Η κρίση στη Μέση Ανατολή πυροδοτεί αυξήσεις και επιπλέον χρεώσεις στο κόστος μεταφοράς

Εκρηκτική άνοδο στις τιμές των ναυτιλιακών καυσίμων (bunkers) δημιουργούν πλέον η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή και η αποσταθεροποίηση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, με παράλληλες δυσκολίες ανεφοδιασμού σε καίρια λιμάνια, αναδιάταξη της ζήτησης μεταξύ διεθνών hubs, αύξηση του λειτουργικού κόστους της παγκόσμιας ναυτιλίας και, τελικά, μετακύλιση κόστους στην εφοδιαστική αλυσίδα μέσω επιβαρύνσεων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το καύσιμο χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο VLSFO (Very Low Sulphur Fuel Oil), το καύσιμο-ραχοκοκαλιά για τον στόλο χωρίς scrubbers, διαμορφώθηκε σε παγκόσμιο μέσο όρο στα 960 δολ./τόνο, από 556 δολάρια/τόνο τον Φεβρουάριο 2026. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ship & Bunker, η αγορά έχει ζήσει υψηλότερα επίπεδα την περίοδο Μαρτίου-Αυγούστου 2022 (περίπου έως τα 1.140 δολ./τόνο), ωστόσο η τωρινή κίνηση συνοδεύεται από πολύ μεγαλύτερη επιχειρησιακή αβεβαιότητα, ενώ σε ορισμένα λιμάνια η τιμή για το συγκεκριμένο καύσιμο ξεπέρασε τα 1.050 δολ./τόνο.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τα πλοία με scrubbers, τα οποία συνήθως στηρίζουν την ανταγωνιστικότητά τους στη χρήση φθηνότερου καυσίμου υψηλού θείου. Όταν όμως ακόμη και το HSFO (High Sulphur Fuel Oil) εκτοξεύεται, το όφελος των scrubbers παραμένει μεν, αλλά σε ένα συνολικά ακριβότερο περιβάλλον, όπου κάθε επιπλέον ημέρα ταξιδιού και κάθε καθυστέρηση ανεφοδιασμού μετατρέπονται σε σημαντικό οικονομικό κόστος.

Σε ό,τι αφορά το βαρύ ναυτιλιακό καύσιμο IFO380 (HSFO), η μέση τιμή κινείται στα 794 δολάρια/τόνο, λίγο κάτω από το ιστορικό ρεκόρ των 841,50 δολ./τόνο την Τρίτη. Η σύγκριση με την αφετηρία του έτους είναι εντυπωσιακή: ο μέσος όρος Φεβρουαρίου 2026 βρισκόταν στα 456 δολ./τόνο, κάτι που σημαίνει ότι μέσα σε λίγες εβδομάδες το κόστος σχεδόν διπλασιάστηκε.

Τέλος, το marine gas oil (MGO), το οποίο χρησιμοποιείται κυρίως κατά την παραμονή σε λιμάνια ή σε περιοχές με αυστηρούς περιβαλλοντικούς κανονισμούς, ενώ αποτελεί και το βασικό καύσιμο που χρησιμοποιούν τα περισσότερα επιβατηγά πλοία, έχει καταγράψει σημαντική άνοδο τις τελευταίες ημέρες. Η μέση τιμή του MGO διαμορφώνεται στα 1.379 δολ./τόνο, μια τιμή που αντιπροσωπεύει αύξηση άνω του 70% σε διάστημα δύο εβδομάδων.

Επιβαρύνσεις

Βέβαια, το κόστος δεν μένει εντός της ναυτιλίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η ανακοίνωση της Maersk, η οποία ακολούθησε τις κινήσεις των ΜSC και CMA CGM, για έκτακτη επιπλέον χρέωση για καύσιμα (Emergency Bunker Surcharge - EBS), δείχνοντας ότι οι μεγάλες εταιρείες liners προεξοφλούν διατηρήσιμη πίεση στην αγορά καυσίμων. Η χρέωση αυτή έρχεται να καλύψει κόστος και διαθεσιμότητα καυσίμου «πέρα από» τις υφιστάμενες χρεώσεις, με εφαρμογή από 25 Μαρτίου και αναθεώρηση ανά 14 ημέρες. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η άνοδος των τιμών των ναυτιλιακών καυσίμων μετακυλίεται γρήγορα προς τον τελικό πελάτη, επηρεάζοντας ήδη το κόστος μεταφοράς.

Οξύτερη η κατάσταση στα μεγάλα ασιατικά hubs

Σύμφωνα με αναλυτές, η κατάσταση είναι ακόμη πιο οξεία στα μεγάλα ασιατικά hubs. Σιγκαπούρη και Χονγκ Κονγκ είδαν τις τιμές VLSFO να παραμένουν σε επίπεδα άνω των 1.000 δολ./τόνο, κάτι που πρακτικά σημαίνει ότι για μεγάλα πλοία η διαφορά «γράφει» άμεσα σε εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια ανά ανεφοδιασμό, ειδικά όταν απαιτείται μεγαλύτερη ποσότητα λόγω παρακάμψεων ή slow steaming.

Πηγές της αγοράς αναφέρουν ότι τα premiums -δηλαδή το «καπέλο» πάνω από τις τιμές αναφοράς των φορτίων fuel oil- έφτασαν σε ιστορικά υψηλά, συχνά πάνω από 200 δολ./τόνο. Σε τέτοιες συνθήκες, πολλοί προμηθευτές αποφεύγουν τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια και προτιμούν spot προσφορές, ώστε να αναπροσαρμόζουν καθημερινά τιμές και διαθεσιμότητα.

Ωστόσο, η συνέπεια είναι πρακτική και άμεση, καθώς πλοία που δεν «κλείδωσαν» νωρίς bunkers, τώρα αναζητούν και συχνά δεν βρίσκουν εύκολα διαθέσιμα slots. Έτσι, είτε περιμένουν στην αγκυροβολία, είτε αναπροσαρμόζουν το bunker plan (λιγότερα στην Ασία, περισσότερα αλλού), είτε καθυστερούν την αναχώρηση. Αυτό τείνει να ενισχύσει τη συμφόρηση σε λιμάνια-κλειδιά όπως η Σιγκαπούρη, αλλά και σε κινεζικά mega-ports όπως η Σαγκάη και το Ningbo-Zhoushan, ειδικά σε μια περίοδο όπου η κρίση στην περιοχή του Ορμούζ επιβάλλει παρακάμψεις και δημιουργεί «κύματα» αφίξεων.

Σε αντίθεση με την Ασία, η Ευρώπη εμφανίζεται μέχρι στιγμής πιο «θωρακισμένη» από πλευράς προσφοράς. Οι μεγάλοι κόμβοι ανεφοδιασμού στον Βορρά (Αμβέρσα, Ρότερνταμ), αλλά και μεσογειακά λιμάνια παραμένουν καλά εφοδιασμένα. Αυτό συγκρατεί τις τιμές σε χαμηλότερα επίπεδα έναντι της Σιγκαπούρης. Παρ’ όλα αυτά, αναλυτές προειδοποιούν ότι η ευρωπαϊκή αγορά παρακολουθεί το ενδεχόμενο αυξημένης ζήτησης αν υπάρξει μετατόπιση σε διαδρομές όπου τα ευρωπαϊκά hubs λειτουργούν ως «ενδιάμεσος σταθμός» ανεφοδιασμού

(από την εφημερίδα «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ»)

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο