Το σχέδιο, που ονομάζεται Project Vault, αναμένεται να συνδυάσει 1,67 δισ. δολ. ιδιωτικού κεφαλαίου με ένα δάνειο 10 δισ. δολ. από την Αμερικανική Τράπεζα Εξαγωγών-Εισαγωγών για την προμήθεια και αποθήκευση των ορυκτών για αυτοκινητοβιομηχανίες, εταιρείες τεχνολογίας και άλλους κατασκευαστές.
Σύμφωνα με ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους, το σχέδιο -που δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί επίσημα- συνιστά ένα απόθεμα χωρίς προηγούμενο για τον ιδιωτικό τομέα των ΗΠΑ, και προσομοιάζει με το υφιστάμενο στρατηγικό απόθεμα πετρελαίου της χώρας. Όμως, αντί για αργό πετρέλαιο, θα επικεντρώνεται σε ορυκτά -όπως το γάλλιο και το κοβάλτιο- που χρησιμοποιούνται σε προϊόντα όπως τα iPhone, οι μπαταρίες και οι κινητήρες αεροσκαφών. Το απόθεμα αναμένεται να περιλαμβάνει τόσο σπάνιες γαίες όσο και κρίσιμα ορυκτά, καθώς και άλλα στρατηγικής σημασίας στοιχεία που υπόκεινται σε έντονες διακυμάνσεις τιμών.
Πρόκειται για μια σημαντική δέσμευση με στόχο τη συσσώρευση ορυκτών που θεωρούνται κρίσιμα για τη βιομηχανική οικονομία - συμπεριλαμβανομένων των κλάδων της αυτοκινητοβιομηχανίας, της αεροδιαστημικής και της ενέργειας — και υπογραμμίζει την προσπάθεια του Τραμπ να «απελευθερώσει» τις αμερικανικές εφοδιαστικές αλυσίδες από την Κίνα, τον κυρίαρχο παγκόσμιο προμηθευτή και επεξεργαστή κρίσιμων ορυκτών.
Στο έργο συμμετέχουν ήδη περισσότερες από δώδεκα εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των General Motors, Stellantis, Boeing, Corning, GE Vernova και Google. Τρεις οίκοι που εμπορεύονται πρώτες ύλες, οι Hartree Partners, Traxys North America και Mercuria Energy Group, έχουν υπογράψει για τη διαχείριση των αγορών των πρώτων υλών για την πλήρωση του αποθέματος.
Το διοικητικό συμβούλιο της Τράπεζας Εξαγωγών-Εισαγωγών των ΗΠΑ (Ex-Im) αναμένεται να ψηφίσει τη Δευτέρα για την έγκριση του δανείου ρεκόρ, διάρκειας 15 ετών, το οποίο υπερβαίνει περισσότερο από το διπλάσιο τη μέχρι σήμερα μεγαλύτερη συμφωνία που έχει πραγματοποιήσει η τράπεζα.
Ο Τραμπ πρόκειται να συναντηθεί τη Δευτέρα με την διευθύνουσα σύμβουλο της GM, Μέρι Μπάρα, και τον δισεκατομμυριούχο εξορυκτικό Ρόμπερτ Φρίντλαντ, οι οποίοι εκπροσωπούν τόσο τους παραγωγούς όσο και τους χρήστες κρίσιμων ορυκτών.
Οι ΗΠΑ ήδη διαθέτουν ένα εθνικό απόθεμα κρίσιμων ορυκτών για την αμυντική βιομηχανική βάση της χώρας, αλλά δεν διαθέτουν απόθεμα για πολιτικές ανάγκες. Υπό της κυβέρνησης Τραμπ, οι ΗΠΑ έχουν επίσης κάνει το ασυνήθιστο βήμα να κάνουν άμεσες επενδύσεις σε εγχώριες εταιρείες ορυκτών για να ενισχύσουν την παραγωγή και την επεξεργασία σπάνιων γαιών στο εσωτερικό της χώρας.
Η κυβέρνηση έχει ήδη υπογράψει συμφωνίες συνεργασίας με την Αυστραλία, την Ιαπωνία, τη Μαλαισία και άλλες χώρες για το θέμα. Θα πιέσει ακόμη περισσότερα έθνη να επιδιώξουν τέτοιες συμφωνίες κατά τη διάρκεια μιας συνόδου κορυφής δεκάδων χωρών που πρόκειται να πραγματοποιηθεί στην Ουάσινγκτον την Τετάρτη, όπως σημειώνει το Bloomberg.
Η προσπάθεια μείωσης του κινδύνου στην αλυσίδα εφοδιασμού ορυκτών απέκτησε νέα δυναμική πέρυσι, όταν η Κίνα περιόρισε τους ελέγχους εξαγωγών σε ορισμένα υλικά, αναγκάζοντας τους Αμερικανούς κατασκευαστές να μειώσουν την παραγωγή, γεγονός που υπογράμμισε την έκταση της επιρροής του Πεκίνου.
Το νέο εγχείρημα θα προσφέρει στους συμμετέχοντες κατασκευαστές έναν τρόπο να προστατεύσουν τις επιχειρήσεις τους από τις διακυμάνσεις των τιμών για βασικά υλικά χωρίς να χρειάζεται να διατηρούν τα δικά τους αποθέματα.
Αυτού του είδους οι διακυμάνσεις μπορούν να εκθέσουν τις εταιρείες σε τεράστια αστάθεια σε βασικές εισροές πρώτων υλών, η οποία προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στους ισολογισμούς τους.
Για παράδειγμα, η τιμή του νικελίου σημείωσε ιστορική άνοδο λίγο μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, λόγω των φόβων ότι οι αγοραστές δεν θα μπορούσαν πλέον να προμηθευτούν το μέταλλο από τη Ρωσία, έναν από τους μεγαλύτερους προμηθευτές παγκοσμίως.
Ορισμένες λεπτομέρειες σχετικά με τη δομή του Project Vault δεν ήταν άμεσα γνωστές, συμπεριλαμβανομένων των θεσμικών επενδυτών που θα διαθέσουν τα 1,67 δισ. δολάρια.
Ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης ανέφεραν ότι το έργο έχει υπερκαλυφθεί, καθώς οι επενδυτές προσελκύονται από μια ομάδα κατασκευαστών υψηλής πιστοληπτικής αξιοπιστίας, τις μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις τους και τη συμμετοχή του αμερικανικού οργανισμού εξαγωγικών πιστώσεων.