Ποιες είναι οι εκτιμήσεις της Signal Ocean για συνέχιση της ροής ενεργειακών φορτίων

Η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή εντείνει την αβεβαιότητα, δημιουργώντας κίνδυνο για πλήρη διακοπή της μεταφοράς πετρελαίου με δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ. Η συνέχιση της ναυσιπλοΐας παραμένει το μεγάλο ζητούμενο, ωστόσο, όσο δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες επιθέσεις στις βασικές ενεργειακές υποδομές, οι αγωγοί μπορούν να λειτουργήσουν ως κρίσιμο «μαξιλάρι» για τις εξαγωγές.

Η επικεφαλής αναλύτρια της Signal Ocean, Μαρία Μπερτζελέτου, σε ανάλυσή της στη «Ν», περιγράφει ως πιθανότερο ένα «ενδιάμεσο» σενάριο, όπου η ροή ενέργειας θα συνεχιστεί, αλλά με μεγαλύτερο κόστος και αυξημένους περιορισμούς: μέσω ενός συνδυασμού θαλάσσιας μεταφοράς και αγωγών, που σε κάποιο βαθμό παρακάμπτουν το Ορμούζ.

Στο επίκεντρο βρίσκονται ο αγωγός East-West της Σαουδικής Αραβίας (Petroline), που μεταφέρει αργό από την ανατολική Σαουδική Αραβία προς το Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα, και ο αγωγός Abu Dhabi Crude Oil Pipeline (ADCOP), που συνδέει τα κοιτάσματα των ΗΑΕ με τη Fujairah στον Κόλπο του Ομάν, εκτός των Στενών. Οι υποδομές αυτές μπορούν να απορροφήσουν μέρος των εξαγωγών, όμως η συνολική δυναμικότητά τους δεν επαρκεί για να αντικαταστήσει πλήρως τη θαλάσσια μεταφορά. Γι’ αυτό και, ακόμη και με εναλλακτικές διαδρομές, το Ορμούζ παραμένει κομβικής σημασίας για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Σύμφωνα με την ίδια, τα περιστατικά μέχρι στιγμής αφορούν κυρίως επιθέσεις ή ζημιές σε εμπορικά πλοία στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή του Ορμούζ, χωρίς αξιόπιστες επιβεβαιώσεις για άμεσες επιθέσεις στις βασικές ενεργειακές υποδομές των αγωγών. Αυτή η λεπτομέρεια είναι κρίσιμη, γιατί οι αγωγοί αποτελούν το βασικό «μαξιλάρι» που επιτρέπει στις χώρες του Κόλπου να διατηρήσουν εξαγωγές σε περίπτωση που η ναυσιπλοΐα περιοριστεί. Ήδη, όπως παρατηρεί, εμφανίζονται τα πρώτα σημάδια ότι πλοία ιρανικής, κινεζικής και ινδικής ιδιοκτησίας πραγματοποιούν transit, και όσο περνούν οι ημέρες είναι πιθανό να αυξηθεί σταδιακά ο αριθμός διελεύσεων, καθώς η αγορά «δοκιμάζει» τα όρια ασφάλειας και κόστους.

Το κρίσιμο στοιχείο, όμως, είναι η ασφαλιστική κάλυψη. Η διαθεσιμότητα επαρκούς war-risk insurance θα καθορίσει ποιοι στόλοι μπορούν να κινηθούν και ποιοι όχι. Παράλληλα, ένα σημαντικό μέρος του ιρανικού στόλου λειτουργεί ήδη μέσω του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», κάτι που επιτρέπει σε ορισμένα φορτία να συνεχίσουν να κινούνται ακόμη και σε περιβάλλον υψηλού ρίσκου.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο ευρωπαϊκός εφοπλισμός μπορεί να αποδειχθεί καταλυτικός, καθώς η εμπειρία στη διαχείριση κινδύνου και η πρόσβαση σε ασφαλιστική κάλυψη συχνά λειτουργούν ως πλεονέκτημα, που επιτρέπει τη συνέχιση της δραστηριότητας. Έτσι, το πιο πιθανό βραχυπρόθεσμα δεν φαίνεται να είναι ούτε η πλήρης διακοπή των ενεργειακών ροών ούτε η άμεση επιστροφή στην κανονικότητα, αλλά μια περίοδος λειτουργίας υπό αυξημένο ρίσκο, όπου αγωγοί και επιλεκτική θαλάσσια μεταφορά θα λειτουργούν παράλληλα, μέχρι να υπάρξει μεγαλύτερη σταθερότητα.

Τα εναλλακτικά λιμάνια

Σημειώνεται ότι η μετατόπιση των φορτώσεων αποτυπώνεται καθαρά στα δεδομένα της Vortexa. Καθώς οι διελεύσεις από το Ορμούζ περιορίζονται, οι φορτώσεις από εναλλακτικά λιμάνια αυξάνονται απότομα. Την εβδομάδα 2-8 Μαρτίου, οι φορτώσεις από Yanbu, Fujairah και Muscat έφτασαν τα 6,52 εκατ. βαρέλια/ημέρα: σχεδόν +80% σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα και περίπου +90% σε σχέση με τον μέσο όρο από τον Ιανουάριο 2023. Το Yanbu οδηγεί την κίνηση με 2,72 εκατ. βαρέλια/ημέρα (42% των εναλλακτικών φορτώσεων), ενώ Fujairah και Muscat ακολουθούν με 1,9 εκατ. και 1,25 εκατ. βαρέλια/ημέρα αντίστοιχα.

Για τη ναυτιλία, η μετατόπιση αυτή είναι καθοριστική. Πρώτον, γιατί αναδιατάσσει τον στόλο και αυξάνει ή αλλάζει τα τονομίλια, ενώ ενσωματώνει νέο risk premium, καθώς μέρος των ταξιδιών περνά από ζώνες όπου υφίσταται απειλή, όπως οι Χούθι.

Η EA Gibson σημειώνει ότι από τις 3 Μαρτίου υπάρχει αισθητή αύξηση των spot ναυλώσεων από Yanbu προς Ανατολή, κυρίως για VLCC. Όμως οι ναύλοι αυτών των ταξιδιών είναι υψηλοί, ακριβώς επειδή αντανακλούν τον κίνδυνο, το κόστος ασφάλισης και την αυξημένη αβεβαιότητα. Επιπλέον, ο παράγοντας κλίμακα παίζει ρόλο, καθώς, όπως επισημαίνεται από πηγές της αγοράς, οι πλοιοκτήτες με μικρούς στόλους έχουν διαφορετική ανοχή ρίσκου, ενώ το κόστος ασφάλισης ανά πλοίο μπορεί να είναι δυσανάλογα υψηλότερο όταν δεν υπάρχουν οικονομίες κλίμακας.

Πάντως, ήδη, η Σαουδική Αραβία επιχειρεί να κρατήσει τις εξαγωγές ενεργές, πιέζοντας ροές μέσω του East-West Pipeline. Ο CEO της Aramco, Amin Nasser, δήλωσε ότι αύξησαν τις ροές μέσω της γραμμής, που μπορούν να φτάσουν έως 7 εκατ. βαρέλια/ημέρα, με περίπου 2 εκατ. να πηγαίνουν σε δυτικά διυλιστήρια και περίπου 5 εκατ. να στοχεύουν σε εξαγωγή. Η αύξηση αυτή «χτίζεται» πάνω στην αναδιάταξη δεξαμενόπλοιων από την ανατολική στη δυτική ακτή, κάτι που δημιουργεί νέο κύκλο τοποθετήσεων και «δέσμευση» χωρητικότητας. Από την πλευρά τους, κινεζικά κρατικά σχήματα δρομολογούν VLCCs προς το λιμάνι του Yanbu, για να διασφαλίσουν εισαγωγές σαουδαραβικού αργού.

(από την εφημερίδα «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ»)

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο