Για δεκαετίες, η Ρωσία έχει αναπτύξει διπλωματικές σχέσεις με την Αίγυπτο και διατηρεί σταθερά ποικίλους δεσμούς με τη χώρα αυτή. Δεν είναι μυστικό ότι η επιδίωξη της Ρωσίας για την περιοχή οφείλεται κυρίως στη στρατηγική σημασία της Μεσογείου, τόσο για επενδύσεις όσο και για οικονομική συνεργασία με την περιοχή του Μαγκρέμπ.
Αποφασισμένος να ενισχύσει ιδίως την οικονομική συνεργασία, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν διατηρεί τακτικές επαφές με τον ομόλογό του, πρόεδρο της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι, συζητώντας κυρίως τη διμερή συνεργασία αλλά και ευρύτερες περιφερειακές εξελίξεις.
Η σημερινή γεωπολιτική συγκυρία, όπως για παράδειγμα ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ εναντίον του Ιράν στη Μέση Ανατολή, αποτελεί ένα από τα θέματα που οι δύο ηγέτες εξετάζουν συχνά, επιδιώκοντας μακροπρόθεσμες λύσεις.
Στις 2 Απριλίου, ο Πούτιν συναντήθηκε στο Κρεμλίνο με τον υπουργό Εξωτερικών της Αιγύπτου, Μπαντρ Αμπντελάτι. Στις συνομιλίες συμμετείχαν από ρωσικής πλευράς ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ και ο προεδρικός σύμβουλος Γιούρι Ουσάκοφ, ενώ την αιγυπτιακή πλευρά εκπροσώπησε και ο πρέσβης στη Ρωσική Ομοσπονδία, Χάμντι Σααμπάν. Η σημασία της συνάντησης δεν χρειάζεται να υπερτονιστεί.
Η ρωσική παρουσία στην Αίγυπτο επεκτείνεται, ιδίως στις αυξανόμενες βιομηχανικές επενδύσεις και την ενίσχυση των διμερών δεσμών στη μεταποίηση, μέσω έργων που στοχεύουν στην ενεργειακή ασφάλεια.Ταυτόχρονα, η διατήρηση τακτικού διαλόγου παραμένει κρίσιμη για τις δύο πλευρές.
Ο Πούτιν, απευθυνόμενος στην τριμελή αντιπροσωπεία στο Κρεμλίνο, υπογράμμισε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη αρκετές πρωτοβουλίες, πολλές από τις οποίες ήδη υλοποιούνται. Έχει αναφερθεί εκτενώς στο παρελθόν στην κατασκευή πυρηνικού σταθμού και στη δημιουργία βιομηχανικής ζώνης, ενώ περισσότερες από 10 μεγάλες ρωσικές εταιρείες έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον συμμετοχής.
Πυρηνικοί σταθμοί στο Ελ-Νταμπάα
Η κατασκευή πυρηνικών μονάδων στην πόλη Ελ-Νταμπάα, περίπου 320 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Καΐρου, αποτελεί το ΠΡΩΤΟ πυρηνικό εργοστάσιο της Αιγύπτου και θα διαθέτει τέσσερις αντιδραστήρες τύπου VVER-1200, καθιστώντας την Αίγυπτο τη μόνη χώρα στην περιοχή με αντιδραστήρες τρίτης γενιάς+.
Στις 19 Νοεμβρίου 2015, Αίγυπτος και Ρωσία υπέγραψαν αρχική συμφωνία, βάσει της οποίας η Ρωσία ανέλαβε να κατασκευάσει και να χρηματοδοτήσει το έργο. Η υλοποίηση γίνεται όχι ως δωρεά, αλλά μέσω δανείου ύψους 28 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ρωσία θα καλύψει το 85% (25 δισ. δολάρια) ως κρατικό δάνειο, ενώ η Αίγυπτος θα συνεισφέρει το υπόλοιπο 15% σε δόσεις. Η αποπληρωμή προβλέπεται σε 22 χρόνια, με ετήσιο επιτόκιο 3%.
Κατά τη συνάντηση, ο Πούτιν αναφέρθηκε επίσης στη δημιουργία βιομηχανικής ζώνης στην Αίγυπτο, η οποία θα βρίσκεται στις όχθες της Διώρυγας του Σουέζ. Το έργο εισέρχεται σε νέα φάση, καθώς ρωσικές αυτοκινητοβιομηχανίες προχωρούν σε σχέδια επέκτασης της τοπικής παραγωγής οχημάτων, ενισχύοντας τον ρόλο της χώρας ως περιφερειακού βιομηχανικού κόμβου.
Η εξέλιξη αυτή αντανακλά τη διεύρυνση των οικονομικών δεσμών μεταξύ Ρωσίας και Αφρικής, ιδιαίτερα στους τομείς της βιομηχανικής ανάπτυξης και των εφοδιαστικών αλυσίδων.
Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή
Η κατάσταση στην περιοχή παραμένει κοινή ανησυχία, σύμφωνα με τον Πούτιν. «Είμαστε έτοιμοι να καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για τη σταθεροποίηση της κατάστασης και την επιστροφή της στην ομαλότητα», τόνισε. Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική η εκτίμηση της Αιγύπτου ως βασικής χώρας της Μέσης Ανατολής.
Ο Πούτιν υπενθύμισε επίσης τη διοργάνωση της επόμενης συνόδου Ρωσίας–Αφρικής, που προγραμματίζεται για τον Οκτώβριο του 2026, εκφράζοντας την ελπίδα για ισχυρή αιγυπτιακή συμμετοχή. Η πρώτη σύνοδος είχε πραγματοποιηθεί τον Οκτώβριο του 2019 στο Σότσι, υπό την προεδρία των Πούτιν και Σίσι.
Ο Αιγύπτιος πρόεδρος αποδίδει μεγάλη σημασία σε όλες τις πτυχές της διμερούς συνεργασίας και ιδιαίτερα για το έργο του πυρηνικού σταθμού στο Ελ-Νταμπάα, το οποίο αποτελεί ορόσημο στη συνεργασία των δύο χωρών. Παρά τις προκλήσεις, το έργο προχωρά και αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το 2028.
Η Αίγυπτος και η Ρωσία αποτελούν αξιόπιστους και διαχρονικούς εταίρους, με τον Πούτιν να επιδιώκει την προώθηση στρατηγικών έργων κυρίως στους τομείς του εμπορίου, της οικονομίας, της ενέργειας και της επισιτιστικής ασφάλειας. Με πληθυσμό άνω των 107 εκατομμυρίων κατοίκων, η Αίγυπτος είναι η πολυπληθέστερη χώρα του αραβικού κόσμου, η τρίτη στην Αφρική και η 15η στον κόσμο.