Ο πόλεμος στο Ιράν έχει αναστατώσει όχι μόνο την αγορά πετρελαίου αλλά και την παγκόσμια προσφορά λιπασμάτων. Οι διαταραχές στον Περσικό Κόλπο και η αύξηση των τιμών φυσικού αερίου πλήττουν την παραγωγή, ενώ οι τιμές των λιπασμάτων εκτοξεύονται. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτό μπορεί να αυξήσει τις τιμές των τροφίμων παγκοσμίως

Ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά πλήγματα του πολέμου στο Ιράν ήταν η διαταραχή της παγκόσμιας προσφοράς λιπασμάτων.

Οι αποστολές λιπασμάτων έχουν «κολλήσει» στη λάθος πλευρά του Περσικού Κόλπου. Στην Ινδία, την Αλγερία και τη Σλοβακία, εργοστάσια λιπασμάτων έχουν σταματήσει ή επιβραδύνει την παραγωγή λόγω της αύξησης των τιμών φυσικού αερίου. Η Κίνα περιορίζει τις εξαγωγές λιπασμάτων. Οι αγρότες σιταριού στην Αυστραλία σπέρνουν λιγότερο, ενώ οι καλλιεργητές καλαμποκιού και σόγιας στις ΗΠΑ ζητούν βοήθεια από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.

Οι ανησυχίες για τις οικονομικές διαταραχές λόγω της σύγκρουσης επικεντρώνονται κυρίως στις αυξήσεις των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ωστόσο, οι αλυσιδωτές επιπτώσεις στη διαθεσιμότητα λιπασμάτων χειροτερεύουν καθημερινά, αυξάνοντας τις τιμές για τους αγρότες και απειλώντας με επισιτιστική ανασφάλεια σε ορισμένες περιοχές του κόσμου.

Τα περισσότερα λιπάσματα παράγονται με χρήση φυσικού αερίου. Γι’ αυτό η ενεργειακά πλούσια Μέση Ανατολή, μετά τη Ρωσία, είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς παγκοσμίως. Περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου λιπάσματος μεταφέρεται μέσω του Περσικού Κόλπου, ενώ χώρες όπως η Αίγυπτος και η Ταϊλάνδη που παράγουν τα δικά τους λιπάσματα χρησιμοποιούν συχνά φυσικό αέριο από τη Μέση Ανατολή.

Ειδικοί, σε λιπάσματα στην εταιρεία ανάλυσης αγοράς Independent Commodity Intelligence Services, δήλωσαν ότι η απώλεια τόσο μεγάλου μέρους της παγκόσμιας προσφοράς οδηγεί σε «τεράστια αύξηση» των τιμών. Προειδοποίησαν ότι χώρες με μεγάλη παραγωγή αγροτικών προϊόντων, όπως η Ινδία, αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο έλλειψης.

Οι επιπτώσεις είναι ευρείες: αγρότες σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και της Βραζιλίας που εξαρτώνται από εισαγόμενα λιπάσματα, πλήττονται. Οι αγρότες θα αντιμετωπίσουν υψηλότερες τιμές και θα χρειαστεί να μετακυλήσουν το κόστος στους καταναλωτές. Επιπλέον, η Ρωσία, σημαντικός παραγωγός, δυσκολεύεται να παραδώσει λόγω επιθέσεων με drones στα εργοστάσια και λιμάνια της στον πόλεμο με την Ουκρανία.

ΠΟΥ: Πολλές χώρες σε κίνδυνο επισιτιστικής ανασφάλειας

Οι ειδικοί ανέφεραν ότι η αύξηση των τιμών των τροφίμων είναι αναπόφευκτη.

Η Παγκόσμια Οργάνωση Εμπορίου (WTO) προειδοποίησε την προηγούμενη εβδομάδα ότι πολλές χώρες βρίσκονται αντιμέτωπες με κινδύνους στην επισιτιστική τους ασφάλεια. Σύμφωνα με την Οργάνωση, χώρες του Περσικού Κόλπου που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές σε ρύζι, καλαμπόκι, σόγια και φυτικά έλαια μπορεί να αντιμετωπίσουν ελλείψεις.

Στην ομιλία έναρξης μιας διάσκεψης της WTO στο Καμερούν, η γενική διευθύντρια δήλωσε ότι η σύγκρουση «αποσταθεροποιεί» το εμπόριο ενέργειας, λιπασμάτων και τροφίμων, ενώ οι κυβερνήσεις ήδη αντιμετωπίζουν γεωπολιτικές και εμπορικές εντάσεις και τις πιέσεις της κλιματικής αλλαγής. Όπως τόνισε: «Δεν αποτελεί μυστικό ότι το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα βιώνει τις χειρότερες διαταραχές των τελευταίων 80 ετών». Ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι η σύγκρουση στο Ιράν θα λήξει σύντομα, αλλά αυτό παραμένει αβέβαιο. Την Πέμπτη δήλωσε ότι το Ιράν υποσχέθηκε να επιτρέψει τη διέλευση οκτώ δεξαμενόπλοιων και δύο ακόμη πλοίων ως «ένδειξη καλή θέλησης».

Περιορισμένη διέλευση από τον Περσικό Κόλπο

Ωστόσο, η Lloyd’s List Intelligence ανέφερε ότι τις τελευταίες μέρες μόνο μερικά πλοία κατάφεραν να περάσουν, και τα περισσότερα από αυτά συνδέονται με έναν «σκιώδη στόλο» που διευκολύνει τη μεταφορά πετρελαίου υπό κυρώσεις. Τα πλοία που περνούν από τον Περσικό Κόλπο ακολουθούν διάδρομο υπό τον έλεγχο των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν, απαιτώντας ειδικούς κωδικούς και συνοδεία από Ιρανούς. Η εταιρεία θαλάσσιας πληροφορίας Windward δήλωσε ότι οι διελεύσεις αυξάνονται, αλλά υπό «ελεγχόμενο σύστημα με επιλεκτική πρόσβαση».

Σύμφωνα με έρευνα της Alpine Macro, οι περιοχές που πλήττονται περισσότερο είναι μεγάλο μέρος της Ασίας, ειδικά η Ινδία και η Ταϊλάνδη, ενώ η Ευρώπη είναι επίσης ευάλωτη. Στις ΗΠΑ, οι αγρότες αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος εν όψει της άνοιξης. Τις πρώτες εβδομάδες της σύγκρουσης, η τιμή του ουρίας αυξήθηκε κατά 50% και του αμμωνίου κατά 20%, και οι δύο είναι κοινά χρησιμοποιούμενα λιπάσματα. Η κατάσταση επιδεινώνεται καθώς οι άλλοι μεγάλοι εξαγωγείς δεν μπορούν να αυξήσουν γρήγορα την προσφορά για να αντισταθμίσουν τις απώλειες στη Μέση Ανατολή, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών φυσικού αερίου.

Σοκ όπως τη δεκαετία του 1970;

Πολλοί Αμερικανοί αγρότες, που ήδη αντιμετωπίζουν περιορισμένα κέρδη λόγω δασμών και έλλειψης εργατικού δυναμικού, έχουν ήδη αγοράσει λιπάσματα για τη σεζόν. Όσοι δεν έχουν, θα βρεθούν αντιμέτωποι με ακόμη υψηλότερες τιμές. Παρά την παραγωγή λιπασμάτων στις ΗΠΑ, η χώρα εισάγει περισσότερα από όσα εξάγει, από Καναδά, Ρωσία και Κατάρ.

Για να μετριαστεί η αύξηση των τιμών, η κυβέρνηση Τραμπ κατήργησε κυρώσεις στις πωλήσεις λιπασμάτων από τη Λευκορωσία και τη Βενεζουέλα. Αγροτικές ενώσεις ζητούν περαιτέρω μέτρα, όπως την κατάργηση φόρων σε φωσφορικά λιπάσματα από το Μαρόκο και τη Ρωσία. Στην ομιλία του προς τους Αμερικανούς αγρότες την Παρασκευή, ο Τραμπ ανακοίνωσε επέκταση προγραμμάτων εγγύησης δανείων και μείωση ορισμένων ρυθμίσεων που αυξάνουν το κόστος των αγροτικών δραστηριοτήτων.

(πηγή: The New York Times)

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο