Με τη διοργάνωση δύο μεγάλων επενδυτικών συνεδρίων συμφώνησαν οι υπουργοί Οικονομικών Ελλάδας και Τουρκίας, Κυριάκος Πιερρακάκης και Μεχμέτ Σιμσέκ, να δώσουν ώθηση στην ανάπτυξη των οικονομικών σχέσεων των δύο χωρών, σε συνέχεια των συνομιλιών στην Αγκυρα στο πλαίσιο του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας.
Το πρώτο συνέδριο, σύμφωνα με πηγές που συμμετείχαν στις επαφές στην Αγκυρα, θα γίνει στην Κωνσταντινούπολη πιθανώς τον Ιούνιο και θα ακολουθήσει το επόμενο στην Αθήνα πριν από το τέλος του έτους. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι η προσπάθεια για ανάπτυξη των οικονομικών σχέσεων πρέπει να αναληφθεί σε επίπεδο ιδιωτικού τομέα και τα δύο συνέδρια εκτιμήθηκε ότι θα συμβάλουν σ’ αυτή την κατεύθυνση.
Ο στόχος
Ο στόχος είναι, όπως αναφέρουν οι πηγές, να συμμετάσχει μεγάλος αριθμός μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων και από τις δύο χώρες, οι οποίες θα μπορέσουν να αναπτύξουν εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις ή να προχωρήσουν σε κοινοπραξίες. Στο επιτελείο του Κυριάκου Πιερρακάκη εκτιμούν ότι τα περιθώρια συνεργασίας είναι μεγάλα, καθώς υπάρχει μεγάλη συμπληρωματικότητα στις δύο οικονομίες, που θα επέτρεπε κοινή επιχειρηματική δράση. Επίσης, ευνοείται η συνεργασία με τρίτες χώρες, είτε της περιοχής των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής είτε αλλού, π.χ. στην Ουκρανία, στο πλαίσιο της ανοικοδόμησης που αναμένεται, μέσω συνεργασιών τεχνικών και κατασκευαστικών εταιρειών των δύο πλευρών. «Η Ουκρανία, αν ανοίξει, θα είναι το μεγάλο στοίχημα», αναφέρουν οι πηγές. «Θα μπορούσαμε να δραστηριοποιηθούμε από κοινού εκεί».
Υπάρχουν πολλοί τομείς στους οποίους τα περιθώρια συνεργασίας εμφανίζονται μεγάλα. Στις κατασκευές, στον τραπεζικό τομέα, στην τεχνολογία, στα φάρμακα, καθώς και στην ενέργεια. Οπως αναφέρεται στην κοινή δήλωση, οι δύο χώρες «εξέφρασαν την αποφασιστικότητά τους να αξιολογήσουν τις υφιστάμενες δυνατότητες συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας –ιδίως στη διασύνδεση ηλεκτρικής ενέργειας και στις ανανεώσιμες πηγές– με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας».
Υπάρχουν πολλοί τομείς στους οποίους τα περιθώρια συνεργασίας εμφανίζονται μεγάλα. Σε κατασκευές, τραπεζικό τομέα, τεχνολογία, φάρμακα και ενέργεια.
Το εμπορικό ισοζύγιο
Η επιχειρηματική συνεργασία υπηρετεί βεβαίως και τον στόχο που έθεσαν οι δύο ηγέτες Κυριάκος Μητσοτάκης και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο πλαίσιο της κοινής δήλωσης για αύξηση του όγκου του διμερούς εμπορίου στα δέκα δισ. ευρώ μέχρι το 2030. Το 2024 οι τουρκικές εξαγωγές στην Ελλάδα ανήλθαν σε 3,2 δισ. ευρώ, ενώ οι εξαγωγές της Ελλάδας ήταν 1,5 δισ. ευρώ, με αποτέλεσμα ο όγκος εμπορίου να ανέρχεται σε 4,7 δισ. ευρώ. Το εμπορικό ισοζύγιο ήταν κατά κανόνα πλεονασματικό υπέρ της Ελλάδας την προηγούμενη 10ετία, αλλά η εικόνα αντιστράφηκε την τελευταία 5ετία. Τα ορυκτά καύσιμα κυριαρχούν στις εμπορικές συναλλαγές και προς τις δύο κατευθύνσεις και ακολουθούν στις μεν εξαγωγές το βαμβάκι, τα ελάσματα και τα φάρμακα, στις δε εισαγωγές τα επιβατικά αυτοκίνητα, τα πλατέα προϊόντα έλασης σιδήρου και τα ψάρια.
Στον τουρισμό, καθώς και ευρύτερα στο εμπόριο των υπηρεσιών, η εικόνα είναι διαφορετική, με το ισοζύγιο να είναι σταθερά πλεονασματικό υπέρ της Ελλάδας στην τελευταία πενταετία. Το 2024 οι εισπράξεις έφτασαν το 1,1 δισ. ευρώ και οι πληρωμές τα 529 εκατ. ευρώ. Το 2025 υπολογίζεται ότι οι αφίξεις Τούρκων τουριστών στην Ελλάδα έφτασαν τα 1,4 εκατ., έναντι 1,2 εκατ. το 2024 και 877.000 το 2023. Ο αντίστοιχος αριθμός Ελλήνων επισκεπτών στην Τουρκία είναι λιγότερος από τον μισό. Η ειδική βίζα-εξπρές για τους Τούρκους που επισκέπτονται 12 ελληνικά νησιά έχει δώσει ώθηση στην κατεύθυνση αυτή. Σημειώνεται ότι το ειδικό αυτό πρόγραμμα χορήγησης βίζας για τα νησιά είχε συμφωνηθεί στο προηγούμενο (5ο) Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας των δύο πλευρών, τον Δεκέμβριο του 2023 στην Αθήνα.
Η «χρυσή βίζα»
Από την άλλη, η «χρυσή βίζα» έχει καταστήσει τους Τούρκους μεγάλους επενδυτές σε ακίνητα. Οι σχετικές άδειες αυξήθηκαν κατά 160% το 2025.
Η συνεργασία στην οικονομία, θεωρούν στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, επιτρέπει να ξεκινήσει η ανάπτυξη των σχέσεων των δύο χωρών με τρόπο που δεν στοιχίζει πολιτικά σε κανέναν και διευκολύνει τη μετάβαση σε άλλα επίπεδα στη συνέχεια.
(από την εφημερίδα «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ»)