Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, σημειώνουν οι FT, και ο Σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ-Θάνι, τον οποίο ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει επαινέσει ως «μεγάλο ηγέτη», είχε λόγους να ανησυχεί. Το έδαφος της μικρής, πλούσιας σε φυσικό αέριο χερσονήσου δέχτηκε δύο φορές επίθεση κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών περιφερειακού πολέμου.
Οι παρεμβάσεις του Σεΐχη Ταμίμ δεν απέδωσαν καρπούς και το Κατάρ έχει πλέον υποστεί το πιο καταστροφικό πλήγμα από οποιονδήποτε άλλον μετά την ίδια την Ισλαμική Δημοκρατία: μια ιρανική πυραυλική επίθεση στο Ρας Λαφάν, τη μεγαλύτερη εγκατάσταση υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο και την ψυχή της οικονομίας του κράτους του Κόλπου.
Οι επιπτώσεις της επίθεσης θα γίνουν αισθητές όχι μόνο στη Ντόχα, της οποίας οι εξαγωγές φυσικού αερίου την ώθησαν από σχεδόν πτώχευση πριν από περισσότερες από τρεις δεκαετίες στο να γίνει ένα από τα πλουσιότερα έθνη του κόσμου, αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο.
«Είναι μια τεράστια οπισθοδρόμηση... ο χειρότερος εφιάλτης για το Κατάρ», δήλωσε ο Μεχράν Καμράβα, καθηγητής κυβερνητικής επιστήμης στην πανεπιστημιούπολη της Ντόχα στο Πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν. «Η ζημιά δεν είναι απλώς οικονομική. Οικονομικά και βιομηχανικά, το Κατάρ μπορεί να ανακάμψει. Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι η εικόνα του τόπου ως ασφαλούς καταφυγίου και ως κινητήρια δύναμη ανάπτυξης».

Η ζημιά στο Ρας Λαφάν θα χρειαστεί τρία έως πέντε χρόνια για να αποκατασταθεί και επηρεάζει εγκαταστάσεις που παράγουν το 17% της ικανότητας εξαγωγής ΥΦΑ της κρατικής QatarEnergy, δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ, Σάαντ αλ-Κάαμπι. Θα επηρεάσει τον εφοδιασμό των αγορών στην Ευρώπη και την Ασία και θα κοστίσει περίπου 20 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως σε χαμένα έσοδα, είπε.
«Είναι ένα τεράστιο αρνητικό σοκ για το σύστημα με εκτεταμένες επιπτώσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα», δήλωσε ο Ταρίκ Γιούσεφ, ανώτερος συνεργάτης στο Συμβούλιο Παγκόσμιων Υποθέσεων της Μέσης Ανατολής με έδρα τη Ντόχα.
Η QatarEnergy, ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός LNG στον κόσμο, είχε ήδη αναστείλει τις δραστηριότητές της μετά από μια επίθεση με drone στο Ras Laffan τις πρώτες ημέρες του πολέμου. Και ο Farouk Soussa, οικονομολόγος της Goldman Sachs για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, δήλωσε ότι αναμένει ότι το Κατάρ θα ευθύνεται για περίπου το ήμισυ των συνολικών απωλειών πολέμου των έξι χωρών του Κόλπου, ύψους περίπου 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ο συγχρονισμός δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερος. Πριν από την έναρξη του πολέμου, η Ντόχα προετοιμαζόταν για μια τεράστια άνθηση από μια επέκταση της παραγωγής ύψους 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων από το North Field, το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο. Αυτό θα είχε αυξήσει την παραγωγική ικανότητα του Κατάρ σε 126 εκατομμύρια τόνους ετησίως έως το 2027 - που ισοδυναμεί με περίπου το 30% της παγκόσμιας ζήτησης LNG το 2024.
Εν αναμονή του απροσδόκητου κέρδους, η Qatar Investment Authority, το κρατικό επενδυτικό ταμείο των 550 δισεκατομμυρίων δολαρίων και κύριος αποδέκτης των εσόδων από το φυσικό αέριο, έχει ξεκινήσει μαζικές προσλήψεις, σχεδόν διπλασιάζοντας τον αριθμό των εργαζομένων της τα τελευταία πέντε χρόνια, προβλέποντας ότι τα υπό διαχείριση περιουσιακά της στοιχεία θα μπορούσαν να διπλασιαστούν σε διάστημα πέντε ετών και προετοιμαζόταν να κάνει μεγαλύτερες συμφωνίες με μεγαλύτερη συχνότητα.
Αυτά τα σχέδια αναμένεται τώρα να δεχθούν πιέσεις, καθώς η Ντόχα θα πρέπει να επανεκτιμήσει τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τους πόρους της με την απώλεια δισεκατομμυρίων δολαρίων από έσοδα φυσικού αερίου - την κύρια πηγή εσόδων και εσόδων από εξαγωγές.
Ακόμα και πριν από την επίθεση αυτής της εβδομάδας, ο Kaabi είχε δηλώσει στους FT ότι η επέκταση του LNG θα καθυστερούσε λόγω της σύγκρουσης.
Το LNG ήταν ο θεμελιώδης πυλώνας του κράτους από τότε που το Κατάρ στοιχημάτισε στην ανάπτυξη των κοιτασμάτων φυσικού αερίου του πριν από περισσότερες από τρεις δεκαετίες, όταν το έθνος ήταν υπερχρεωμένο. Άλλοι ήταν σκεπτικοί: η BP αποσύρθηκε από το έργο τη δεκαετία του 1990 επειδή φοβόταν ότι δεν θα απέδιδε ποτέ αξιοπρεπείς αποδόσεις.
Αλλά το Κατάρ προχώρησε, χρησιμοποιώντας τον πλούτο του για να χτίσει μια σύγχρονη μητρόπολη και να γίνει ένας από τους πιο ενεργούς επενδυτές στον κόσμο. Το 2022, αψήφησε τους σκεπτικιστές φιλοξενώντας ένα επιτυχημένο Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου και η επέκταση του φυσικού αερίου υποτίθεται ότι θα θέσει το σκηνικό για την επόμενη φάση ανάπτυξής του.
Με την πάροδο των ετών, η Ντόχα είχε δημιουργήσει σημαντικά οικονομικά αποθέματα για τη διαχείριση κρίσεων, δήλωσε ο Σούσα, προσθέτοντας ότι εάν η αναστολή της παραγωγής της ήταν σχετικά σύντομη, οι υψηλές τιμές φυσικού αερίου θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην αντιστάθμιση των απωλειών εσόδων.
Όμως, όσο περισσότερο συνεχίζεται ο πόλεμος και συνεχίζεται το de facto κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν, τόσο πιο δύσκολο γίνεται αυτό.
«Έχει πόρους για να διαχειριστεί μέτριες απώλειες», δήλωσε ο Σούσα. «Η ανησυχία είναι, τι θα γίνει αν αυτό είναι μακροπρόθεσμο; Τι θα γίνει αν μιλάμε για ένα χρόνο;»
Για να εξουδετερώσει τις επιπτώσεις του ελλείμματος εσόδων, η Ντόχα θα πρέπει είτε να περιορίσει σημαντικά τις δαπάνες, κάτι που θα έπληττε την εγχώρια οικονομική δραστηριότητα, είτε να χρηματοδοτήσει το κενό εμβαπτίζοντας τα αποθεματικά της. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει το Κατάρ στην ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό και στον επαναπατρισμό τους, δήλωσε ο Σούσα.
Οι Financial Times έχουν αναφέρει προηγουμένως ότι πολλά κράτη του Κόλπου - συμπεριλαμβανομένου του Κατάρ - επανεξετάζουν τα επενδυτικά τους χαρτοφυλάκια και τις μελλοντικές τους δεσμεύσεις ως προληπτικό μέτρο, καθώς εξετάζουν επιλογές για την άμβλυνση της οικονομικής πίεσης.
Αφού η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επέβαλαν περιφερειακό εμπάργκο στο Κατάρ το 2017 — εν μέρει λόγω των σχέσεών του με το Ιράν, με το οποίο η Ντόχα διατηρεί καλύτερες σχέσεις από τα περισσότερα αραβικά κράτη — το QIA επαναπάτρισε καταθέσεις άνω των 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων για να σταθεροποιήσει τα οικονομικά του.
Η απογοήτευση για τους ηγέτες του Κατάρ είναι ότι, από την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, η Ντόχα υπήρξε η κινητήρια δύναμη πίσω από τις προσπάθειες τερματισμού των κύκλων συγκρούσεων στην περιοχή.
«Είναι η πιο σοβαρή οπισθοδρόμηση που έχουν υποστεί τα τελευταία 30 χρόνια πιθανώς. Αντιμετώπισαν τον αποκλεισμό με αρκετή επιτυχία, αλλά αυτό αποτελεί πλήγμα για τις φυσικές υποδομές», δήλωσε ο Kristian Coates Ulrichsen, ερευνητής Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο Rice στο Τέξας. «Αυτό που συνέβη ήταν το χειρότερο σενάριο για το Κατάρ και αυτό που τα χρόνια διαμεσολάβησης είχαν προσπαθήσει να αποφύγουν».
Το μικρό κράτος, που ήταν επί μακρόν επιφυλακτικό για την ευαλωτότητά του, ανέπτυξε μια αμυντική στρατηγική βασισμένη στη διατήρηση αυτού που οι αξιωματούχοι του Κατάρ αποκαλούν ισορροπημένες σχέσεις. Παράλληλα, ανέλαβε έναν ρόλο ως μεσολαβητής για να διασφαλίσει τη σημασία του για τις ΗΠΑ και τις ευρωπαϊκές δυνάμεις: τον έμπιστο συνομιλητή που είναι πρόθυμος να μιλήσει με όλους, από τη Χαμάς μέχρι τους Ταλιμπάν και τη Βενεζουέλα του Νικολάς Μαδούρο.
Αλλά τον τελευταίο χρόνο έμαθε ότι αυτό, και η σχέση του με την Ουάσιγκτον, δεν αποτελούσαν εγγύηση ασφάλειας.

Το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους σε μια αμερικανική βάση στο Κατάρ, αφού οι ΗΠΑ εντάχθηκαν για λίγο στον πόλεμο του Ισραήλ κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας τον περασμένο Ιούνιο για να βομβαρδίσουν τις κύριες πυρηνικές εγκαταστάσεις του. Τρεις μήνες αργότερα, το Ισραήλ εξαπέλυσε αεροπορικές επιδρομές με στόχο το πολιτικό γραφείο της Χαμάς στη Ντόχα, μετά τις οποίες ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα τον Σεπτέμβριο που δεσμεύτηκε να «εγγυηθεί την ασφάλεια και την εδαφική ακεραιότητα» του Κατάρ έναντι εξωτερικής επίθεσης.
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τον τελευταίο πόλεμο, η Ντόχα προσπάθησε και πάλι να μεσολαβήσει, ανταλλάσσοντας μηνύματα μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Αλλά μόλις ο Τραμπ και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ξεκίνησαν τον βομβαρδισμό τους, το Κατάρ και οι γείτονές του στον Κόλπο έγιναν στόχος των άγριων αντιποίνων του Ιράν.
Ενώ τα ΗΑΕ έχουν υποστεί το κύριο βάρος των επιθέσεων, η επίθεση στο Ρας Λαφάν — μέρος των αντιποίνων του Ιράν σε μια ισραηλινή επίθεση στις δικές του εγκαταστάσεις φυσικού αερίου — ήταν η πιο καταστροφική.
Ο Καμράβα του Πανεπιστημίου Τζόρτζταουν προέβλεψε ότι θα υπάρξει «σοβαρή ενδοσκόπηση και αμφισβήτηση των παραδοχών ασφαλείας» στη Ντόχα. «Μια υπόθεση είναι ότι πρέπει να έχουν μια πολύ πιο ισχυρή ομπρέλα ασφαλείας και να διασφαλίσουν ότι το Ιράν δεν θα το ξανακάνει αυτό», είπε. «Η άλλη πλευρά είναι, ίσως αν αυτές οι χώρες δεν ήταν τόσο στενά συνδεδεμένες με τις ΗΠΑ, δεν θα είχαν γίνει στόχος».