Financial Times: Ο Πληθωρισμός στο Ιράν Αγγίζει το 50% Καθώς ο Πόλεμος Κλονίζει την Οικονομία του

Financial Times: Ο Πληθωρισμός στο Ιράν Αγγίζει το 50% Καθώς ο Πόλεμος Κλονίζει την Οικονομία του
της Najmeh Bozorgmehr από την Τεχεράνη
Σαβ, 2 Μαΐου 2026 - 12:39

Οι καταναλωτές αισθάνονται τις επιπτώσεις της σύγκρουσης, ενώ πολλοί αναμένουν ότι το αδιέξοδο στα Στενά του Ορμούζ θα επιδεινώσει την οικονομική στασιμότητα

Οι Ιρανοί προετοιμάζονται για μια εκτόξευση των τιμών και ένα κύμα απολύσεων, καθώς ο πόλεμος που εξαπέλευσαν εναντίον του ΗΠΑ και Ισραήλ βυθίζει την προβληματική οικονομία της Ισλαμικής Δημοκρατίας σε μια νέα κρίση. Ο ετήσιος πληθωρισμός, ο οποίος ήταν πάνω από 40% πριν από τον πόλεμο, αυξήθηκε στο 50% στις 4 Απριλίου, λίγο πριν τεθεί σε ισχύ η εύθραυστη εκεχειρία, σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα της χώρας.

Οι καταναλωτές συνέχισαν να αισθάνονται την πίεση τις εβδομάδες που ακολούθησαν την έναρξη ισχύος της εκεχειρίας, στη διάρκεια των οποίων οι ΗΠΑ έχουν προβεί στον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, σε μια προσπάθεια να διαταράξουν το ιρανικό εμπόριο.

Μια 56χρονη νοικοκυρά στην Τεχεράνη δήλωσε ότι η τιμή ενός κομματιού τυριού αυξήθηκε αυτή την εβδομάδα στα 6,7 εκατομμύρια ριάλ (5,09 δολάρια) από 5,2 εκατομμύρια ριάλ μια εβδομάδα νωρίτερα. «Νιώθω σαν όλα να έχουν γίνει πολύ πιο ακριβά από ό,τι πριν από τον πόλεμο», είπε. Οι τιμές άλλων βασικών προϊόντων, όπως το ρύζι, τα αυγά και το κοτόπουλο, έχουν επίσης αυξηθεί στα καταστήματα της Τεχεράνης.

Η τιμή για ένα νέο Peugeot 207, ένα δημοφιλές μοντέλο αυτοκινήτου, έχει εκτοξευθεί από περίπου 18 δισεκατομμύρια ριάλ σε 25 δισεκατομμύρια ριάλ από την έναρξη του πολέμου, σύμφωνα με πολλούς διαδικτυακούς εμπόρους αυτοκινήτων. Τα τοπικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι οι αρχές αναμένεται να εγκρίνουν αύξηση 40% στις κρατικά καθοριζόμενες τιμές του τσιμέντου.

Οι αναλυτές αναμένουν ότι ο πόλεμος θα εμβαθύνει το χάσμα μεταξύ της αύξησης των μισθών και του πληθωρισμού. Ο σύμβουλος επιχειρήσεων Siamak Ghassemi ανέφερε σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι «οποιαδήποτε αύξηση των μισθών λιγότερο από το διπλάσιο» δεν θα αντισταθμίσει το αυξημένο κόστος ζωής. Ο Ghassemi συνέστησε στους Ιρανούς να μην κρατούν τις αποταμιεύσεις τους σε ριάλ.

Το νόμισμα της χώρας, το οποίο είχε παραμείνει σε μεγάλο βαθμό σταθερό κατά τη διάρκεια του πολέμου, υποχώρησε σε ιστορικό χαμηλό την Τετάρτη, διαπραγματευόμενο στα 1,8 εκατομμύρια ριάλ ανά δολάριο, τροφοδοτώντας περαιτέρω τον πανικό του κοινού για τη μείωση της αγοραστικής δύναμης.

Ορισμένες εταιρείες προειδοποιούν ότι θα πρέπει να απολύσουν εργαζομένους για να επιβιώσουν. Ένα μικρό εργοστάσιο έξω από την Τεχεράνη, το οποίο εξαρτάται από τα πετροχημικά, έχει απολύσει οκτώ άτομα, σχεδόν το ένα τρίτο του προσωπικού του. Ομοίως, ένας ιδιοκτήτης επιχείρησης ένδυσης στην Τεχεράνη παραδέχτηκε ότι δεν μπορούσε πλέον να αντέξει οικονομικά τις αυξήσεις μισθών που επιβάλλει η κυβέρνηση. Οι πωλήσεις του ήταν περίπου 2 δισεκατομμύρια ριάλ, ενώ το κόστος του ανήλθε σε 5 δισεκατομμύρια ριάλ τις τελευταίες εβδομάδες. «Αυτό δεν είναι βιώσιμο», όπως είπε στους FT.

Κατά τη διάρκεια των εβδομάδων από την έναρξη του πολέμου, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ βομβάρδισαν πολιτικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων δρόμων και εργοστασίων φυσικού αερίου, πετροχημικών και χάλυβα, τα οποία απασχολούν δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, υπονομεύοντας περαιτέρω την ιρανική οικονομία, η οποία έχει αποδυναμωθεί από χρόνια κυρώσεων, κακοδιαχείρισης και διαφθοράς. Ενώ η εκεχειρία έχει οδηγήσει σε παύση των εχθροπραξιών, οι συνομιλίες για μια συμφωνία με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης έχουν βαλτώσει, με την Τεχεράνη να επιμένει ότι η Ουάσινγκτον πρέπει να άρει τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ πριν συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις.

Ιρανοί πολιτικοί και αναλυτές πιστεύουν ότι, έχοντας υπομείνει υψηλό πληθωρισμό και κυρώσεις για δεκαετίες, η Ισλαμική Δημοκρατία θα έχει υψηλότερο όριο αντοχής σε σύγκριση την Ουάσινγκτον και ελπίζουν ότι οι ΗΠΑ τελικά θα χαλαρώσουν τις απαιτήσεις τους. Ωστόσο, πολλοί Ιρανοί φοβούνται ότι αυτή η κατάσταση, την οποία οι ντόπιοι περιγράφουν ως «ούτε πόλεμος, ούτε ειρήνη», θα προαναγγείλει μια νέα φάση στασιμότητας και πληθωρισμού. Ακόμα και πριν από τον πόλεμο, η οικονομική δυσπραγία ήταν βασική πηγή αναταραχής, πυροδοτώντας μαζικές διαμαρτυρίες κατά του καθεστώτος τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο, οι οποίες κατέληξαν σε μια βάναυση καταστολή που προκάλεσε τον θάνατο χιλιάδων ατόμων.

Η κυβέρνηση του Προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν διαβεβαίωσε το κοινό ότι τα στρατηγικά αποθέματα τροφίμων που διαθέτει επαρκούν για να επιβιώσουν οι πολίτες από τον αποκλεισμό και τα ράφια των σούπερ μάρκετ παραμένουν γεμάτα. Έχει επίσης δηλώσει ότι τα χερσαία σύνορα και οι βόρειες πόλεις-λιμάνια κατά μήκος της Κασπίας Θάλασσας χρησιμοποιούνται για να παρακάμψουν τον αποκλεισμό του Ορμούζ από τις ΗΠΑ.

Κατά τη διάρκεια των διαμαρτυριών, το Ιράν εισήγαγε κουπόνια τροφίμων για σχεδόν όλους τους πολίτες με στόχο να συμβάλει στον μετριασμό των επιπτώσεων της αύξησης των τιμών των τροφίμων, με κάθε άτομο να λαμβάνει 10 εκατομμύρια ριάλ Ιράν (περίπου 7 δολάρια) το μήνα. Αν και πολλοί εργαζόμενοι έχουν στραφεί σε παροχές κοινωνικής ασφάλισης καθώς οι οικονομικές πιέσεις αυξάνονται, τα δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης έχουν παρουσιάσει αυτές τις πληρωμές ως ανεπαρκείς για την κάλυψη βασικών εξόδων διαβίωσης.

Οι μεγαλύτερες βιομηχανίες, όπως το φυσικό αέριο, τα πετροχημικά και ο χάλυβας, έχουν αποφύγει τις μαζικές απολύσεις, ωστόσο οι αναλυτές έχουν προειδοποιήσει ότι βρίσκονται υπό σημαντική πίεση. Η εφημερίδα Etemaad του Ιράν εκτιμά ότι η παραγωγή χάλυβα έχει μειωθεί έως και κατά 30%.

Η χώρα μπορεί επίσης να χρειαστεί να μειώσει σημαντικά την παραγωγή πετρελαίου εάν οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης γεμίσουν και ο αποκλεισμός καταφέρει να «πνίξει» τις εξαγωγές, σύμφωνα με αναλυτές από το εξωτερικό. Ο Ali Khodaei, μέλος του Ανώτατου Συμβουλίου Εργασίας, ενός κυβερνητικού οργάνου, δήλωσε στα τοπικά μέσα ενημέρωσης ότι βρίσκονται σε εξέλιξη προσπάθειες για την αποτροπή περαιτέρω απολύσεων. Η ανεργία ήταν στο 7,6% πριν από τον πόλεμο. Ο αναπληρωτής υπουργός Εργασίας του Ιράν ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι 191.000 εργαζόμενοι που έχασαν τις δουλειές τους λόγω άμεσων ή έμμεσων επιπτώσεων του πολέμου έχουν υποβάλει αίτηση για επίδομα ανεργίας.

Παρά τις δυσοίωνες προοπτικές, αξιωματούχοι της Ιρανικής κυβέρνησης έχουν ορκιστεί να αντισταθούν σε αυτό που χαρακτηρίζουν ως «υπερβολικές απαιτήσεις» των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της διακοπής του εμπλουτισμού ουρανίου από την Τεχεράνη για έως και 20 χρόνια και του ανοίγματος των Στενών του Ορμούζ. Το Ιράν επιμένει ότι θα διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών και δήλωσε ότι έχει το δικαίωμα να προχωρήσει στον εμπλουτισμό ουρανίου ως συμβαλλόμενο μέρος της συνθήκης μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων.

Η Fatemeh Mohajerani, εκπρόσωπος της κυβέρνησης, δήλωσε την Τρίτη ότι η χώρα είχε προετοιμαστεί για αναταράξεις ήδη πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες. «Συνεχίσαμε τις πωλήσεις, τις εισαγωγές και τις εξαγωγές μας ακόμη και υπό την πίεση της σύγκρουσης», δήλωσε ένας επιχειρηματίας της χαλυβουργίας, του οποίου η μεσαίου μεγέθους εταιρεία έχει πραγματοποιεί τις εμπορικές της συναλλαγές μέσω των χερσαίων συνόρων του Ιράν και, μέχρι στιγμής, έχει αποφύγει τις απολύσεις εργαζομένων. «Δεν νιώθουμε ακόμα εύθραυστοι, αλλά ανησυχούμε για τη συνέχιση αυτής της αβέβαιης κατάστασης», όπως δήλωσε στους FT.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο