Μάλιστα, όπως τονίζει το Bloomberg, στον απόηχο αυτών των εξαγγελιών, παρατηρούνται επενδύσεις-ρεκόρ σε νεοφυείς επιχειρήσεις στις ΗΠΑ, παρέχοντας, έτσι, υποστήριξη σε έναν κλάδο που διαδραματίζει επίσης βασικό ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση. Τα κρίσιμα αυτά ορυκτά - ένα σύνολο 17 μεταλλικών στοιχείων - χρησιμοποιούνται σε προϊόντα που κυμαίνονται από smartphone και ηλεκτρικά οχήματα έως μαχητικά αεροσκάφη. Η Κίνα ελέγχει περίπου το 60% της παγκόσμιας παραγωγής από την εξόρυξη σπάνιων γαιών και περισσότερο από το 90% της παγκόσμιας ικανότητας διύλισης, σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ), τον περασμένο Οκτώβριο. Αυτό έχει ως συνέπεια οι βιομηχανίες στις ΗΠΑ να είναι εκτεθειμένες σε πιθανές διακυμάνσεις στην προσφορά.
Οι επενδυτές σε κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών (Venture capital) επένδυσαν περισσότερα από 628 εκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικές startups που δραστηριοποιούνται σε ορυκτές σπάνιες γαίες το 2025, σύμφωνα με στοιχεία του PitchBook, ποσό που ισοδυναμεί με το 90% της συνολικής χρηματοδότησης παγκοσμίως. Η εξέλιξη αυτή ισοδυναμεί με εκτίναξη των επενδύσεων κατά περίπου 3.000% σε σύγκριση με το 2024 και χωρίς να συνυπολογιστούν οι κυβερνητικές συμφωνίες, συμπεριλαμβανομένης της επένδυσης μετοχικού κεφαλαίου 400 εκατομμυρίων δολαρίων του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ τον Ιούλιο στην MP Materials Corp., εισηγμένη εταιρεία σπάνιων γαιών.
Οι αμερικανικές εταιρείες που επιθυμούν να αγοράσουν σπάνιες γαίες δείχνουν επίσης αυξημένο ενδιαφέρον για την προμήθεια των υλικών από το εσωτερικό των ΗΠΑ. Πέντε ημέρες μετά την επένδυση του Πενταγώνου, η Apple Inc. συμφώνησε να αγοράσει προϊόντα σπάνιων γαιών 500 εκατομμυρίων δολαρίων από την MP.
«Οι σπάνιες γαίες βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος αυτή τη στιγμή», δήλωσε ο Zachary Bogue, συνιδρυτής και διευθύνων εταίρος της DCVC, η οποία υποστήριξε δύο νεοφυείς επιχειρήσεις σπάνιων γαιών με έδρα τις ΗΠΑ πέρυσι. «Υπάρχουν γεωπολιτικές εντάσεις. Οι ΗΠΑ δεν μπορούν πλέον να βασίζονται στην Κίνα για σπάνιες γαίες και κρίσιμα ορυκτά», όπως πρόσθεσε ο Bogue.
από Bloomberg
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει λάβει μέτρα στήριξης του τομέα των σπάνιων γαιών των ΗΠΑ για λόγους εθνικής ασφάλειας, υποσχόμενη ότι θα εγγυηθεί ελάχιστες τιμές για τους παραγωγούς και ότι θα συντονιστεί με τους συμμάχους της με στόχο την ανάπτυξη εναλλακτικών αλυσίδων εφοδιασμού.
Αυτή η ομοσπονδιακή υποστήριξη κάνει πιο ασφαλείς τις επενδύσεις σε startups σπάνιων γαιών. Αυτές οι προσπάθειες θα προσφέρουν επίσης μια λιγότερο επικίνδυνη προμήθεια πρώτων υλών σε εταιρείες πράσινης τεχνολογίας, οι οποίες είναι σημαντικοί αγοραστές των κρίσιμων ορυκτών. Η ηλεκτροκίνηση, από οχήματα και λεωφορεία έως ποδήλατα, αντιπροσώπευε το 22% της ζήτησης μόνιμων μαγνητών από σπάνιες γαίες στις ΗΠΑ πέρυσι, σύμφωνα με την Benchmark Minerals, η οποία παρακολουθεί τις τιμές και τα δεδομένα στον τομέα σπάνιων γαιών. Ο αμυντικός τομέας, την ίδια στιγμή, αντιπροσώπευε το 12% της ζήτησης.
«Θεωρούμε τις σπάνιες γαίες ως ζήτημα που συνδέεται με την κλιματική αλλαγή επειδή τροφοδοτούν τόσο μεγάλο μέρος της ενεργειακής μετάβασης, με επίκεντρο την ηλεκτροκίνηση», δήλωσε ο James Lindsay, διευθυντής επενδύσεων στο Builders Vision, μια επενδυτική και φιλανθρωπική πλατφόρμα που ιδρύθηκε από τον δισεκατομμυριούχο Lukas Walton. «Γενικά πιστεύουμε ότι θα υπάρξουν τόσες πολλές αλλαγές σε όλες τις βιομηχανίες που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή τα επόμενα 20 έως 30 χρόνια, που είναι σημαντικό να εξετάσουμε οτιδήποτε σε αυτές τις αλυσίδες εφοδιασμού».
Η απόφαση των ΗΠΑ να ενισχύσουν τις εγχώριες αλυσίδες εφοδιασμού σπάνιων γαιών έρχεται καθώς το Πεκίνο εκμεταλλεύτηκε την κυριαρχία του στον κλάδο με διάφορες κινήσεις, όπως τον περασμένο Απρίλιο, όταν εισήγαγε ελέγχους εξαγωγών σε πολλά στρατηγικά υλικά και συναφή προϊόντα ως απάντηση στους δασμούς της κυβέρνησης Τραμπ.
Η πολιτική Τραμπ που στόχο έχει να σπάσει αυτόν το έλεγχο κινητοποιεί τις νεοφυείς επιχειρήσεις σπάνιων γαιών. Η Phoenix Tailings, μια startup επικεντρωμένη στην ανακύκλωση υποπροϊόντων εξόρυξης σπάνιων γαιών, ενίσχυσε με 33 εκατομμύρια δολάρια στη Σειρά Β της το 2025, ανεβάζοντας τη συνολική χρηματοδότησή της στα 76 εκατομμύρια δολάρια. Τον Οκτώβριο, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι άνοιξε την πρώτη της μονάδα διύλισης σπάνιων γαιών «με μηδενική εξάρτηση από κινεζικές εισροές, εξοπλισμό ή τεχνολογία» στο Νιου Χάμσαϊρ, με τρέχουσα δυναμικότητα 200 τόνων ετησίως. Η Phoenix Tailings προμηθεύει ήδη προϊόντα σε πελάτες, αλλά αρνήθηκε να δώσει συγκεκριμένα ονόματα.
Αυτό είναι ένα μικρό κλάσμα των εκτιμήσεων της Benchmark για τους σχεδόν 67.000 τόνους οξειδίων σπάνιων γαιών που εξορύχθηκαν και διυλίστηκαν στις ΗΠΑ πέρυσι. Συγκριτικά, η Κίνα παρήγαγε περισσότερους από 620.000 τόνους. Παρά τη χαμηλή παραγωγή της, ωστόσο, η Phoenix Tailings ανακοίνωσε ότι είναι σε θέση να παράγει μέταλλα τερβίου και δυσπρόσιο για πελάτες στον αμυντικό τομέα. Και τα δύο αποτελούν βαριές σπάνιες γαίες για τις οποίες οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη εγχώρια ικανότητα παραγωγής σε μεγάλη κλίμακα, σύμφωνα με τη Benchmark Minerals.
Ωστόσο, ο Bogue της DCVC επισημαίνει ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στις τεχνολογίες εξόρυξης και επεξεργασίας σπάνιων γαιών τον κάνουν να αισθάνεται σίγουρος ότι οι startups των ΗΠΑ μπορούν να φτάσουν τους καθιερωμένους παίκτες της Κίνας. Η Alta Resource Technologies Inc., μια startup στην οποία έχει επενδύσει η DCVC, αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη και την προηγμένη βιοχημεία για να βοηθήσει στον διαχωρισμό ορυκτών και ήδη εργάζεται για να μεγεθύνει τη λειτουργία της ώστε να είναι ανταγωνιστική ως προς το κόστος έναντι των αντίστοιχων κινεζικών εταιρειών μέχρι το 2027, σύμφωνα με τον Bogue.
Προς το παρόν, ωστόσο, το υψηλό κόστος και οι αργές διαδικασίες αδειοδότησης θέτουν εν αμφιβόλω την ικανότητα των startups σπάνιων γαιών να αυξήσουν με ταχείς ρυθμούς τη δραστηριότητά τους.
Επιπλέον, το αυξανόμενο ενδιαφέρον των επενδυτών για τον κλάδο ενέχει τον κίνδυνο υπερθέρμανσης. Ο Rajesh Swaminathan, εταίρος της Khosla Ventures, εξέτασε το ενδεχόμενο επένδυσης σε αρκετές νεοφυείς επιχειρήσεις με μαγνήτες σπάνιων γαιών πέρυσι, αλλά αποφάσισε να μην προχωρήσει. Όπως δήλωσε στο Bloomberg, ο συνδυασμός του ότι αυτές οι startups που βρίσκονται σε «πολύ πρώιμο στάδιο» αλλά, ταυτόχρονα, έχουν «υπερυψηλή αποτίμηση» τον έκανε να διστάζει να στοιχηματίσει σε αυτές.
Από την άλλη, ο Lindsay της Builders Vision, η οποία υποστηρίζει την Phoenix Tailings, δήλωσε ότι παραμένει αισιόδοξος παρά τους περιορισμούς. Όπως επισήμανε, υπάρχει το αντίστοιχο παράδειγμα της βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου των ΗΠΑ, που από σχετικά ασήμαντη το 2005 σε παγκόσμιο ηγέτη προς τα τέλη της δεκαετίας του 2010. Η ανάπτυξη της βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου απαιτούσε περισσότερα κεφάλαια από ό,τι πιθανότατα θα χρειαζόταν για τη δημιουργία μιας ισχυρής αλυσίδας εφοδιασμού σπάνιων γαιών στις ΗΠΑ, όπως είπε, και δείχνει ότι «ένας κύκλος 15 ετών έχει ήδη υπάρξει στο παρελθόν».