Δηλαδή, η πρόσβαση των διυλισμένων προϊόντων που παράγονται από ρωσικό αργό στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η εικόνα που σκιαγραφεί η ανάλυση είναι ότι το 2026 δεν θα κριθεί τόσο από το αν η Ρωσία θα βρίσκει αγοραστές για το αργό της -τους βρίσκει ήδη- όσο από το πώς θα αναδιαταχθούν οι ροές προϊόντων πετρελαίου, τα «παράθυρα συμμόρφωσης» και οι κίνδυνοι κυρώσεων στη ναυτιλία.
Κυρώσεις
Εκτός της μείωσης του ανώτατου ορίου τιμής του ρωσικού αργού πετρελαίου που μεταφέρεται
διά θαλάσσης και διαμορφώνεται στα 44,1 δολάρια ανά βαρέλι (θα ισχύσει από την 1η Φεβρουαρίου 2026), το νέο πλαίσιο της Ε.Ε., με εφαρμογή από 21 Ιανουαρίου 2026, στοχεύει πρωτίστως τα διυλισμένα προϊόντα (CN 2710) που προέρχονται από ρωσικό αργό και εξάγονται προς την Ε.Ε. από τρίτες χώρες.
«Κλειδί» είναι η λεγόμενη 60ήμερη περίοδος, κατά την οποία, για να θεωρηθεί ένα φορτίο «καθαρό» ως προς τη ρωσική προέλευση, απαιτείται ουσιαστικά να μην έχει τροφοδοτηθεί η παραγωγή με ρωσικό αργό μετά τις 21 Νοεμβρίου 2025.
Με άλλα λόγια, δημιουργείται ένα σαφές όριο, που μετατρέπει τη συμμόρφωση σε άσκηση ιχνηλασιμότητας.
Η έκθεση επισημαίνει ότι η Ινδία, η Κίνα και η Τουρκία -τρεις κρίσιμοι «κόμβοι» διύλισης ρωσικού αργού- αντιμετωπίζουν πλήρη έκθεση στο νέο καθεστώς ως προς τις εξαγωγές προϊόντων προς την Ε.Ε.
Οι τρεις αυτές χώρες, σύμφωνα με τα στοιχεία της ανάλυσης, επεξεργάστηκαν συνολικά 1,17 δισ. βαρέλια ρωσικού αργού μέσα στο 2025.
Η Ινδία κυριάρχησε με 596 εκατ. βαρέλια (50,9%), ακολούθησε η Κίνα με 442,9 εκατ. (37,8%) και η Τουρκία με 132,8 εκατ. (11,3%).
Βάσει αυτών των αριθμών, σύμφωνα με τους αναλυτές, προκύπτει ότι το «κέντρο βάρους» των ρωσικών ροών μετακινείται προς αγορές που μπορούν να απορροφήσουν μεγάλες ποσότητες, ενώ παράλληλα τροφοδοτούν εξαγωγές προϊόντων προς τρίτες αγορές.
Επιπλέον, στην κρίσιμη περίοδο των 60 ημερών (21/11 έως 31/12/2025), καταγράφηκαν αφίξεις περίπου 150 εκατ. βαρελιών στις τρεις χώρες.
Η έκθεση δείχνει διαφορετικές συμπεριφορές συμμόρφωσης. Ενδεικτικά, στην Τουρκία οι εισαγωγές μετά τις 20 Νοεμβρίου εμφανίζονται αισθητά μειωμένες, ενώ στην Ινδία παρατηρείται πιο σύνθετη εικόνα, με διαχείριση ροών εντός του ίδιου βιομηχανικού συμπλέγματος (χαρακτηριστικά το Jamnagar).
Η Κίνα παραμένει υψηλού όγκου εισαγωγέας ρωσικού αργού, αλλά με περιορισμένη έκθεση ως εξαγωγέας προϊόντων προς τις χώρες της Ε.Ε.
Το 2025, από τις ίδιες εγκαταστάσεις που επεξεργάζονται ρωσικό αργό, εξήχθησαν προς την Ε.Ε. περίπου 100 εκατ. βαρέλια προϊόντων (κυρίως diesel/gasoil και σε μικρότερο βαθμό naphtha/jet).
Η Ινδία είχε το μεγαλύτερο μερίδιο με 61,2 εκατ. βαρέλια, η Τουρκία ακολούθησε με 37 εκατ., ενώ η Κίνα είχε σαφώς πολύ μικρότερες ποσότητες, με 1,8 εκατ. βαρέλια.
Παράλληλα, η γεωγραφία των προορισμών δείχνει ότι μεγάλο μέρος καταλήγει στη Μεσόγειο και τη Βορειοδυτική Ευρώπη, άρα το νέο πακέτο χτυπά μια εδραιωμένη εμπορική ροή.
Στοκάρισμα
Δεν είναι τυχαίο ότι η έκθεση εντοπίζει έντονα σημάδια «προφόρτωσης» (stockpiling) πριν από
το νέο καθεστώς.
Ειδικότερα, καταγράφηκε κορύφωση εξαγωγών τον Οκτώβριο 2025 και νέο «σπριντ» πριν από το ορόσημο της 21ης Ιανουαρίου 2026, καθώς οι αγοραστές σπεύδουν να χτίσουν αποθέματα πριν κλείσει το παράθυρο.
Βέβαια, από τη στιγμή που η Ε.Ε. αποκλείει τα προϊόντα ρωσικού πετρελαίου από την αγορά της, οι «νέοι προορισμοί» για τα refined products είναι πιθανό να αναζητηθούν σε αγορές εκτός ευρωπαϊκής δικαιοδοσίας.
Μάλιστα, η έκθεση προϊδεάζει για τρεις βασικές κατευθύνσεις. Πρώτον, κάνει λόγο για ανακατεύθυνση προς Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική, όπου υπάρχουν ευέλικτες εμπορικές ροές και αυξημένη δυνατότητα απορρόφησης diesel/naphtha.
Δεύτερον, αναμένονται περισσότερες ποσότητες προς χώρες της Ασίας, ειδικά αν οι τιμές εκπτώσεις ευνοούν το arbitrage, και, τρίτον, χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής εμφανίζονται ως δυνητικά σημαντικές αγορές για φορτία που αλλάζουν προορισμό, όταν «κλείνουν» οι παραδοσιακές διαδρομές.
Παράλληλα, η έκθεση προειδοποιεί ότι, αν το εμπόριο θελήσει να παρακάμψει τους κανόνες,
μπορεί να αυξηθεί η χρήση μεταφοράς φορτίου από πλοίο σε πλοίο (Ship-to-Ship, STS) και πιο «γκρι» μεθοδολογιών ιχνηλασιμότητας – ειδικά μετά τις 21/1/2026.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το ρωσικό αργό δεν «τελειώνει» ως εμπόρευμα, αλλά αλλάζει
μορφή και διαδρομή, ενώ μεταβάλλεται και ο βαθμός ελέγχου που απαιτείται, για να περάσει την πόρτα της Ευρώπης.
(από την εφημερίδα «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ»)