Σαουδική Αραβία προς την Ευρώπη, με πύλη εισόδου την Ελλάδα. Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Σαουδικής Αραβίας (Saudi-Greek Interconnector) είναι ένα έργο μεγάλης κλίμακας, μήκους περίπου 2.000 χιλιομέτρων, που φιλοδοξεί να μεταφέρει τεράστιες ποσότητες ηλιακής ενέργειας από την αραβική χερσόνησο στα ευρωπαϊκά δίκτυα. Οι τεχνικές μελέτες βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, με στόχο την ολοκλήρωση της μελέτης βιωσιμότητας εντός του πρώτου εξαμήνου του 2026, από την κοινή εταιρεία ειδικού σκοπού Saudi Greek Interconnection, θυγατρική του ΑΔΜΗΕ και της National Grid Saudi Arabia.
Η Σαουδική Αραβία, αν και παραμένει κορυφαίος παραγωγός πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως, έχει θέσει φιλόδοξους στόχους για τη μεταμόρφωση του ενεργειακού της μείγματος έως το 2030, επενδύοντας μαζικά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το εξαιρετικά χαμηλό κόστος παραγωγής ΑΠΕ, κυρίως από φωτοβολταϊκά, καθιστά την εξαγωγή πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ευρώπη ιδιαίτερα ελκυστική. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα προβάλλει ως φυσική γέφυρα, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση και τις υφιστάμενες και υπό ανάπτυξη ενεργειακές υποδομές.
Η όδευση της διασύνδεσης εξετάζεται σε περισσότερα από ένα σενάρια. Το επικρατέστερο προβλέπει διαδρομή μέσω Αιγύπτου (Σαουδική Αραβία – Αίγυπτος – Ελλάδα), ενώ παραμένει ανοιχτό και ένα εναλλακτικό σενάριο μέσω Ιορδανίας και Ισραήλ, με πιθανή συμμετοχή της Κύπρου, εφόσον το επιτρέψουν οι γεωπολιτικές συνθήκες. Κοινός παρονομαστής και των δύο επιλογών είναι η χρήση τεχνολογίας υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος (HVDC), που επιτρέπει τη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων ενέργειας σε μεγάλες αποστάσεις με χαμηλές απώλειες.
Παράλληλα με τη διασύνδεση με τη Σαουδική Αραβία, η Ελλάδα προωθεί δυναμικά και το έργο GREGY Interconnector, που αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου. Το GREGY αποτελεί έναν ακόμη κρίσιμο κρίκο στον σχηματισμό των νέων πράσινων ενεργειακών διαδρόμων της Ευρώπης. Προβλέπει την ανάπτυξη έργων ΑΠΕ συνολικής ισχύος 9 GW στην Αίγυπτο, με συνδυασμό αιολικών και φωτοβολταϊκών, αξιοποιώντας τα μοναδικά φυσικά πλεονεκτήματα της περιοχής. Η παραγόμενη καθαρή ενέργεια εκτιμάται ότι θα φτάνει τις 3.000 GWh ετησίως, καλύπτοντας τις ανάγκες νοικοκυριών σε Ελλάδα και Ευρώπη.
Η σημασία αυτών των ηλεκτρικών διασυνδέσεων δεν είναι μόνο ενεργειακή, αλλά και γεωπολιτική. Ενισχύουν τις στρατηγικές συμμαχίες της Ελλάδας με χώρες-κλειδιά της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, εδραιώνουν τον ρόλο της χώρας ως ενεργειακού κόμβου και ευθυγραμμίζονται πλήρως με τους στόχους του Repower EU για πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Όπως επεσήμανε και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας χθες το πρωί στο Mega, όσο επιταχύνονται οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις, τόσο ενισχύεται ο ανταγωνισμός και μειώνονται οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας προς όφελος των καταναλωτών.
Σε συνδυασμό με πρωτοβουλίες για το πράσινο υδρογόνο και ευρύτερα σχήματα συνεργασίας, όπως ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC), οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις αναδεικνύονται σε καταλύτη για τη μετάβαση σε ένα νέο, βιώσιμο και ασφαλές ενεργειακό μοντέλο. Η Ελλάδα, από χώρα διέλευσης, μετασχηματίζεται σταδιακά σε πρωταγωνιστή της ευρωπαϊκής πράσινης ενεργειακής αρχιτεκτονικής.Όπως επεσήμανε ο υπουργός, «οι πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουμε και οι συμφωνίες που κάνουμε είναι πάντα μέσα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, στο οποίο λειτουργούμε», μιλώντας τόσο για το καλώδιο με τη Σαουδική Αραβία αλλά και για τις ενεργειακές συμφωνίες με τις ΗΠΑ». Σύμφωνα με τον ίδιο και τα δύο project εντάσσονται στο πλαίσιο του Repower EU και της πολιτικής της ΕΕ για πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.