Η κίνηση αυτή αποτελεί την πιο σημαντική χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Βενεζουέλας από τότε που οι αμερικανικές δυνάμεις απήγαγαν και απομάκρυναν τον Πρόεδρο της χώρας Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο.
Ειδικότερα, το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ εξέδωσε γενική άδεια που επιτρέπει στις Chevron, BP, Eni, Shell και Repsol να διενεργούν δραστηριότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βενεζουέλα. Αυτές οι εταιρείες εξακολουθούν να έχουν γραφεία στη χώρα, καθώς και συμμετοχές σε έργα, και είναι μεταξύ των κύριων εταίρων της κρατικής εταιρείας PDVSA. Ας σημειωθεί ότι η άδεια για τις δραστηριότητες των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών απαιτεί οι πληρωμές για δικαιώματα και φόρους στη Βενεζουέλα να διέρχονται από το Ταμείο Καταθέσεων Ξένης Κυβέρνησης που ελέγχεται από τις ΗΠΑ.
Η άλλη άδεια επιτρέπει σε εταιρείες από όλο τον κόσμο να συνάπτουν συμβάσεις με την PDVSA για νέες επενδύσεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο της Βενεζουέλας. Οι συμβάσεις εξαρτώνται από ξεχωριστές άδειες από το OFAC. Η άδεια δεν επιτρέπει συναλλαγές με εταιρείες από τη Ρωσία, το Ιράν ή την Κίνα ή οντότητες που ανήκουν ή ελέγχονται από κοινοπραξίες με άτομα σε αυτές τις χώρες. Οι άδειες «καλούν τις αμερικανικές και άλλες εταιρείες που συνδέονται με τις ΗΠΑ να διαδραματίσουν εποικοδομητικό ρόλο στην υποστήριξη της οικονομικής ανάκαμψης και των υπεύθυνων επενδύσεων», όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή του το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ. Επιπλέον άδειες ενδέχεται να εκδοθούν «ανάλογα με τις ανάγκες», ανέφερε.
Ένας εκπρόσωπος της Chevron, της μόνης αμερικανικής πετρελαϊκής εταιρείας που λειτουργεί αυτή τη στιγμή στη Βενεζουέλα, δήλωσε ότι η εταιρεία χαιρέτισε τις νέες άδειες. «Οι νέες Γενικές Άδειες, σε συνδυασμό με τις πρόσφατες αλλαγές στον νόμο περί υδρογονανθράκων της Βενεζουέλας, αποτελούν σημαντικά βήματα προς την περαιτέρω ανάπτυξη των πόρων της Βενεζουέλας για τον λαό της και για την προώθηση της περιφερειακής ενεργειακής ασφάλειας», ανέφερε ο εκπρόσωπος σε ανακοίνωσή του. Η Eni δήλωσε ότι αξιολογεί τις ευκαιρίες που ανοίγει στη Βενεζουέλα η εν λόγω άδεια.
Η αναθεώρηση του πετρελαϊκού νόμου
Οι άδειες των ΗΠΑ ακολουθούν μια σαρωτική μεταρρύθμιση του κύριου νόμου περί πετρελαίου της Βενεζουέλας που εγκρίθηκε τον περασμένο μήνα και η οποία παρέχει αυτονομία στους ξένους παραγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου να λειτουργούν, να εξάγουν και να ρευστοποιούν έσοδα στο πλαίσιο υφιστάμενων κοινοπραξιών με την PDVSA ή μέσω ενός νέου μοντέλου σύμβασης κατανομής παραγωγής.
Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει κυρώσεις στη Βενεζουέλα από το 2019, όταν ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τις επέβαλε κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας. Ο Τραμπ επιδιώκει επενδύσεις ύψους 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων από ενεργειακές εταιρείες στον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου της Βενεζουέλας.
Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ δήλωσε την Πέμπτη στη Βενεζουέλα ότι οι πωλήσεις πετρελαίου από τη χώρα μετά την απαγωγή του Μαδούρο έχουν φτάσει το 1 δισεκατομμύριο δολάρια και θα προστεθούν άλλα 5 δισεκατομμύρια δολάρια στους επόμενους μήνες. Ο Ράιτ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα ελέγχουν τα έσοδα από τις πωλήσεις μέχρι η Βενεζουέλα να σχηματίσει μια «αντιπροσωπευτική κυβέρνηση».
Προβληματισμός για τον μηχανισμό διοχέτευσης των πετρελαϊκών εσόδων μέσω Κατάρ
Οι ΗΠΑ διοχετεύουν τα έσοδα από τις πωλήσεις πετρελαίου μέσω ενός ταμείου στο Κατάρ, προτού τα στείλουν στην προσωρινή κυβέρνηση της Βενεζουέλας, μια κίνηση που έχει προκαλέσει ορισμένες ανησυχίες.
Ο Αμερικανός βουλευτής Γκρέγκορι Μικς, κορυφαίος Δημοκρατικός στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, έγραψε επιστολή στον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο την Παρασκευή, αμφισβητώντας τη νομική βάση της συμφωνίας και προειδοποιώντας ότι θα μπορούσε να επιτρέψει τη διαφθορά, να παρακάμψει την λογοδοσία και να προστατεύσει περιουσιακά στοιχεία από νόμιμους πιστωτές που επιδιώκουν να προσφύγουν νομικά ενάντια σε ό,τι έχει απομείνει από το καθεστώς Μαδούρο.
Το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό.
Από τον περασμένο μήνα, το Υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε αρκετές άλλες γενικές άδειες για τη διευκόλυνση των εξαγωγών, της αποθήκευσης, των εισαγωγών και των πωλήσεων πετρελαίου από τη Βενεζουέλα. Επίσης, ενέκρινε την παροχή αμερικανικών αγαθών, τεχνολογίας, λογισμικού ή υπηρεσιών για την έρευνα, ανάπτυξη ή παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βενεζουέλα.
Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση της Βενεζουέλας απαλλοτρίωσε περιουσιακά στοιχεία της Exxon Mobil και της ConocoPhillips το 2007 υπό τον τότε πρόεδρο Ούγκο Τσάβες.
Η κυβέρνηση Τραμπ προσπαθεί να πείσει αυτές τις εταιρείες να επενδύσουν και στη Βενεζουέλα.
Σε συνάντηση στον Λευκό Οίκο με τον Τραμπ τον περασμένο μήνα, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Exxon Mobil, Ντάρεν Γουντς, δήλωσε ότι η Βενεζουέλα δεν είναι «ικανή να δεχθεί επενδύσεις» αυτή τη στιγμή.
Από την πλευρά της κυβέρνησης των ΗΠΑ, ο Ράιτ δήλωσε την Πέμπτη ότι η Exxon, η οποία δεν έχει πλέον γραφείο στη Βενεζουέλα, βρίσκεται σε συνομιλίες με την κυβέρνηση της χώρας και συλλέγει δεδομένα για τον πετρελαϊκό τομέα. Η Exxon δεν σχολίασε άμεσα.