Μετά την Τράπεζα της Ελλάδας και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο κατεβάζει τον πήχη της ανάπτυξης για την Ελλάδα, ανεβάζοντας, από την άλλη, την πρόβλεψη για τον πληθωρισμό σε επίπεδα υψηλότερα του 3%.
Τον κύκλο των αναθεωρήσεων θα τον κλείσει το ίδιο το υπουργείο Οικονομικών, δημοσιεύοντας τις δικές του εκτιμήσεις στο τέλος του μήνα.
Για το 2026 προβλέπεται ρυθμός ανάπτυξης 1,8% στην Ελλάδα (από 2,1% το 2025), ενώ προβλέπεται ότι θα υπάρξει περαιτέρω συρρίκνωση του ρυθμού ανάπτυξης στο 1,7% για το 2027. Το ΔΝΤ προφανώς δεν κατεβάζει τον πήχη μόνο για την Ελλάδα. Εκτιμά ότι φέτος ο ρυθμός ανάπτυξης της Ευρωζώνης θα διαμορφωθεί στο ισχνό 1,1%, με πολλές χώρες -όπως η Ιταλία, η Γαλλία και η Γερμανία- να αντιμετωπίζουν ποσοστά χαμηλότερα της μονάδας.
Στο μέτωπο του πληθωρισμού, το ΔΝΤ βάζει τον πήχη για την Ελλάδα στο υψηλό 3,5%. Συγκρίνοντας την πρόβλεψη με την εκτίμηση που είχε ενσωματωθεί μέχρι τώρα στον προϋπολογισμό (2,1%), αντιλαμβάνεται κανείς τη ζημιά που εκτιμάται ότι θα κάνει ο πόλεμος στο επίπεδο των τιμών. Και η κυβέρνηση αναμένεται ότι θα κινηθεί προς το επίπεδο του 3% στην αναθεωρημένη της πρόβλεψη, χωρίς όμως να ανεβαίνει στο 3,5%, όπως το ΔΝΤ.
Σε κάθε περίπτωση είναι σαφές ότι με τέτοιον πληθωρισμό εκατομμύρια πολίτες θα υποστούν εντός του 2026 μείωση του διαθέσιμου εισοδήματός τους, καθώς η εισοδηματική πολιτική σχεδιάστηκε με εντελώς διαφορετικά δεδομένα για τον πληθωρισμό. Για το 2027 το ΔΝΤ βλέπει αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στο 2,7%, κάτι που εν μέρει οφείλεται και στο υψηλότερο έτος βάσης που θα είναι το 2026.
Η αύξηση του πληθωρισμού εκτιμάται ότι θα τροφοδοτηθεί κυρίως από τις υψηλές τιμές της ενέργειας. Η Ελλάδα είναι «ευάλωτη» και σε ακόμη ένα μέτωπο: στο εμπορικό ισοζύγιο, καθώς εισάγει το σύνολο των υδρογονανθράκων που καταναλώνει. Έτσι δικαιολογείται και η πρόβλεψη του ΔΝΤ για αύξηση του ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 6,4% του ΑΕΠ από 5,7% το 2025, ενώ για το 2027 προβλέπεται επιστροφή στο 5,7%.
Κατά το ΔΝΤ, ο δείκτης της ανεργίας δεν θα επηρεαστεί και θα συνεχιστεί η διαδικασία αποκλιμάκωσης. Το 8,9% του 2025 εκτιμάται ότι θα γίνει 7,4% το 2026 και 7,1% το 2027.
Παγκόσμια οικονομία
Η παγκόσμια οικονομία κινδυνεύει για ακόμη μία φορά να εκτροχιαστεί από την πορεία της, εξαιτίας του ξεσπάσματος του πολέμου στη Μέση Ανατολή στα τέλη Φεβρουαρίου του 2026. Εξαιτίας της δυσκολίας διαμόρφωσης ενός συνεπούς συνόλου υποθέσεων μέσα σε τόσο ρευστές συνθήκες, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) παρουσιάζει στην έκθεσή του μια «πρόβλεψη αναφοράς» αντί του παραδοσιακού βασικού σεναρίου. Η συγκεκριμένη προσέγγιση προϋποθέτει ότι η πολεμική σύγκρουση θα έχει περιορισμένη διάρκεια, ένταση και έκταση και ότι οι συνακόλουθες διαταραχές θα υποχωρήσουν πλήρως έως τα μέσα του 2026.
Βάσει αυτής της πρόβλεψης αναφοράς, η παγκόσμια ανάπτυξη εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 3,1% για το 2026 και στο 3,2% για το 2027. Αυτοί οι ρυθμοί είναι αισθητά χαμηλότεροι σε σύγκριση με το 3,4% της διετίας 2024-2025, αλλά και υπολειπόμενοι από τον ιστορικό μέσο όρο του 3,7%. Για το 2026, η πρόβλεψη έχει αναθεωρηθεί προς τα κάτω κατά 0,2 ποσοστιαία μονάδα συγκριτικά με την ενημέρωση του Ιανουαρίου 2026, ενώ η αντίστοιχη πρόβλεψη του 2027 παρέμεινε αμετάβλητη. Αν δεν είχε ξεσπάσει ο πόλεμος, η παγκόσμια ανάπτυξη του 2026 θα είχε αναθεωρηθεί ελαφρώς προς τα πάνω, αγγίζοντας το 3,4%. Όσον αφορά τον παγκόσμιο γενικό πληθωρισμό, αναμένεται να αυξηθεί στο 4,4% το 2026, προτού υποχωρήσει στο 3,7% το 2027, σημειώνοντας έτσι ανοδικές αναθεωρήσεις και για τα δύο εξεταζόμενα χρόνια. Σε περιφερειακό επίπεδο, η ανάπτυξη στις αναδυόμενες αγορές και στις αναπτυσσόμενες οικονομίες δέχεται το ισχυρότερο πλήγμα, με καθοδική αναθεώρηση κατά 0,3 ποσοστιαία μονάδα για το 2026, την ώρα που για τις προηγμένες οικονομίες ο δείκτης διατηρείται σε γενικές γραμμές σταθερός.
Εναλλακτικά σενάρια
Επειδή η γεωπολιτική κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή, η έκθεση εξετάζει παράλληλα και πιο απαισιόδοξα σενάρια, η πιθανότητα επαλήθευσης των οποίων αυξάνεται όσο διαρκούν οι εχθροπραξίες. Σε ένα δυσμενές σενάριο, με μεγαλύτερες και πολύ πιο επίμονες αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, η παγκόσμια ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί περαιτέρω στο 2,5% το 2026, με τον πληθωρισμό να σκαρφαλώνει στο 5,4%. Σε ένα ακόμα πιο σοβαρό σενάριο, το οποίο περιλαμβάνει εκτενέστερες ζημιές στις κρίσιμες ενεργειακές υποδομές της περιοχής της σύγκρουσης, η παγκόσμια ανάπτυξη θα συρρικνωθεί μόλις στο 2% περίπου το 2026. Σε αυτή την ακραία περίπτωση, ο γενικός πληθωρισμός θα ξεπεράσει το 6% έως το 2027, ενώ οι αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες θα υποστούν σχεδόν διπλάσιο οικονομικό αντίκτυπο σε σχέση με τις προηγμένες οικονομίες.
Συστάσεις πολιτικής
Το ΔΝΤ προτείνει την υιοθέτηση ενός ολοκληρωμένου πακέτου πολιτικής, το οποίο θέτει ως αδιαπραγμάτευτες προτεραιότητες τη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών και του χρηματοπιστωτικού συστήματος, τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης δημοσιονομικής βιωσιμότητας και την εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις. Οι κεντρικές τράπεζες οφείλουν να επιδείξουν απόλυτη επαγρύπνηση και να είναι έτοιμες να δράσουν με αποφασιστικότητα, ώστε να αποτρέψουν το ενδεχόμενο τα παρατεταμένα σοκ στην προσφορά να αποσταθεροποιήσουν τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό. Στις περιπτώσεις όπου κρίνεται επιβεβλημένη η δημοσιονομική στήριξη, προκειμένου να προστατευθούν οι πιο ευάλωτοι πολίτες, αυτή πρέπει αυστηρά να είναι στοχευμένη, έγκαιρη, προσωρινή και να χρηματοδοτείται αποκλειστικά από την ανακατανομή δαπανών εντός των τρεχόντων προϋπολογισμών. Παράλληλα, οι κυβερνήσεις καλούνται να αναπληρώσουν τα οικονομικά αποθέματά τους κινητοποιώντας τα έσοδα και καθιστώντας τις δημόσιες δαπάνες τους πολύ πιο αποδοτικές. Τέλος, το ΔΝΤ επισημαίνει τη βαθιά ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι όποιες εγχώριες ανισορροπίες και τα κράτη να συνεργαστούν σε διεθνές επίπεδο, με κύριο στόχο την άμεση αποκατάσταση της σταθερότητας στις οικονομικές σχέσεις και την περαιτέρω ενίσχυση της εμπορικής ολοκλήρωσης.
(από την εφημερίδα «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ»)