Νέα συμφωνία ενεργειακής συνεργασίας υπέγραψαν χθες (20/11) στην Κωνσταντινούπολη οι υπουργοί Ενέργειας της Τουρκίας και του Ιράν. Η συμφωνία προβλέπει την κατασκευή ενός υδροηλεκτρικού και δύο θερμοηλεκτρικών σταθμών στο Ιράν και την κατασκευή ενός ακόμη θερμοηλεκτρικού σταθμού στην Τουρκία.
Να σημειώσουμε ότι η χθεσινή συμφωνία αποτελεί συνέχεια μιας άλλης σημαντικής συνεργασίας που ανακοινώθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο (βλέπε Energia.gr, 14/9/2007) βάσει της οποίας η Τουρκία θα υποστηρίξει το Ιράν για την εξαγωγή 40 δις. κυβ. μέτρα αερίου το χρόνο, προς την Ευρώπη, μέσω του δικτύου της. Η συμφωνία του Σεπτεμβρίου προβλέπει Τουρκικές επενδύσεις ύψους αρκετών δις. ευρώ (υπολογίζονται μεταξύ 6 και 8 δις.) στο Ιράν μέσα στην επόμενη πενταετία για την δημιουργία κατάλληλης υποδομής σε νέους αγωγούς μεταφοράς αερίου, αλλά και σταθμούς συμπίεσης.
Η χθεσινή συμφωνία αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στις ΗΠΑ, καθώς η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι οποιαδήποτε ενεργειακή συνεργασία με το Ιράν «υποσκάπτει» την προσπάθεια απομόνωσης της χώρας, αλλά και τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί εναντίον του μέσω των γνωστών ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών αλλά και ισχυρότατων πιέσεων από τις Αμερικάνικες αρχές προς τον Τραπεζικό τομέα σε Ευρώπη και Ασία.
«Ουσιαστικά πρόκειται περί μιας ακόμη πράξης απείθειας της Τουρκικής κυβέρνησης προς τις ΗΠΑ», σημειώνουν πολιτικοί παρατηρητές στην Κωνσταντινούπολη. «Το τελευταίο διάστημα παρατηρούμε μία ραγδαία βελτίωση των Ιρανο-Τουρκικών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, στο ήδη εξαιρετικά θετικό πολιτικό - διπλωματικό περιβάλλον που επικρατεί. Η δημιουργία ενός ισχυρού Ιρανο – Τουρκικού ενεργειακού άξονα αποτελεί πλέον θέμα χρόνου και είναι βέβαιο ότι θα επιφέρει ανακατατάξεις στην ευρύτερη περιοχή της Κασπίας», συμπληρώνουν οι ανωτέρω παρατηρητές.
Εν τω μεταξύ ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Ρούμπεν Τζέφερι είχε δηλώσει τον περασμένο Σεπτέμβριο ότι «Η Ουάσιγκτον αναμένει από την Τουρκία και άλλες χώρες να βοηθήσουν στην αποτελεσματική εφαρμογή του πνεύματος δύο ομόφωνων ψηφισμάτων στο Συμβούλιο Ασφαλείας». Σε πλήρη αντίθεση ο Τούρκος Υπουργός Ενέργειας κ. Χιλμί Γκιουλέρ υποστηρίζει ότι «Τα συμφέροντα της χώρας μας είναι σημαντικότερα από οτιδήποτε άλλο». «Οι χώρες μας (Τουρκία, Ιράν) είναι ανεξάρτητες και ισχυρές και οι συμφωνίες τους αφορούν τις κυβερνήσεις τους και τους λαούς του. Οι υπόλοιπες χώρες θα πρέπει να αποδεχθούν την πραγματικότητα», συναίνεσε και ο Ιρανός υπουργός, κ. Παρβίζ Φετάχ. Άγκυρα και Τεχεράνη αναμένεται εξάλλου να υπογράψουν σύντομα την οριστική συμφωνία για την κατασκευή δικτύου αγωγών 3.500 χιλιομέτρων για τη μεταφορά 40 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων ετησίως στην Ευρώπη μέσω της Τουρκίας.
Σύμφωνα με αναλυτές το εν λόγω σχέδιο θα αρχίσει να εκτελείται εντός του 2008 ενώ ανακοινώσεις για το χρονοδιάγραμμα κατασκευής των νέων αγωγών, το ύψος των επενδύσεων και τους φορείς υλοποίησης αναμένεται να γίνουν πριν τα τέλη του Ιρανικού έτους.