Υπό τον Έλεγχο των Φρουρών της Επανάστασης το Ορμούζ – Καθεστώς «Θαλάσσιας Επιτήρησης» Στήνει η Τεχεράνη

Υπό τον Έλεγχο των Φρουρών της Επανάστασης το Ορμούζ – Καθεστώς «Θαλάσσιας Επιτήρησης» Στήνει η Τεχεράνη
energia.gr
Σαβ, 9 Μαΐου 2026 - 11:15

Σε μια προσπάθεια να εδραιώσει έναν ιδιότυπο έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ, η Τεχεράνη επιχειρεί να επιβάλει στην πράξη ένα καθεστώς θαλάσσιας επιτήρησης, επεκτείνοντας τις διεκδικήσεις της ακόμη και σε περιοχές που συνδέονται με κρίσιμες λιμενικές εγκαταστάσεις των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Η εξέλιξη αυτή εντείνει την ανησυχία τόσο στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα όσο και στις ενεργειακές αγορές, καθώς αφορά έναν από τους σημαντικότερους διαύλους μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως

 

Ως αποτέλεσμα, μεγάλος αριθμός εμπορικών πλοίων παραμένει ανενεργός ή κινείται με εξαιρετική επιφυλακτικότητα εντός και πέριξ των Στενών.

Ο Ιρανός βουλευτής Saeedi υποστήριξε ότι περίπου 1.500 πλοία βρίσκονται σε αναμονή προκειμένου να λάβουν έγκριση από την Τεχεράνη για να εξέλθουν από την περιοχή, στοιχείο που αποτυπώνει την έκταση της διαταραχής στη ναυσιπλοΐα.

Σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακής ασφάλειας Diaplous, η εμπορική κίνηση έχει περιοριστεί σχεδόν αποκλειστικά σε μικρά πλοία γενικού φορτίου που εξυπηρετούν το Ιράν, κυρίως κάτω των 75 μέτρων, καθώς και σε ορισμένα μικρά φορτηγά πλοία υπό σημαίες Ινδίας και Κομορών.

Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη εξέδωσε νέες κατευθυντήριες οδηγίες, μέσω των οποίων επιχειρεί να καθορίσει μια θαλάσσια «ζώνη ελέγχου» στην περιοχή.

Το νέο σύστημα καθορισμού διαδρομών του Ιράν γύρω από το νησί Λαράκ έχει εντείνει τον βαθμό πολιτικής και στρατιωτικής εποπτείας που ασκείται στις εμπορικές διαβάσεις μέσω του Στενού του Ορμούζ.

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) έχει δώσει οδηγίες στα εμπορικά πλοία που επιθυμούν να διέλθουν από το στενό να συντονίζονται με τις ιρανικές αρχές και να ακολουθούν καθορισμένες διαδρομές κοντά στο νησί Λαράκ.

Σύμφωνα με το αναφερόμενο σχήμα δρομολόγησης, τα εισερχόμενα πλοία που κατευθύνονται προς τον Κόλπο περνούν βόρεια του νησιού Λαράκ, κοντά στην ιρανική ακτογραμμή, ενώ τα εξερχόμενα πλοία διέρχονται νότια του νησιού.

Η ρύθμιση αυτή μετατοπίζει την κυκλοφορία πιο κοντά στα ύδατα που διεκδικεί το Ιράν και παρέχει στο IRGC μεγαλύτερη δυνατότητα παρακολούθησης των διερχόμενων πλοίων.

Το Ιράν έχει επίσης ορίσει περιοχές ελεγχόμενης ή περιορισμένης παρακολούθησης μεταξύ των λωρίδων κυκλοφορίας που εποπτεύονται από το IRGC.

Αυτό αποτελεί απόκλιση από το παραδοσιακό σύστημα διαχωρισμού της κυκλοφορίας, το οποίο βασιζόταν σε μεγαλύτερο βαθμό σε διαδρομές που σχετίζονταν με τα ύδατα του Ομάν και σε διεθνώς διαχειριζόμενα σχήματα πλοήγησης.

Ενώ το διεθνές ναυτικό δίκαιο εξακολουθεί να αναγνωρίζει τα δικαιώματα διέλευσης μέσω του Στενού του Ορμούζ, οι επικριτές υποστηρίζουν ότι το νέο σύστημα αυξάνει τον επιχειρησιακό έλεγχο του Ιράν επί των πλοίων κατά τη διέλευσή τους.

Αυτό που προκαλεί πάντως τη μεγαλύτερη ανησυχία στις ναυτιλιακές και ενεργειακές αγορές είναι ότι η ζώνη αυτή φαίνεται να εκτείνεται σε θαλάσσιες περιοχές που σχετίζονται λειτουργικά με σημαντικά λιμάνια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, όπως τα Khor Fakkan και Fujairah.

Τα συγκεκριμένα λιμάνια έχουν αποκτήσει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία τα τελευταία χρόνια, λειτουργώντας ως βασικοί κόμβοι μεταφόρτωσης και ενεργειακής τροφοδοσίας, ειδικά μετά τη σημαντική υποχώρηση της ναυσιπλοΐας εντός του Ορμούζ.

Ναυτιλιακές και ενεργειακές πηγές εκτιμούν ότι η ιρανική στρατηγική αποσκοπεί στη διατήρηση ισχυρής επιρροής πάνω στις πετρελαϊκές ροές του Κόλπου.

Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται και ο αγωγός Habshan-Fujairah, μέσω του οποίου τα ΗΑΕ επιχειρούν να εξάγουν αργό πετρέλαιο παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ. Η διεύρυνση της ιρανικής «ζώνης ελέγχου» αυξάνει τις πιέσεις στη συγκεκριμένη ενεργειακή διαδρομή, καθώς δημιουργεί συνθήκες άμεσης απειλής τόσο για τον αγωγό όσο και για τις θαλάσσιες ροές που καταλήγουν στη Φουτζέιρα.

Να σημειωθεί εξάλλου ότι σύμφωνα με το NBC News,η Σαουδική Αραβία αρνήθηκε να επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες τη χρήση στρατιωτικών βάσεων και του σαουδαραβικού εναέριου χώρου για την επιχείρηση «Freedom», εξέλιξη που -κατά τις ίδιες πληροφορίες- αποτέλεσε έναν από τους βασικούς λόγους που οδήγησαν τον Ντόναλντ Τραμπ στην αναστολή της επιχείρησης.

Η στάση αυτή ερμηνεύεται από αναλυτές ως ένδειξη ότι η Σαουδική Αραβία επιχειρεί να αποφύγει άμεση εμπλοκή σε μια στρατιωτική κλιμάκωση με το Ιράν, φοβούμενη πιθανές επιθέσεις σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και κρίσιμες ενεργειακές υποδομές της χώρας.

Παράλληλα, καταδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ στη συγκρότηση ενός πλήρως συντονισμένου περιφερειακού μετώπου ασφαλείας για την προστασία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Επισημαίνεται επίσης ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός κατά των πλοίων που επιχειρούν να εισέλθουν ή να αναχωρήσουν από ιρανικούς λιμένες παραμένει σε πλήρη ισχύ. Οι δυνάμεις του CENTCOM συνεχίζουν να ενεργούν για να εξασφαλίσουν τη συμμόρφωση.

Στόλος υπό πίεση και «σκιώδης» ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο

Σύμφωνα με στοιχεία της Signal Ocean που έχει στη διάθεσή της η ναυλομεσιτική Xclusiv Shipbrokers, αυτή τη στιγμή εντός της περιοχής του Περσικού Κόλπου και των Στενών του Ορμούζ καταγράφονται συνολικά 186 bulk carriers και tankers διαφόρων κατηγοριών.

Η εικόνα αποτυπώνει σημαντική παρουσία δεξαμενόπλοιων και bulk carriers, ωστόσο παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι τα στοιχεία δεν μπορούν να θεωρηθούν πλήρως αντιπροσωπευτικά, καθώς μέρος του στόλου ενδέχεται να κινείται με απενεργοποιημένο AIS λόγω της αυξημένης γεωπολιτικής έντασης στην περιοχή.Στα bulk carriers καταγράφονται συνολικά 128 πλοία.

Η μεγαλύτερη κατηγορία είναι τα small bulkers με 50 πλοία, ενώ ακολουθούν τα handysize με 26 και τα panamax με 20 πλοία. Παρουσία εμφανίζουν επίσης οκτώ kamsarmax, έξι post-panamax, τέσσερα supramax, τέσσερα ultramax, τέσσερα capesize, τρία handymax και τρία mini-capesize.Αντίστοιχα, στα tankers εντοπίζονται συνολικά 58 πλοία. Κυριαρχούν τα MR2 με 25 πλοία και ακολουθούν τα MR1 με 11.

Στην περιοχή βρίσκονται επίσης οκτώ VLCC, πέντε panamax/LR1, πέντε aframax/LR2, καθώς και τέσσερα suezmax.Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι περίπου το 40% των tankers που βρίσκονται στα Στενά του Ορμούζ χαρακτηρίζονται ως sanctioned vessels, ενώ στα bulk carriers το αντίστοιχο ποσοστό υπολογίζεται στο 11%.

Το στοιχείο αυτό αποτυπώνει τη σημαντική παρουσία πλοίων που σχετίζονται με δίκτυα μεταφοράς υπό καθεστώς κυρώσεων, κυρίως στο εμπόριο πετρελαίου.

Παράγοντες της ναυτιλιακής αγοράς υπογραμμίζουν πάντως ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο όρος «παγιδευμένα πλοία», καθώς αρκετά από τα πλοία παραμένουν στην περιοχή αναμένουν οδηγίες φόρτωσης ή εμπορικές εντολές.

Επιπλέον, δεν υπάρχει σαφής εικόνα για το πόσα από τα πλοία εισήλθαν στην περιοχή μετά την έναρξη της κρίσης και πόσα βρίσκονταν ήδη εντός του Κόλπου πριν από την κλιμάκωση της έντασης.

Το Ορμούζ είναι «εξίσου πολύτιμο με την ατομική βόμβα», δηλώνει σύμβουλος του Μοτζταμπά Χαμενεΐ

Ένας σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν εκτίμησε σήμερα ότι τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ συνιστούν «μια ευκαιρία εξίσου πολύτιμη με την ατομική βόμβα», σε ένα βίντεο που δόθηκε στη δημοσιότητα από το πρακτορείο Mehr.

«Επί χρόνια, παραβλέπαμε το πλεονέκτημα των Στενών του Ορμούζ. Τα Στενά του Ορμούζ συνιστούν μια ευκαιρία εξίσου πολύτιμη με την ατομική βόμβα», είπε ο Μοχαμάντ Μοχμπέρ, σύμβουλος του Μοτζταμπά Χαμενεΐ, του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν.

«Το να έχουμε στα χέρια μας μια τοποθεσία που επιτρέπει να επηρεάσουμε την παγκόσμια οικονομία με μία και μόνη απόφαση, είναι μεγάλη ευκαιρία», σχολίασε, υποσχόμενος ότι «σε καμία περίπτωση δεν θα χαθούν τα κεκτημένα αυτού του πολέμου».

Αναφέρθηκε επίσης στην πιθανότητα τροποποίησης του νομικού καθεστώτος των Στενών «με βάση το διεθνές δίκαιο» ή, αν χρειαστεί, «βασιζόμενοι στο δικό μας εθνικό δίκαιο». Συγκρούσεις ξέσπασαν και πάλι σήμερα στο Ορμούζ μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ, ενώ η Ουάσινγκτον αναμένει ακόμη την απάντηση της Τεχεράνης στην τελευταία πρότασή της για τον οριστικό τερματισμό των εχθροπραξιών.

Νωρίτερα το απόγευμα, το πρακτορείο Tasnim, επικαλούμενο μια στρατιωτική πηγή, μετέδωσε ότι πλέον επικρατεί «ηρεμία» στον Κόλπο, όμως «αν οι Αμερικανοί επιχειρούσαν να μπουν ξανά ή να προκαλέσουν προβλήματα σε ιρανικά πλοία, υπάρχει πιθανότητα» να ξαναρχίσουν οι συγκρούσεις.

Ο Μοχμπέρ, όταν ρωτήθηκε για τις επιθέσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, χώρα σύμμαχο των ΗΠΑ, απάντησε: «Τιμωρήθηκαν και θα τιμωρηθούν κι άλλο».

«Δεν έπαψαν να διαλαλούν ότι η χώρα τους είναι ασφαλές καταφύγιο για επενδύσεις αλλά σήμερα παρακολουθούμε τη σημαντικότερη φυγή κεφαλαίων από αυτή τη χώρα», εκτίμησε.

Η αντιαεροπορική άμυνα των ΗΑΕ ενεργοποιήθηκε το πρωί, λόγω μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Άμυνας των Εμιράτων.

Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι έπληξαν δύο ιρανικά τάνκερ

Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι «εξουδετέρωσε» βάλλοντας εναντίον τους, δύο πλοία που έφεραν σημαία Ιράν, τα οποία προσπαθούσαν να φθάσουν σε ιρανικό λιμάνι στο Κόλπο του Ομάν «κατά παράβαση του συνεχιζόμενου αμερικανικού αποκλεισμού».

Αμερικανικό αεροσκάφος «εξουδετέρωσε τα δύο πετρελαιοφόρα βάλλοντας με πυρομαχικά ακριβείας στα φουγάρα τους» εμποδίζοντάς τα να εισέλθουν στο Ιράν, δήλωσε μέσω της πλατφόρμας Χ η αμερικανική διοίκηση για την περιοχή.

Σαουδική Αραβία: Το Ριάντ απαγόρευσε στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις βάσεις και τον εναέριο χώρο για την επιχείρηση συνοδείας πλοίων στο Ορμούζ

Η Σαουδική Αραβία αρνήθηκε να χρησιμοποιηθούν οι εναέριος χώρος της και οι βάσεις που βρίσκονται στο έδαφός της από τις αμερικανικές δυνάμεις για την επιχείρηση συνοδείας των πλοίων που θέλουν να περάσουν από το Ορμούζ, η οποία πλέον έχει ανασταλεί, ανέφεραν δύο σαουδαραβικές πηγές στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Οι βάσεις πάντως επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν για άλλους σκοπούς, σύμφωνα με τις πηγές αυτές που ζήτησαν να μην κατονομαστούν.

Το Ριάντ, αν και στενός σύμμαχος των ΗΠΑ, έχει δηλώσει κατ’ επανάληψη ότι δεν θα επιτρέψει να χρησιμοποιηθεί το έδαφός της για επιθέσεις στο Ιράν.

Το βράδυ της Τρίτης ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι τερματίζει την αποστολή «Επιχείρηση Ελευθερία», που είχε ξεκινήσει μόλις την προηγούμενη ημέρα, λόγω της αύξησης των εντάσεων με το Ιράν που απειλούσε την ήδη εύθραυστη εκεχειρία. Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν την Πέμπτη ότι ο ντε φάκτο ηγέτης της Σαουδικής Αραβίας, ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, μίλησε απευθείας με τον Τραμπ και του αρνήθηκε να χρησιμοποιήσει τις βάσεις και τον εναέριο χώρο του βασιλείου.

«Η Σαουδική Αραβία δεν ενέκρινε τις πτήσεις για την επιχείρηση αυτήν. Οι βάσεις παραμένουν αλλά οι πτήσεις που είχαν ως στόχο να στηρίξουν την επιχείρηση δεν επιτράπηκαν», είπε η μία από τις πηγές.

Το Ριάντ αντιτάχθηκε στην πρωτοβουλία του Τραμπ διότι εκτιμούσε ότι «δεν θα λειτουργούσε» και απλώς θα επιδείνωνε την κατάσταση, πρόσθεσε.

Σε ανάρτησή του σήμερα σε ιστοτόπους κοινωνικής δικτύωσης ο υφυπουργός Εξωτερικών Ραγέντ Κρίμλι ανέφερε ότι το βασίλειο τάσσεται υπέρ της αποκλιμάκωσης και των προσπαθειών διαπραγμάτευσης.

Χάρτης της περιοχής των Στενών του Ορμούζ που τελεί υπό τη διαχείριση και τον έλεγχο των Ενόπλων Δυνάμεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν
Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο