ΗΠΑ: Σε Κίνδυνο η Εμπορική Εκεχειρία με την Κίνα μετά τις Ανακοινώσεις Τραμπ για Νέους Δασμούς στο Ιράν

ΗΠΑ: Σε Κίνδυνο η Εμπορική Εκεχειρία με την Κίνα μετά τις Ανακοινώσεις Τραμπ για Νέους Δασμούς στο Ιράν
energia.gr
Τρι, 13 Ιανουαρίου 2026 - 10:28

Η ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή νέων δασμών σε αγαθά από χώρες που έχουν εμπορικές συναλλαγές με το Ιράν κινδυνεύει να εκτροχιάσει την μονοετή εμπορική εκεχειρία του με την Κίνα, τον κορυφαίο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου στον κόσμο, αναφέρει το Bloomberg. «Οποιαδήποτε χώρα που συνεργάζεται με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα

πληρώνει δασμό 25% σε όλες τις συναλλαγές που πραγματοποιεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής», έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τη Δευτέρα. Ο φόρος «ισχύει αμέσως», πρόσθεσε, χωρίς να διευκρινίσει το πεδίο εφαρμογής ή την εφαρμογή των τελών.

Η απειλή του Τραμπ έρχεται μήνες αφότου σύναψε συμφωνία με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ σε σύνοδο κορυφής στη Νότια Κορέα, η οποία ανέκοψε τους δασμούς και έδωσε στις ΗΠΑ πρόσβαση σε σπάνιες γαίες. Η Κίνα κυριαρχεί στην παραγωγή αυτών των ορυκτών που είναι κρίσιμα για την κατασκευή προϊόντων υψηλής τεχνολογίας και στρατιωτικών όπλων και είχε επιβάλει περιορισμούς στις εξαγωγές κατά τη διάρκεια της εμπορικής τους διαμάχης.

Ο μέσος δασμολογικός συντελεστής των ΗΠΑ στα κινεζικά προϊόντα μειώθηκε στο 30,8% από 40,8% μετά την εκεχειρία του Οκτωβρίου, σύμφωνα με το Bloomberg Economics. Νέοι δασμοί θα μπορούσαν να ανατρέψουν αυτή τη συμφωνία και να θέσουν υπό αμφισβήτηση τα σχέδια του Τραμπ για μια επίσκεψη στο Πεκίνο τον Απρίλιο.

Δεν είναι σαφές εάν ο Τραμπ θα επιβάλει τους τελευταίους δασμούς επιπλέον των υφιστάμενων δασμών ή θα ανακοινώσει εξαιρέσεις για την Κίνα, αφού η κυβέρνησή του προηγουμένως άφησε να εννοηθεί ότι οι υψηλότεροι δασμοί θα μπορούσαν να προκαλέσουν εσωτερικό πόνο. Ο σύμβουλος του Λευκού Οίκου, Πίτερ Ναβάρο, τον περασμένο Αύγουστο υποβάθμισε την ιδέα να πληγεί η Κίνα για τις αγορές ρωσικού πετρελαίου. «Έχουμε δασμούς άνω του 50% στην Κίνα», είχε δηλώσει τότε ο Ναβάρο. «Δεν θέλουμε να φτάσουμε σε σημείο που να πληγούμε εμείς οι ίδιοι».  

Εάν οι ΗΠΑ δεν σεβαστούν τη συμφωνία τους με την Κίνα, το Πεκίνο έχει το δικαίωμα να λάβει «κατάλληλα μέτρα», δήλωσε ο Ζου Μι, ανώτερος ερευνητής σε μια δεξαμενή σκέψης που συνδέεται με το Υπουργείο Εμπορίου.

«Προηγουμένως, οι ΗΠΑ δικαιολογούσαν τους αμοιβαίους δασμούς επικαλούμενες τα μακροπρόθεσμα εμπορικά ελλείμματα ως απειλή για την εθνική ασφάλεια», πρόσθεσε ο Ζου, της Κινεζικής Ακαδημίας Διεθνούς Εμπορίου και Οικονομικής Συνεργασίας. «Αλλά τώρα, ποια σχέση έχει το εμπόριο μεταξύ άλλων χωρών και του Ιράν με την ασφάλεια των ΗΠΑ;»

Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι εξετάζει πιθανές επιλογές σε απάντηση στις αναφορές για θανατηφόρα καταστολή εις βάρος Ιρανών διαδηλωτών. Οι διαμαρτυρίες στο Ιράν ξέσπασαν τον περασμένο μήνα μετά από μια ξαφνική κατάρρευση της αξίας του νομίσματος. Περισσότεροι από 540 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και πάνω από 10.000 έχουν συλληφθεί, σύμφωνα με το Πρακτορείο Ειδήσεων Ακτιβιστών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Η Κίνα θα προστατεύσει τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της, δήλωσε την Τρίτη η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, Μάο Νινγκ, σε τακτική συνέντευξη Τύπου στο Πεκίνο, όταν ρωτήθηκε για τις δηλώσεις του Τραμπ για τους δασμούς. Νωρίτερα, η πρεσβεία της Κίνας στην Ουάσινγκτον καταδίκασε τις απειλές του Τραμπ ως «εξαναγκασμό» σε δήλωση προς την εφημερίδα South China Morning Post, δεσμεύοντας ότι το Πεκίνο θα «λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να διαφυλάξει τα νόμιμα δικαιώματά του».

Οι αγορές μετοχών και ομολόγων είδαν περιορισμένο αντίκτυπο από τα σχόλια του Τραμπ.

«Η αγορά δεν ενδιαφέρεται για τις ιδιότροπες απειλές του Τραμπ για δασμολογικούς δασμούς», δήλωσε ο Βέι-Σερν Λινγκ, διευθύνων σύμβουλος της Union Bancaire Privee στη Σιγκαπούρη. «Είναι απίθανο να έχει την πολυτέλεια να διαταράξει την εμπορική εκεχειρία με την Κίνα μόνο και μόνο για να πιέσει το Ιράν».

Οι αγορές πετρελαίου θα αντιδράσουν μόνο εάν οι ΗΠΑ αναχαιτίσουν ή κατασχέσουν ένα ιρανικό δεξαμενόπλοιο φορτωμένο με αργό πετρέλαιο, κάτι που θα μπορούσε να υποδηλώνει μια πιθανή κλιμάκωση παρόμοια με την κατάσταση στη Βενεζουέλα, δήλωσε η Έμμα Λι, επικεφαλής αναλύτρια της αγοράς Κίνας για την εταιρεία αναλυτών Vortexa Ltd.

Το Ιράν αποτελεί εδώ και καιρό σημείο ανάφλεξης στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας, με τις δύο χώρες να παίρνουν αντίθετες θέσεις στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Ενώ η Ουάσινγκτον υποστηρίζει εδώ και καιρό το Ισραήλ και τη Σαουδική Αραβία, το Πεκίνο έχει προσεγγίσει το Ιράν, λειτουργώντας ως σανίδα σωτηρίας για την οικονομία της Τεχεράνης, λαμβάνοντας σχεδόν το 90% των αποστολών πετρελαίου της χώρας. Τον Σεπτέμβριο, ο Σι συναντήθηκε με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν στο Πεκίνο και δεσμεύτηκε να ενισχύσει τους εμπορικούς και επενδυτικούς δεσμούς.

Ενώ η Κίνα δεν έχει αγοράσει επίσημα ιρανικό αργό πετρέλαιο από τον Ιούνιο του 2022, οι πάροχοι δεδομένων τρίτων και οι έμποροι σηματοδοτούν ότι οι ροές πετρελαίου ήταν ανθεκτικές παρά τις κυρώσεις των ΗΠΑ. Αυτό συμβαίνει επειδή οι Κινέζοι έχουν δημιουργήσει μια αλυσίδα εφοδιασμού εκτός του δυτικού ελέγχου που υποστηρίζει εισαγωγές άνω του 1 εκατομμυρίου βαρελιών την ημέρα.

Το ιρανικό πετρέλαιο που πωλείται με μεγάλη έκπτωση είναι ζωτικής σημασίας για τον ιδιωτικό τομέα διύλισης της Κίνας και αποτελεί κρίσιμη πηγή καυσίμων για την οικονομία της. Το αργό πετρέλαιο συνήθως αποθηκεύεται σε υπεράκτιες αποθήκες όταν φτάνει. Στα τέλη Δεκεμβρίου, αυτοί οι όγκοι βρίσκονταν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δυόμισι ετών, ξεπερνώντας τα 50 εκατομμύρια βαρέλια, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης και παρακολούθησης πλοίων Kpler Ltd.

Η κυβέρνηση Τραμπ ανανέωσε την εκστρατεία «μέγιστης πίεσης» στο Ιράν, απειλώντας με κυρώσεις τους αγοραστές πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων του Ιράν.

Αλλά τον Ιούνιο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ έδωσε επίσης στην Κίνα το πράσινο φως για να συνεχίσει να αγοράζει ιρανικό πετρέλαιο. Αυτή η ανακοίνωση εξέπληξε τόσο τους εμπόρους πετρελαίου όσο και τους αξιωματούχους της δικής του κυβέρνησης, καθώς ο πρόεδρος φάνηκε να υπονομεύει την πολιτική της Ουάσιγκτον για το Ιράν υπό πολλαπλές κυβερνήσεις, οι οποίες επιδίωκαν να μειώσουν την κύρια πηγή εσόδων του καθεστώτος θέτοντας εκτός ορίων τις κορυφαίες εξαγωγές του.

Οι εισαγωγές της Κίνας από το Ιράν μειώθηκαν σχεδόν κατά 28% σε ετήσια βάση τους πρώτους 11 μήνες του 2025 στα 2,86 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία των κινεζικών τελωνείων. Τα κυριότερα εισαγόμενα προϊόντα περιλαμβάνουν πλαστικά υλικά όπως πολυαιθυλένιο, μέταλλα όπως σιδηρομεταλλεύματα και μεταλλεύματα ψευδαργύρου, και χημικές ουσίες όπως άκυκλες αλκοόλες που χρησιμοποιούνται ευρέως ως βιομηχανικοί διαλύτες σε χρώματα και προϊόντα καθαρισμού.

Πέρα από το εμπόριο, το Ιράν είναι ένας στρατηγικά σημαντικός εταίρος για την Κίνα, δήλωσε ο Ντέξτερ Ρόμπερτς, μη μόνιμος ανώτερος συνεργάτης στο Παγκόσμιο Κέντρο Κίνας του Ατλαντικού Συμβουλίου.

«Το ερώτημα που έχω είναι αν ο Τραμπ θα ακολουθήσει πραγματικά τις οδηγίες», πρόσθεσε. «Δεν θα με εξέπληττε αν ξαφνικά ανακοίνωνε ότι η Κίνα δεν επηρεάζεται. Ποιος ξέρει τι μπορεί να συμβεί;»

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr