Πριν από μερικά χρόνια, δύσκολα θα φανταζόταν κανείς ότι μια κινεζική αλυσίδα θα μπορούσε να κάνει μεγάλη επιτυχία στη Δύση, και δη στις ΗΠΑ. Και όμως, η παρουσία των κινεζικών επιχειρήσεων στο εξωτερικό ενισχύεται συνεχώς και σε μεγάλο εύρος κλάδων. Πέρυσι, η κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία BYD ξεπέρασε σε πωλήσεις την Tesla, ενώ τα κινεζικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούνται πια σε εταιρείες παγκοσμίως, όπως η Airbnb.
Η εξάπλωση των κινεζικών εταιρειών τα τελευταία χρόνια είναι αξιοσημείωτη τόσο για την ταχύτητα όσο και για την εμβέλειά της. Το 2024 οι εισηγμένες κινεζικές εταιρείες είχαν πωλήσεις 15 τρισ. γουάν στο εξωτερικό από σχεδόν 11,6 τρισ. το 2021. Επίσης, πλέον επενδύουν περισσότερο απ’ όσο οι ξένες εταιρείες στην Κίνα.
Οι κινεζικές εταιρείες έχουν, βέβαια, περάσει ξανά κύματα παγκοσμιοποίησης ήδη από τη δεκαετία του 1990, όμως κανένα δεν ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένο. Το τελευταίο κύμα, το οποίο άρχισε με την επανεκκίνηση της κινεζικής οικονομίας μετά την πανδημία, ήταν εν μέρει αποτέλεσμα των δεινών οικονομικών συνθηκών στη χώρα. Η ανάπτυξη είχε επιβραδυνθεί και γίνονταν σκληρές μάχες για τις τιμές. Εχοντας παρακολουθήσει στενά τη δραστηριότητα των ξένων εταιρειών στην Κίνα, οι κινεζικές επιχειρήσεις έμαθαν να κατασκευάζουν μια τεράστια γκάμα εξειδικευμένων προϊόντων, από βιομηχανικά ρομπότ μέχρι ιατρικό εξοπλισμό. Ενδεικτικά, η ByteDance και η Shein απέδειξαν ότι η Κίνα μπορεί να καινοτομήσει, όχι απλώς να μιμηθεί, ενώ οι αυτοκινητοβιομηχανίες της Δύσης παίρνουν μαθήματα από την άνοδο των κινεζικών εταιρειών ηλεκτροκίνησης.
Οι κινεζικές εταιρείες διαπιστώνουν ότι, προκειμένου να επιτύχουν στο εξωτερικό, πρέπει να επανεξετάσουν τον τρόπο δραστηριοποίησής τους. Αλλοτε κρατούσαν όσο το δυνατόν περισσότερες δραστηριότητες στην Κίνα. Πλέον, όμως, εξαιτίας της αύξησης του κόστους εργασίας και των δασμών από τη Δύση, στρέφονται περισσότερο στην ανέγερση εργοστασίων εκτός Κίνας, ενώ πάροχοι cloud, όπως η Alibaba, χτίζουν όλο και περισσότερα data centers στο εξωτερικό.
Τα κινεζικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούνται πια σε εταιρείες παγκοσμίως, όπως η Airbnb.
Για να αυξήσουν την αναγνωρισιμότητά τους, οι κινεζικές εταιρείες αυξάνουν και τα φυσικά καταστήματα στο εξωτερικό. Το Miniso, που πουλάει χαρτικά και μπιχλιμπίδια, έχει πλέον τουλάχιστον 3.300 καταστήματα στο εξωτερικό, ενώ η Xiaomi σκοπεύει να φτάσει σε 10.000 μαγαζιά εκτός Κίνας την επόμενη πενταετία. Επίσης, σύμφωνα με τον Economist, οι κινεζικές εταιρείες έχουν μάθει να χειρίζονται άριστα τις τοπικές αλυσίδες διανομής και προσφοράς.
Αυτά απαιτούν νέα προσέγγιση στις προσλήψεις. Οι κινεζικές εταιρείες με δραστηριότητες στο εξωτερικό έτειναν να μετακινούν το προσωπικό τους αντί να προσλαμβάνουν εκεί, προκαλώντας συχνά δυσαρέσκεια στις τοπικές αρχές, αφού σήμαινε δημιουργία λιγότερων θέσεων εργασίας. Οι Κινέζοι ακόμη βασίζονταν περισσότερο στους προμηθευτές από τη χώρα τους. Πλέον, όμως, οι εταιρείες αυτές προσλαμβάνουν περισσότερους ντόπιους σε ρόλους πωλήσεων, εξυπηρέτησης πελατών, δημοσίων σχέσεων ακόμη και μάνατζμεντ, αποδεικνύοντας ότι υπάρχει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στη διαχείριση ξένου προσωπικού. Σημειώνεται ότι, εν τω μεταξύ, έχει δημιουργηθεί κι ένα ευρύ οικοσύστημα συμβούλων, οι οποίοι βοηθούν την επέκταση των κινεζι-κών εταιρειών στο εξωτερικό.
Προκλήσεις
Εξακολουθούν, βέβαια, να χρειάζονται βοήθεια. Οι κινεζικές εταιρείες, ιδίως όσες δραστηριοποιούνται σε ευαίσθητες βιομηχανίες στη Δύση, αναγνωρίζουν το ρίσκο που προκύπτει σε μεταρρυθμιστικό επίπεδο, όπως για παράδειγμα το θέμα με το μπλόκο του TikTok στις ΗΠΑ. Κάποιες αναδιάρθρωσαν τη δραστηριότητά τους, προκειμένου να αποφύγουν αντίστοιχα προβλήματα. Ωστόσο, αυτές οι αλλαγές είναι κοστοβόρες και περίπλοκες, ενώ κανείς δεν ξέρει αν θα αρκούν για να κατευνάσουν τις ανησυχίες των ΗΠΑ. Επιπλέον, οι κινεζικές πολυεθνικές πρέπει να καθησυχάσουν και τη δική τους κυβέρνηση. Οι Κινέζοι αξιωματούχοι διαμαρτύρονται για τις σύνθετες διασυνοριακές δομές, καθώς μόνο συγκεκριμένα τμήματα μιας επιχείρησης βρίσκονται στην αρμοδιότητά τους. Οι φορολογικές αρχές διαπιστώνουν εξάλλου ότι πολλές επιχειρήσεις που φαίνεται ότι δυσκολεύονται στην Κίνα και πληρώνουν χαμηλή φορολογία, κάνουν πάταγο στο εξωτερικό και κρατούν τα κέρδη τους εκτός αυτής.
Η κινεζική κυβέρνηση είναι ιδιαίτερα επιφυλακτική απέναντι σε εταιρείες που ξαφνικά μετακινούν το προσωπικό τους και τα κεντρικά γραφεία τους εκτός συνόρων. Πάντως, όσες θέλουν να επεκταθούν στο εξωτερικό, και ιδίως όσες δεν θεωρούνται ευαίσθητου περιεχομένου, βρίσκουν άφθονη κρατική στήριξη, αφού οι Κινέζοι αξιωματούχοι φαίνεται πως έχουν συνειδητοποιήσει την ισχύ των παγκόσμιων brands.
(από την εφημερίδα «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ»)