Τέλη διάπλου για τα πλοία στα Στενά του Ορμούζ προωθεί το Ιράν, το οποίο την ίδια στιγμή, απαντώντας στις αμερικανικές απειλές για πλήγματα στις ενεργειακές υποδομές του, εξαπέλυσε επίθεση σε δεξαμενόπλοιο ανοιχτά του Ντουμπάι.
Σημειώνεται ότι το ιρανικό κοινοβούλιο ενέκρινε ήδη σχετικό νομοσχέδιο, επιχειρώντας να ενισχύσει τον έλεγχο και τα έσοδά του από μία από τις πλέον κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες του κόσμου.
Σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της χώρας, το σχέδιο νόμου προβλέπει την επιβολή τελών, με χρέωση σε ιρανικά ριάλ, ενώ παράλληλα εισάγει περιορισμούς για πλοία που συνδέονται με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και χώρες που έχουν επιβάλει μονομερείς κυρώσεις κατά της Τεχεράνης.
Το μέτρο, που εγκρίθηκε σε επίπεδο κοινοβουλευτικής επιτροπής, παρουσιάζεται από Ιρανούς αξιωματούχους ως άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων και ως μηχανισμός οικονομικής ενίσχυσης.
Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το Ιράν έχει ουσιαστικά περιορίσει τον διάπλου δυτικών πλοίων από το στρατηγικό πέρασμα, μέσω του οποίου διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου εφοδιασμού πετρελαίου.
Αν και το ύψος των «διοδίων» δεν έχει επισήμως ανακοινωθεί, πληροφορίες αναφέρουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις πλοία έχουν ήδη καταβάλει ποσά που φθάνουν έως και τα 2 εκατ. δολάρια ανά ταξίδι.
Παράλληλα, η προτεινόμενη νομοθεσία φαίνεται να θεσμοθετεί ένα καθεστώς ελέγχου που εφαρμόζεται ήδη από τα μέσα Μαρτίου, με τους Φρουρούς της Επανάστασης να επιβλέπουν τον διάπλου πλοίων κοντά στις ιρανικές ακτές.
Στο πλαίσιο αυτό, τα πλοία υποχρεούνται να υποβάλλουν εκ των προτέρων αναλυτικά στοιχεία, όπως αριθμό IMO, φορτωτικά έγγραφα, στοιχεία πληρώματος και ιδιοκτησίας, προκειμένου να λάβουν άδεια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, συνοδεία.
Ωστόσο, η εφαρμογή του μέτρου ενδέχεται να προσκρούσει σε νομικά και γεωπολιτικά εμπόδια, καθώς, σύμφωνα με διεθνείς πηγές, απαιτείται συντονισμός και πιθανή συναίνεση και άλλων παράκτιων κρατών, όπως το Ομάν.
Σημειώνεται ότι η Μαλαισία εξασφάλισε, μέσω διπλωματικών επαφών με το Ιράν, δωρεάν διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ για επτά δεξαμενόπλοιά της, τα οποία έλαβαν άδεια να περάσουν χωρίς την καταβολή τελών.
Περιορισμένη κίνηση
Την ίδια ώρα, δειλά σημάδια επαναφοράς της ναυσιπλοΐας καταγράφονται στα Στενά του Ορμούζ, καθώς έως χθες το απόγευμα η ναυσιπλοΐα στη θαλάσσια περιοχή παρέμεινε εξαιρετικά περιορισμένη, με μόλις τρία δεξαμενόπλοια να εισέρχονται και δύο να εξέρχονται, συνοδευόμενα επίσης από τρία φορτηγά πλοία (bulk carrier). Μάλιστα, το ένα δεξαμενόπλοιο που εξήλθε είχε σημαία Κομορών και προορισμό τη Μαλαισία.
Όλες οι διελεύσεις πραγματοποιήθηκαν με ενεργοποιημένο το σύστημα AIS και μέσω του λεγόμενου «Ιρανικού Διαύλου Θαλάσσιας Ασφάλειας», βόρεια του νησιού Λαράκ. Σημειώνεται ότι η Κίνα επιβεβαίωσε ότι τρία πλοία της διέπλευσαν χθες την περιοχή, έπειτα από συντονισμό με τις αρμόδιες αρχές, εκφράζοντας τις ευχαριστίες της προς τα εμπλεκόμενα μέρη για τη διευκόλυνση του διάπλου, επαναλαμβάνοντας παράλληλα την έκκληση για άμεση αποκλιμάκωση και αποκατάσταση της σταθερότητας στον Κόλπο.
Στο μεταξύ, ως απάντηση στις απειλές των ΗΠΑ για πλήγματα κατά των ενεργειακών της υποδομών αποδίδεται, σύμφωνα με πληροφορίες, η επίθεση με drone που εξαπέλυσε η Τεχεράνη στο δεξαμενόπλοιο Al Salmi, το οποίο μετέφερε περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και βρισκόταν αγκυροβολημένο σε λιμάνι του Ντουμπάι.
Οι αρχές του Ντουμπάι επιβεβαίωσαν ότι η πυρκαγιά κατασβέστηκε λίγες ώρες μετά το πλήγμα, χάρη στην άμεση επέμβαση των ναυτικών πυροσβεστικών δυνάμεων, ενώ δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί και τα 24 μέλη του πληρώματος είναι ασφαλή. Παράλληλα, διευκρινίστηκε ότι δεν σημειώθηκε διαρροή πετρελαίου, αποτρέποντας έναν σοβαρό περιβαλλοντικό κίνδυνο.
Σημειώνεται ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε προειδοποιήσει νωρίτερα πως οι ΗΠΑ ενδέχεται να πλήξουν τις ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν, εάν δεν αποκατασταθεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Το περιστατικό προκάλεσε άμεση, αν και βραχύβια, άνοδο στις τιμές του πετρελαίου, αντανακλώντας τον αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο.
Ωστόσο, οι τιμές υποχώρησαν ελαφρώς στη συνέχεια, μετά από πληροφορίες ότι η Ουάσιγκτον εξετάζει και σενάρια αποκλιμάκωσης, γεγονός που υπογραμμίζει την ευαισθησία της ενεργειακής αγοράς στις πολιτικοστρατιωτικές εξελίξεις στην περιοχή.
Σημειώνεται ότι στόχος αεροπορικού πλήγματος έγινε εργοστάσιο αφαλάτωσης στο ιρανικό νησί Κεσμ, που βρίσκεται στα Στενά του Ορμούζ. «Το πόσιμο νερό στο νησί Κεσμ προέρχεται από εργοστάσια αφαλάτωσης. Ένα από τα εργοστάσια αφαλάτωσης του νησιού Κεσμ έγινε στόχος επίθεσης και έχει τεθεί εντελώς εκτός λειτουργίας, διότι δεν είναι δυνατό να αποκατασταθούν οι ζημιές βραχυπρόθεσμα», ανέφερε το ιρανικό πρακτορείο.
(από την εφημερίδα «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ»)