασίας τονίζοντας τη σημασία της σύντομης διεξαγωγής τριμερούς υπουργικής συνάντησης για την αντιμετώπιση των εξελίξεων στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τι επιδιώκει ο Ερντογάν από τον Λίβανο
Την ίδια στιγμή ζητήματα οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών, ΑΟΖ και κυριαρχικών δικαιωμάτων παραμένουν ανοιχτά και ιδιαίτερα… φορτισμένα.
Είναι προφανές πως η Άγκυρα είναι ιδιαίτερα δυσαρεστημένη για την ΑΟΖ Κύπρου – Λιβάνου που υπεγράφη πριν από λίγο καιρό.
Πληροφορίες θέλουν τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν -ως αντίδραση- να επιχειρεί να παίξει το χαρτί της Χεζμπολάχ στο Λίβανο εναντίον της Κύπρου σε μία προσπάθεια να βρει συμμάχους, προκειμένου να επιτύχει ακύρωση της συμφωνίας οριοθέτησης αποκλειστικής οικονομικής ζώνης ανάμεσε σε Κύπρο και Λίβανο.
Ήδη κυπριακά μέσα επικαλούμενα καλά πληροφορημένες πηγές ανέφεραν πως ο Πρόεδρος του Λιβάνου Τζοζέφ Αούν ενημέρωσε τον Κύπριο Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη για την τηλεφωνική επικοινωνία που πραγματοποίησε με τον Ερντογάν και τις κινήσεις της Τουρκίας.
Αξίζει να σημειωθεί πως αυτή ήταν η πρώτη επικοινωνία του Ερντογάν αφότου ο Αούν ανέλαβε την Προεδρία του Λιβάνου, ενώ πριν λίγες ημέρες η συνάντηση του πρωθυπουργού του Λιβάνου Ναουάφ Σαλάμ και του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν ήταν ιδιαιτέρως τεταμένη, αντανακλώντας την αντίληψη της Άγκυρας ότι η συμφωνία συνιστά μια αποσταθεροποιητική μετατόπιση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Τουρκία ερμηνεύει περαιτέρω τη συμφωνία με την Κύπρο ως προκαταρκτικό βήμα μιας ευρύτερης πορείας, η οποία θα μπορούσε τελικά να ευθυγραμμίσει τον Λίβανο με το Ισραήλ κατά μήκος του ίδιου ενεργειακού διαδρόμου.
Η ανησυχία αυτή ενισχύεται από τη φαινομενική προσέγγιση της Βηρυτού προς το Eastern Mediterranean Gas Forum στο οποίο συμμετέχουν η Αίγυπτος, η Κύπρος και το Ισραήλ αποκλείοντας την Τουρκία.
Ως εκ τούτου, η Άγκυρα εξετάζει το ενδεχόμενο νομικών ενεργειών ενώπιον διεθνών φόρουμ, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία παραβιάζει τα δικαιώματα γειτονικών κρατών και στερείται οποιασδήποτε μορφής περιφερειακής συναίνεσης.
Τα επόμενα 24ωρα για το GSI
Τη στιγμή που οι θαλάσσιες ζώνες αποτελούν μόνιμες εστίες έντασης, στο προσκήνιο βρίσκονται μεγάλα ενεργειακά έργα, υποθαλάσσιες διασυνδέσεις, αγωγοί και δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ως εργαλεία συνεργασίας, αλλά ταυτόχρονα ενισχύουν τον ανταγωνισμό και τις αμφισβητήσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ που συνεχίζει να φέρνει σε δύσκολη θέση την Άγκυρα, φαίνεται πως θα έχει.. εξελίξεις.
Σύμφωνα με κυπριακά μέσα και τα όσα δήλωσε ο Νίκος Χριστοδουλίδης τα επόμενα 24ωρα είναι πιθανό να υπάρξουν ανακοινώσεις για τον οίκο μελετών που θα αναλάβει την επικαιροποίηση των τεχνο-οικονομικών δεδομένων γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου – Ελλάδας.
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά «είμαστε σε σχεδόν καθημερινή επαφή με τον πρωθυπουργό της Ελλάδας, Κυριάκο Μητσοτάκη και ανάμεσα στα θέματα που συζητούμε είναι και η ηλεκτρική διασύνδεση (Great Sea Interconnector-GSI)».
Οι δηλώσεις Νίκου Χριστοδουλίδη ήρθαν αμέσως μετά την τριμερή Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ όπου τέθηκε επί τάπητος το θέμα του καλωδίου.
Η Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι απλώς ένας ενεργειακός χάρτης, αλλά ένα πεδίο όπου η ασφάλεια, η άμυνα, η διπλωματία και η οικονομία αλληλοεπιδρούν, με τριμερείς και πολυμερείς συνεργασίες να ενισχύονται, χωρίς όμως να αίρονται οι βαθύτερες στρατηγικές αντιθέσεις.
Ειδικά της Τουρκίας που ως επί το πλείστον είναι αντίθετες με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει μια θάλασσα πολλών διεκδικήσεων και πολλών αναθεωρητικών αφηγήσεων, προμηνύοντας πολλές φορές μετατοπίσεις που ενδέχεται να καθορίσουν το γεωπολιτικό και διπλωματικό τοπίο της περιοχής για τα επόμενα χρόνια.
(από την εφημερίδα "ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ")