ώρα που η διεθνής κοινότητα επιχειρεί, μέσω διπλωματικών πρωτοβουλιών, να επαναφέρει την ελευθερία ναυσιπλοΐας σε μία από τις πιο κρίσιμες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης φέρεται να έχει επιβάλει σύστημα χρέωσης για τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, που δεν περιορίζεται σε συμβατικές μορφές πληρωμής, αλλά πραγματοποιείται σε μετρητά, κρυπτονομίσματα ή και ανταλλαγή αγαθών.
Σημειώνεται ότι, χθες, το δεξαμενόπλοιο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου Sohar LNG, ιδιοκτησίας της Asyad Shipping, χωρητικότητας 137.248 κυβικών μέτρων, διήλθε χωρίς φορτίο από τα Στενά, σηματοδοτώντας την πρώτη διέλευση τέτοιου τύπου πλοίου από την έναρξη της κρίσης.
Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία περίπου 15 δεξαμενόπλοια LNG παραμένουν εγκλωβισμένα για περισσότερο από έναν μήνα στη δυτική πλευρά των Στενών, μετά την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Από αυτά, τα 12 είναι φορτωμένα -κυρίως με φορτία από το Κατάρ-, ενώ το Sohar LNG συγκαταλέγεται στα τρία πλοία που βρίσκονται με έρμα.
Ενδεικτική της πίεσης που δέχεται η αγορά LNG είναι και η περίπτωση του GasLog Skagen, χωρητικότητας 155.000 κυβικών μέτρων, το οποίο, αφού παρέμεινε εγκλωβισμένο στην περιοχή, εκφόρτωσε τελικά το φορτίο του στον τερματικό σταθμό ΥΦΑ του Μπαχρέιν, αξιοποιώντας πλωτές μονάδες αποθήκευσης.
Πάντως, η συνολική εικόνα της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ παραμένει αποκαλυπτική της κατάρρευσης της κυκλοφορίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της 2ας Απριλίου 2026 από την εταιρεία ναυτιλιακής ασφάλειας diaplous, έχουν καταγραφεί μόλις έξι διελεύσεις πλοίων - πέντε εξερχόμενα και ένα εισερχόμενο.
Μεταξύ των εξερχόμενων περιλαμβάνονται δύο φορτηγά γενικού φορτίου, δύο πετρελαιοφόρα και ένα LNG carrier, ενώ το μοναδικό εισερχόμενο είναι δεξαμενόπλοιο.
Διπλωματικές επαφές
Tην ίδια ώρα, σε διπλωματικό επίπεδο, η ένταση συνοδεύεται από προσπάθειες αποκλιμάκωσης. Οι Φιλιππίνες ανακοίνωσαν ότι έλαβαν διαβεβαίωση από την Τεχεράνη για ασφαλή διέλευση πλοίων υπό τη σημαία τους, κατόπιν επικοινωνίας της υπουργού Εξωτερικών με τον Ιρανό ομόλογό της, με επίκεντρο την ασφάλεια των ναυτικών και την ενεργειακή τροφοδοσία.
Παράλληλα, το Ηνωμένο Βασίλειο ανέλαβε πρωτοβουλία για τη συγκρότηση διεθνούς συνασπισμού με στόχο την αναζήτηση τρόπων αποκατάστασης της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, φιλοξενώντας συνομιλίες με τη συμμετοχή περίπου 35 χωρών, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, ο Καναδάς και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Περίπου 20.000 ναυτικοί «όμηροι»
Σε μια κρίση χωρίς προηγούμενο για τη σύγχρονη ναυτιλία, περίπου 20.000 ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι σε σχεδόν 2.000 πλοία στον Περσικό Κόλπο, που αδυνατούν να διαπλεύσουν τα Στενά του Ορμούζ, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται.
Το Διεθνές Ναυτιλιακό Επιμελητήριο και η Διεθνής Ομοσπονδία Εργαζομένων στις Μεταφορές πραγματοποίησαν κοινή συνάντηση με εκπροσώπους κρατών της περιοχής, με επίκεντρο τις άμεσες επιπτώσεις της σύγκρουσης σε ναυτικούς και πλοία.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων τέθηκαν άμεσες και πρακτικές παρεμβάσεις για τη στήριξη των πληρωμάτων και τη διασφάλιση της επιχειρησιακής συνέχειας της ναυτιλίας. Μεταξύ αυτών, προκρίνεται η ενεργοποίηση μηχανισμού αναφοράς μέσω του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού για την καταγραφή κρίσιμων αναγκών ανεφοδιασμού, η αναγνώριση των ναυτικών ως «εργαζομένων κλειδιά» με προτεραιότητα στην αντικατάστασή τους, καθώς και η δυνατότητα άμεσης και ασφαλούς αποβίβασης για ιατρικούς λόγους.
Η Διεθνής Ομοσπονδία Εργαζομένων στις Μεταφορές αναφέρει ότι έχει δεχθεί περισσότερα από 1.000 μηνύματα από εγκλωβισμένα πληρώματα, τα οποία ζητούν άμεσο επαναπατρισμό και εκφράζουν έντονη ανησυχία για τις συνθήκες διαβίωσης επί των πλοίων.
Σημειώνεται ωστόσο ότι, παρά τις δυσκολίες, τα πλοία συνεχίζουν να ανεφοδιάζονται με τρόφιμα, νερό και καύσιμα μέσω δικτύων υποστήριξης από τη Σαουδική Αραβία και το Ομάν, ενώ κινούνται εντός του Κόλπου αναζητώντας ασφαλέστερα σημεία αναμονής.
Ωστόσο, η παραμονή σε λιμάνια δεν θεωρείται απαραίτητα ασφαλέστερη επιλογή, γεγονός που εντείνει την αβεβαιότητα.
Η κατάσταση επιβαρύνεται από τις συνεχείς επιθέσεις κατά πλοίων. Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ), έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 19 περιστατικά μέσα σε έναν μήνα, με απολογισμό δέκα νεκρούς και οκτώ τραυματίες ναυτικούς.
Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός έχει θέσει ως άμεση προτεραιότητα την ασφάλεια και ενδεχόμενη απομάκρυνση των πληρωμάτων, κάνοντας λόγο για «άνευ προηγούμενου εγκλωβισμό ναυτικών στη μεταπολεμική εποχή».
Όπως τονίζει ο διευθυντής Ναυτικής Ασφάλειας του οργανισμού, Νταμιέν Σεβαλιέ, οι ναυτικοί εργάζονται εδώ και εβδομάδες σε ενεργή εμπόλεμη ζώνη, υπό εξαιρετικά υψηλή ψυχολογική πίεση. Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός ζητά από το Ιράν σαφείς διευκρινίσεις για τον ορισμό των «εχθρικών» πλοίων, σε μια προσπάθεια περιορισμού του κινδύνου νέων επιθέσεων.
*Από ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ